Các nhà phân tích của JPMorgan đã chỉ ra sự khác biệt rõ rệt giữa dòng tiền ETF Bitcoin (BTC) và ETF vàng kể từ khi xung đột Iran xảy ra. Đồng thời, một báo cáo khác cũng tiết lộ stablecoin hiện đang được sử dụng trong hoạt động buôn bán vàng phạm pháp.
Nhìn chung, vàng đang chịu áp lực từ cả hai phía. Dòng tiền từ các tổ chức đang dịch chuyển sang BTC, trong khi Tether với USDT (USDT) đang thay đổi cách vàng vật chất được di chuyển qua các đường dây phạm pháp ở khu vực Mỹ Latin.
Bitcoin ETF hút vốn trong khi quỹ vàng bị rút tiền
Theo báo cáo do JPMorgan công bố, dưới sự dẫn dắt của giám đốc điều hành Nikolaos Panigirtzoglou, ETF vàng lớn nhất là SPDR Gold Shares (GLD) đã chứng kiến dòng tiền rút ra tương đương khoảng 2.7% tổng tài sản quản lý kể từ khi chiến tranh nổ ra.
iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock thì lại ghi nhận lượng tiền đổ vào khoảng 1.5% cùng thời điểm đó.
Xu hướng này đã đảo chiều so với giai đoạn trước đây, kéo dài từ tháng 10/2025, khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ từng chuyển dòng tiền khỏi BTC để đầu tư sang vàng, khiến IBIT bị rút vốn còn GLD hút dòng tiền mạnh.
Tuy nhiên, xét về tổng thể trong thời gian dài hơn, các ETF BTC vẫn đang dẫn trước ETF vàng về lượng vốn thu hút. Từ đầu năm 2024 đến nay, tổng dòng tiền vào IBIT vẫn gần gấp đôi so với GLD.
Thêm vào đó, tổng tài sản quản lý của IBIT từng suýt đuổi kịp GLD vào tháng 07 năm ngoái, trước khi khoảng cách này lại nới rộng trở lại sau đợt điều chỉnh thị trường trong tháng 10.
Dữ liệu về vị thế của các tổ chức cũng cho thấy điều đáng chú ý. Tỷ lệ bán khống trên IBIT đã tăng lên trong vài tháng gần đây, trong khi tỷ lệ bán khống trên GLD lại giảm xuống.
JPMorgan nhận định rằng điều này cho thấy các quỹ phòng hộ từng giảm tiếp xúc với BTC, đồng thời luân chuyển vốn về lại vàng trước khi xu hướng hiện tại đảo ngược.
Tính đến ngày 11/03, dòng tiền vào ròng trong 30 ngày với các ETF BTC đạt 906 triệu USD, phục hồi trở lại so với mức rút ròng 1.9 tỷ USD cách đó một tháng.
Trong khi đó, GLD đã bị rút 3 tỷ USD chỉ trong một ngày vào 06/03 – mức cao nhất trong hai năm qua.
Các nhà phân tích của JPMorgan cũng lưu ý, hiện tượng biến động giá của BTC đang giảm dần, cho thấy sự tham gia ngày càng sâu của các tổ chức và tính thanh khoản thị trường được cải thiện.
USDT trở thành phương thức thanh toán cho vàng bất hợp pháp
Trong khi BTC ngày càng có mặt trong danh mục đầu tư của tổ chức, thì USDT lại đang đóng vai trò mới trong thị trường hàng hóa mà các cơ quan quản lý không hề dự liệu trước.
Một báo cáo mới của Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC) cho biết, trong hai năm gần đây, Venezuela đã trở thành trung tâm khu vực cho hoạt động buôn bán vàng Amazon bất hợp pháp.
Điều này trái ngược với những năm trước, khi vàng chủ yếu được vận chuyển từ Venezuela sang Brazil và Guyana.
Báo cáo của GI-TOC, dựa trên các cuộc phỏng vấn với thương lái vàng tại Georgetown (Guyana), ghi nhận rằng một phần vàng từ Guyana hiện được bán sang Venezuela để đổi lấy USDT.
Marcena Hunter – đồng tác giả báo cáo kiêm Trưởng Bộ phận Nghiên cứu ngành khai khoáng tại GI-TOC – cho biết các đối tượng buôn bán vàng phạm pháp đã sử dụng stablecoin này xuyên suốt năm vừa qua.
“Điều này cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của stablecoin trong các giao dịch phạm pháp toàn cầu, đồng thời làm dấy lên lo ngại chung về tiền điện tử và tội phạm có tổ chức”, trích đoạn nội dung trong báo cáo.
Những phát hiện trên trùng khớp với một báo cáo từ TRM Labs vào tháng 12, trong đó kết luận rằng Venezuela ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào USDT sau khi quốc gia này chịu ảnh hưởng bởi lệnh cấm vận và siêu lạm phát, khiến hệ thống ngân hàng truyền thống bị tê liệt.
GI-TOC ước tính việc khai thác vàng ở Venezuela năm ngoái đã đem về hơn 2.2 tỷ USD doanh thu, trở thành nguồn thu nhập trọng yếu trong bối cảnh nguồn thu từ dầu mỏ giảm mạnh.
Báo cáo cũng đề cập việc chính quyền Maduro đã tận dụng việc buôn bán vàng để duy trì lòng trung thành của các chính trị gia và lực lượng an ninh quốc gia.
Song song đó, các nhóm trong chính quyền phối hợp với băng nhóm tội phạm, từng bước kiểm soát vùng lưu vực sông Amazon.
Về phía Tether, công ty phản hồi rằng họ vẫn hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật toàn cầu, trong đó có việc đóng băng khoảng 4.3 tỷ USD liên quan tới hoạt động phi pháp.
Quốc hội chú ý đến vàng bất hợp pháp, nhưng vẫn còn khoảng trống với crypto
Trong khi đó, Đạo luật Đối tác Khai thác và Vàng Hợp pháp của Hoa Kỳ, một dự luật lưỡng đảng do các Thượng nghị sĩ John Cornyn, Tim Kaine, Ted Cruz và Jacky Rosen bảo trợ, đã được Ủy ban Đối ngoại Thượng viện thông qua vào cuối tháng 01/2024.
Dự luật này sẽ yêu cầu Bộ Ngoại giao xây dựng một chiến lược dài hạn nhằm ngăn chặn hoạt động khai thác vàng bất hợp pháp tại khu vực Tây Bán Cầu.
Đồng thời, dự luật cũng chỉ đạo các cơ quan liên quan điều tra riêng về hoạt động buôn bán vàng trái phép của Venezuela, và thiết lập các mối quan hệ hợp tác công – tư để xây dựng chuỗi cung ứng vàng có trách nhiệm.
Tuy nhiên, Hunter cho biết dự luật cần bổ sung thêm các quy định liên quan đến vai trò ngày càng tăng của crypto trong việc rửa tiền từ mua bán vàng bất hợp pháp để có thể phát huy hiệu quả toàn diện.
Bà chia sẻ rằng chiến lược được xây dựng cần tập trung vào việc cắt dòng tài chính của các đối tượng bất hợp pháp và ngăn chặn người nước ngoài tiếp cận hệ thống tài chính Hoa Kỳ.
Sự hội tụ của hai xu hướng này đang tạo ra một bài toán khó cho các nhà hoạch định chính sách tại Mỹ.
- BTC đang thu hút dòng vốn từ các tổ chức lớn rời xa vàng truyền thống, vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn,
- Trong khi đó, USDT lại dần trở thành công cụ thanh toán trong các giao dịch vàng vật chất.
Quốc hội Mỹ có thể sẽ xem xét vấn đề liên quan đến stablecoin trong các luồng giao dịch hàng hóa bất hợp pháp, điều này sẽ quyết định phần nào đến hiệu quả kiểm soát giao dịch vàng trái phép của dự luật mới.
