Sáu nhà đóng góp trong lĩnh vực bảo mật lượng tử cho Bitcoin (BTC), bao gồm cả nhà đồng sáng lập Casa là Jameson Lopp, vừa công bố BIP-361. Đề xuất này hướng tới việc dừng sử dụng chữ ký ECDSA/Schnorr cũ.
Bản dự thảo đề xuất, với tiêu đề “Di chuyển sau lượng tử và ngưng sử dụng chữ ký cũ”, đưa ra một lộ trình ba giai đoạn nhằm “biến bảo mật lượng tử thành động lực riêng cho người dùng”.
BIP-361 là gì và hướng đến mục tiêu gì?
BIP-361 được phát triển dựa trên BIP-360, giới thiệu loại đầu ra chống lượng tử mới có tên Pay-to-Merkle-Root (P2MR) nhằm giải quyết một lỗ hổng lớn trong mô hình bảo mật của Bitcoin.
Một số ước tính gần đây cho thấy hơn 34% tổng số Bitcoin đang được lưu trữ tại các ví bị lộ công khai trước đó trên chuỗi, nghĩa là các UTXO này hoàn toàn có thể bị tấn công nếu hacker sở hữu máy tính lượng tử đủ mạnh.
Khoảng 1 triệu BTC trong các ví được cho là thuộc về Satoshi Nakamoto cũng nằm trong số những địa chỉ có nguy cơ bị tấn công bởi lượng tử.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem những phân tích chuyên sâu từ các chuyên gia và phóng viên
Nguy cơ này càng trở nên nghiêm trọng hơn vì khó phát hiện. Theo nhóm tác giả, ngày Q-Day có thể chỉ được biết tới rất lâu sau đó nếu kẻ tấn công cố tình giấu giao dịch để che giấu năng lực thực sự của mình.
“Trước khi một cuộc tấn công lượng tử xảy ra, không thể biết được động cơ của kẻ tấn công là gì. Những kẻ vì lợi ích kinh tế sẽ cố gắng che giấu càng lâu càng tốt, còn những kẻ phá hoại có thể sẽ tìm cách tiêu hủy càng nhiều tài sản càng tốt,” các tác giả nhấn mạnh.
Các nghiên cứu mới đây càng làm tăng mức độ cấp thiết của vấn đề này. Một báo cáo của Google Quantum AI được công bố vào tháng 03/2026 cho thấy việc phá vỡ mã hóa đường cong elliptic có thể đòi hỏi ít tài nguyên hơn nhiều so với dự đoán trước đây.
Bên cạnh đó, nghiên cứu của Caltech và Oratomic cũng chỉ ra rằng thuật toán Shor có thể được thực hiện ở mức độ ảnh hưởng tới mã hóa chỉ với 10,000 qubit. Đáng chú ý, phát hiện này khiến thời gian dự kiến xuất hiện mối đe dọa lượng tử nghiêm trọng có thể bị rút ngắn.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi có
Ba giai đoạn của lộ trình chuyển đổi lượng tử
Bản đề xuất chia quá trình chuyển đổi thành ba giai đoạn. Giai đoạn A bắt đầu sau 160,000 block (tương đương khoảng ba năm sau khi áp dụng), sẽ chặn tất cả giao dịch chuyển vào các địa chỉ có nguy cơ bị tấn công bởi lượng tử. Điều này buộc người dùng phải chuyển sang loại địa chỉ an toàn sau lượng tử trong khoảng thời gian nhất định.
Giai đoạn B diễn ra khoảng hai năm sau Giai đoạn A. Ở giai đoạn này, các node trong mạng lưới sẽ từ chối mọi giao dịch sử dụng chữ ký ECDSA hoặc Schnorr, và các quỹ tại những địa chỉ đó sẽ không thể chi tiêu vĩnh viễn.
Một khả năng cho Giai đoạn C là cho phép người dùng phục hồi các khoản tiền bị đóng băng bằng phương pháp zero-knowledge proof liên kết với cụm từ seed BIP-39 của họ. Tuy nhiên, giai đoạn này vẫn đang nghiên cứu thêm, cần có được sự đồng thuận từ cộng đồng và chưa có lộ trình cụ thể.
BIP đưa ra quan điểm biến đây thành động lực cho người nắm giữ tự chủ động bảo vệ tài sản của mình.
“Nếu không nâng cấp, bạn sẽ gặp nhiều rào cản hơn khi tiếp cận tài sản của mình, biến điều không chắc chắn trước đây thành điều chắc chắn.”
Nhóm tác giả xem bản đề xuất này là một biện pháp phòng thủ để bảo vệ mạng lưới Bitcoin trước các mối đe dọa đến từ lượng tử trong tương lai. Họ cũng trích dẫn một nhận định của Satoshi Nakamoto.
Anh từng nói rằng những coin bị mất thực tế lại làm tăng giá trị cho các coin còn lại, giống như một “khoản tặng cho tất cả mọi người”. Theo logic này, các tác giả cho rằng những coin được phục hồi thông qua lượng tử sẽ gây ra tác động ngược lại.
