Các AI agent đã thay thế hơn 9,200 vị trí công việc trong năm 2026. Nhiều công ty như Block công khai liên kết các đợt sa thải với việc tự động hóa. Thị trường lao động đang thay đổi nhanh hơn nhiều so với dự đoán của hầu hết mọi người.
Một báo cáo mới từ RationalFX đã thống kê có 45,363 nhân viên công nghệ bị sa thải trên toàn thế giới kể từ tháng 01/2026. Khoảng 20% số người mất việc này là do áp dụng AI và cơ cấu lại tổ chức.
Cách bảo vệ công việc của bạn
Block đứng đầu danh sách với 4,000 người bị sa thải. CEO Jack Dorsey cho biết quyết định này không xuất phát từ vấn đề tài chính mà là do các công cụ AI hiện tại có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ trước đây do con người thực hiện. Công ty này dự kiến giảm quy mô nhân sự từ 10,000 xuống còn khoảng 6,000 người.
WiseTech Global giảm 2,000 vị trí. Một số công ty khác như eBay đã cắt giảm 800 nhân viên, còn Pinterest giảm 675 người.
Câu hỏi hiện nay không còn là liệu AI có ảnh hưởng đến công việc của bạn hay không. Mà AI đã và đang tác động rồi. Và tác động tới những người lao động trẻ ngày càng nghiêm trọng hơn.
Bill McDermott, Giám đốc điều hành của ServiceNow, đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ nhất từ trước tới nay. Ông chia sẻ trên CNBC’s Squawk on the Street rằng các vị trí cấp đầu vào đang dần biến mất do sự thay thế của AI agent:
“Tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp đại học hoàn toàn có thể lên tới trên 30% trong vài năm tới. Rất nhiều công việc sẽ được thực hiện bởi các agent. Điều này sẽ khiến cho các bạn trẻ gặp khó khăn lớn khi muốn tạo ra điểm khác biệt của mình trong môi trường công sở.” — Bill McDermott, CEO ServiceNow
Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York báo cáo rằng tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới ra trường vào cuối năm 2025 khoảng 5.7%, còn tỷ lệ làm việc không đúng ngành là 42.5% – mức cao nhất kể từ năm 2020. Cảnh báo của ông McDermott cho thấy nguy cơ những con số này sẽ tăng rất nhanh.
Dù vậy, các lãnh đạo trong ngành tin rằng những ai biết thích nghi với AI sẽ có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn. CEO Nvidia, ông Jensen Huang, đã nói về điều này tại Viện Milken:
“Mọi công việc đều sẽ bị ảnh hưởng, và điều đó xảy ra ngay lập tức. Đây là điều chắc chắn. Bạn không bị mất việc vì AI, nhưng bạn sẽ mất việc vào tay ai đó biết dùng AI.” — Jensen Huang chia sẻ.
Nhà đầu tư Naval Ravikant còn nói rõ hơn trên X: Thực tế không phải khoảng cách lớn nhất là giữa nhân viên cấp dưới hay cấp cao, mà nằm ở việc ai biết dùng AI và ai thì không biết.
CEO của Google, ông Sundar Pichai, kêu gọi sự đồng lòng từ tất cả các bên. Tại hội nghị Bloomberg Technology Summit vào tháng 06/2025, ông cho rằng việc học lại kỹ năng mới không thể chỉ dồn lên vai người lao động:
“Đây là trách nhiệm chung của chính phủ, các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp tư nhân để chuẩn bị sẵn sàng cho lực lượng lao động… Chúng ta cần những nỗ lực đào tạo lại quy mô lớn để công nghệ này mang lại giá trị cho tất cả mọi người.” — Sundar Pichai, chia sẻ.
Nghiên cứu của PwC cho biết, những người có kỹ năng về AI hiện đang được trả lương cao hơn tới 56% so với đồng nghiệp không có. Khoảng cách này sẽ ngày càng lớn nếu ai đó không kịp thích ứng theo thời gian.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự báo AI sẽ tạo ra 170 triệu công việc mới vào năm 2030. Tuy nhiên, các cơ hội này chỉ dành cho những ai chủ động thích nghi ngay từ bây giờ, chứ không phải những người chờ đợi khi mọi thứ đã ổn định.
