Hôm nay là ngày Cá tháng Tư, đồng nghĩa với việc cộng đồng mạng đang cảnh giác cao độ với các tiêu đề giả. Nhưng trong thế giới crypto, sự cảnh giác này nên duy trì quanh năm.
Những token dưới đây không phải là trò đùa đâu. Chúng được phát hành lên blockchain thật, thu hút tiền thật và để lại những nhà đầu tư nhỏ lẻ “ôm túi ni lông” thật sự. Nhìn từ các câu chuyện này, bạn sẽ học được về tầm quan trọng của việc tìm hiểu kỹ thông tin hơn bất kỳ trò đùa nào.
Một token với tên liên quan đến đánh rắm đạt mức vốn hóa 2,5 tỷ USD
Có vẻ như thị trường không còn dự án nghiêm túc nào để đổ tiền cho nên Fartcoin (FARTCOIN) đã xuất hiện trên Solana vào tháng 10/2024. Câu chuyện ra đời của đồng này đúng như cái tên: một chatbot AI tên Truth Terminal do nhà nghiên cứu Andy Ayrey phát triển, chỉ chuyên kể chuyện cười về “xì hơi”.
Và cộng đồng đã quyết định biến “trò đùa xì hơi” này thành một token thật sự.
Chỉ sau ba tháng, FARTCOIN đã vượt mốc vốn hóa 1 tỷ USD. Điểm thú vị là nó làm được điều này nhanh hơn cả Dogecoin (DOGE), đồng meme coin đời đầu mất tới tám năm để đạt mốc đó. Hãy nghĩ về sự khác biệt này!
Một token chỉ có ý nghĩa như “xì hơi” mà còn làm tốt hơn meme coin gốc của làng crypto.
Đến ngày 19/01/2025, FARTCOIN lập đỉnh ở mức 2.48 USD/token, vốn hóa đạt 2.5 tỷ USD. Chính Truth Terminal còn được gọi là “triệu phú AI đầu tiên trong crypto”. Marc Andreessen thậm chí đã chuyển cho chatbot này 50,000 USD Bitcoin (BTC).
Tại thời điểm viết bài (tháng 04/2026), FARTCOIN đang giao dịch quanh mức 0.17 USD với vốn hóa xấp xỉ 175 triệu USD. Đó là mức giảm tới 93% so với đỉnh. Hiện có hàng ngàn ví đang nắm giữ một token lấy cảm hứng từ sinh lý học, và gần như mất trắng số tiền đã bỏ ra. Dù là AI cũng không cứu họ được.
Điều hài hước hơn nữa là Fartcoin vẫn đang xếp hạng 183 trên thị trường crypto dựa trên vốn hóa.
Một lập trình viên vô tình đốt cháy 10 triệu USD, giá lại tăng
SLERF xuất hiện trên Solana vào ngày 18/03/2024 và đã gọi được 10 triệu USD từ vòng presale. Mọi chuyện sau đó đúng là xứng đáng được trưng bày trong bảo tàng về “sai sót của loài người”.
Nhà phát triển ẩn danh của dự án đã vô tình gửi toàn bộ số token phân bổ cho presale và token của pool thanh khoản tới một địa chỉ đốt. Vậy là mọi thứ hoàn toàn biến mất, không thể lấy lại. Quyền tạo token (mint authority) đã bị thu hồi, nên không có cách nào khôi phục hay “sửa lỗi”, càng không thể bấm F5 cho xong như ở máy tính.
“Mọi người ơi, tôi đã làm hỏng rồi. Tôi lỡ đốt hết token của LP và token dành cho airdrop. Mint authority đã bị thu hồi nên tôi không thể tạo lại token nữa. Tôi không có cách nào sửa được lỗi này. Tôi thực sự xin lỗi,” Slerfsol đã đăng lên X.
Nhà phát triển đã đăng đàn công khai thừa nhận chuyển nhầm, ít nhất thì anh ấy cũng thành thật về sự cố này.
Bất ngờ hơn cả chuyện này là thay vì sập về 0, SLERF lại bật tăng mạnh.
Sức hút kỳ lạ đã kéo cả đám đầu cơ đổ xô vào, như bướm lao vào ánh đèn. Trong 24 giờ, khối lượng giao dịch đạt 2.5 tỷ USD, có lúc còn vượt cả Ethereum (ETH) và USDC. Vốn hóa thị trường đạt đỉnh 450 triệu USD – cho một token mà kho quỹ đã vừa… bị đốt sạch.
Đến tháng 04/2026, SLERF giao dịch quanh mức 0.003 USD/token, vốn hóa khoảng 3 triệu USD. Giảm tới 99.7% so với đỉnh. 10 triệu USD huy động lúc đầu đã thật sự bốc hơi vĩnh viễn. Trên Solana, có một địa chỉ burn đang cầm giữ “lỗi đánh máy đắt giá nhất” trong lịch sử meme coin.
Một cậu bé 13 tuổi rugged một token trên camera, sau đó cộng đồng mạng đã tìm ra em ấy
Vào ngày 20/11/2024, một cậu thiếu niên đã phát hành token có tên là QUANT trên Pump.fun trong một buổi livestream. Tám phút sau, cậu bán hết token mình nắm giữ và thu về khoảng 30,000 USD.
Sự việc diễn ra trực tiếp trên livestream. Cậu bé 13 tuổi này hào hứng ăn mừng thắng lợi, thậm chí còn… giơ “ngón giữa” vào ống kính.
Mọi việc sau đó vừa có phần hài hước, vừa có gì đó bất ổn. Cộng đồng crypto đã khởi động một “cuộc phục hận” khi ồ ạt lao vào mua QUANT chỉ để “dằn mặt” cậu nhóc, đẩy vốn hóa tăng vọt lên 35 triệu USD chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Sự mỉa mai khá cay đắng.
Nếu cậu bé này chỉ cần giữ lại token, chỗ token ấy đã có giá trị hơn 1 triệu USD. Thế nhưng em ấy chọn lấy 30,000 USD và bị cộng đồng mạng “ném đá”.
Sự việc leo thang nhanh chóng. Một số người đã tìm ra địa chỉ nhà và trường học của cậu bé để công khai trên mạng (doxx). Mẹ của cậu còn bị gửi tin nhắn lăng mạ trên Instagram.
Người lớn đã tốn hàng triệu USD mua một token do một đứa trẻ sáng tạo ra, sau đó lại quay sang bắt nạt chính đứa trẻ ấy khi em hành động đúng kiểu tuổi teen. Hiện tại QUANT gần như “chết lâm sàng”, hơn 29 ngày không có giao dịch nào.
Sau này, cậu bé đã phát hành một số token để xin lỗi nhưng hoàn toàn không ai quan tâm. Sự tha thứ hóa ra cũng chẳng dễ “thanh khoản”.
“Crypto trung thực nhất thế giới” không đưa ra lời hứa nào nhưng đã đạt 450 triệu USD
Nếu SLERF là một tai nạn và QUANT là một trò lừa đảo, thì Useless (USELESS) lại là một trường hợp hiếm hơn trong thế giới crypto. Dự án này đã minh bạch hoàn toàn.
USELESS ra mắt trên nền tảng Solana thông qua LetsBONK.fun vào tháng 05/2025 với lời giới thiệu mà bất kỳ nhà đầu tư lớn nào cũng phải “khóc thét”: Không có lộ trình phát triển, không dành sẵn token cho đội ngũ, không ràng buộc thời gian trả token cho nhà đầu tư lớn, không có quỹ hệ sinh thái và cũng không có bất kỳ tiện ích nào. Toàn bộ nguồn cung 1 tỷ token đều được phát hành ngay từ ngày đầu, quyền tạo thêm token cũng đã bị từ bỏ vĩnh viễn.
Tự nhiên, thị trường rất hứng thú với dự án này. USELESS tăng từ vốn hóa 200,000 USD lên 40 triệu USD chỉ trong một tuần. Sau đó, giá lao dốc 87.5% về còn 5 triệu USD. Nhưng rồi nó lại phục hồi lên 250 triệu USD chỉ trong vòng một tháng. Đến tháng 10/2025, vốn hóa đạt đỉnh 450 triệu USD.
Các sàn lớn như Coinbase, Kraken và Gate.io đều đã niêm yết token này. Những sàn hàng đầu đã dành một vị trí cho một token mà bản thân dự án đã khẳng định là “không làm gì cả”. Tính đến tháng 04/2026, USELESS vẫn giữ vốn hóa khoảng 32 triệu USD.
Điều đáng nói ở đây là, khác với nhiều token khác trong danh sách này, USELESS không “rút thảm”, cũng không sụp đổ 99%. Một token mà ngay từ đầu không hứa hẹn gì có lẽ lại là dự án trung thực nhất trong danh sách này.
Danh sách kiểm tra thẩm định cần làm hàng ngày, không chỉ riêng ngày 01/04
Bốn dự án này đều có một điểm chung mà bất kỳ ai cũng nên chú ý. Không dự án nào cung cấp một sản phẩm vận hành thực tế, không đội ngũ minh bạch và cũng không có trường hợp sử dụng nào ngoài việc đầu cơ. Dù vậy, cả bốn vẫn thu hút được hàng tỷ USD.
Từ tháng 01/2024 đến tháng 03/2025, đã có hơn bảy triệu token được tạo trên Pump.fun. Theo dữ liệu từ DappRadar, có đến 98.6% số token từng có ít nhất 5 giao dịch cuối cùng đều thành dự án lừa đảo bơm xả vô giá trị. Chỉ còn 1.4% sống sót, trong đó có FARTCOIN.
Bài học ở đây không phải là mọi meme coin đều là lừa đảo. USELESS thậm chí còn minh bạch hơn nhiều dự án có whitepaper dài 50 trang. Điều cần rút ra là: dù không có tiện ích, không chịu trách nhiệm hay thậm chí chẳng nghiêm túc thì dòng tiền vẫn cứ chảy vào bình thường.
Ngày nay, ai cũng sẽ kiểm tra lại tiêu đề trước khi chia sẻ. Nhưng ngày mai, đa số lại tiếp tục mua token chỉ dựa trên một ảnh chụp màn hình trên Telegram. Dưới đây là những điều bạn nên tự hỏi trước khi quyết định đầu tư vào bất kỳ token nào:
Bạn có biết ai thực sự xây dựng dự án không? Sản phẩm đã hoàn thiện hay chỉ là một trang web và nhóm chat? Smart contract đã được kiểm duyệt bởi đơn vị uy tín chưa? Phân phối token có tập trung quá nhiều vào nội bộ không? Giá trị vốn hóa hiện tại phản ánh cho việc sử dụng thực tế, hay chỉ là “mang lại cảm xúc”?
Nhà phát triển SLERF thì vụng về, người tạo ra QUANT chỉ là một đứa trẻ coi blockchain như một quầy nước chanh, FARTCOIN ra đời chỉ vì AI tạo nội dung hài hước. Còn USELESS thì nói thật ngay từ đầu và được thị trường thưởng cho sự thẳng thắn đó.
Thật ra, mọi thông tin đều đã rõ ràng ngay trước mắt. Vấn đề duy nhất là liệu có ai thực sự để tâm tìm hiểu trước khi bấm nút “mua” hay không.
