Giá dầu thô đang được giao dịch quanh mức 92 USD tại thời điểm viết bài. Dù vẫn cao hơn mức trước khi xung đột xảy ra nhưng đã giảm 31% từ đỉnh 119 USD của chu kỳ được ghi nhận vào ngày 08/03/2024. Bài phân tích này tập trung vào hợp đồng Brent crude futures vì đây là chỉ số phản ánh chính xác giá dầu quốc tế khi xảy ra các sự kiện địa chính trị tại Trung Đông.
Đợt tăng giá do chiến tranh đã đẩy giá dầu lên mức cao nhất kể từ năm 2022, tuy nhiên hiện có bốn tín hiệu cho thấy đà tăng có thể sắp kết thúc. Bên cạnh đó, Iran cũng vừa đưa ra một số điều kiện để ngừng bắn, điều này có thể khiến khoản phí chiến tranh giảm thêm.
Xả kho dự trữ kỷ lục và xuất khẩu tăng từ Iran thách thức lo ngại thiếu nguồn cung
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã phê duyệt kế hoạch xả kho khẩn cấp 400 triệu thùng dầu trong tuần này – đây là đợt xả lớn nhất trong lịch sử để ổn định giá dầu.
Nhật Bản hiện đang dự trữ khoảng 440 triệu thùng dầu, đủ dùng cho 204 ngày nhập khẩu, cũng có thể sẽ tự xả một phần kho dự trữ của mình.
Trong khi đó, xuất khẩu dầu của Iran thực tế đã tăng thêm 100,000 thùng/ngày kể từ khi chiến sự nổ ra, lên đến 2.1 triệu thùng mỗi ngày. Trung Quốc vẫn tiếp tục nhập khẩu số lượng lớn dầu của Iran.
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đang dần được khôi phục, với 13.7 triệu thùng đã đi qua kể từ cuối tháng 02/2024, dù phần lớn tàu thương mại vẫn bị cản trở do rủi ro tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, dù nguồn cung còn nhiều nguy cơ gián đoạn, hành động giá hiện tại lại đang cho thấy một câu chuyện khác.
Trên biểu đồ 8 giờ, chỉ báo động lượng Relative Strength Index (RSI) xuất hiện tín hiệu phân kỳ giảm. Giá dầu tạo đỉnh cao hơn từ 03/03 đến 10/03/2024, nhưng RSI lại tạo đỉnh thấp hơn.
Khi giá tăng mà động lượng suy yếu, thường đó là dấu hiệu cho một sự đảo chiều sắp tới. Hiện tượng phân kỳ này còn xuất hiện trong một mô hình giảm giá lớn hơn đang dần hình thành, sẽ được phân tích ở phần cuối bài viết.
Nhu cầu giao dầu gấp đang giảm dần
Đà yếu của động lượng cũng được xác nhận qua đường cong tương lai hợp đồng dầu, thể hiện mức giá giữa các tháng giao hàng khác nhau.
Khoảng cách giá giữa hợp đồng dầu Brent tháng gần nhất và tháng kế tiếp (BRN1! trừ BRN2!) đã đạt đỉnh 9.38 USD vào khoảng 08/03/2024. Khi chênh lệch này dương, nghĩa là bên mua đang sẵn sàng trả thêm phí để nhận dầu ngay so với tháng sau – hiện tượng gọi là “backwardation”, phản ánh tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn cung.
Kể từ đỉnh đó, chênh lệch giá này đã giảm khoảng 76%, hiện chỉ còn quanh mức 3.09 USD. Dù vẫn có sự khẩn trương nhất định, nhưng mức giảm mạnh này cho thấy nhu cầu mua dầu để giao ngay đã hạ nhiệt nhanh chóng.
Bên cạnh đó, tổng số hợp đồng Brent đang được giao dịch cũng giảm còn khoảng 455,000 hợp đồng, từ mức hơn 771,000 tại thời điểm viết bài.
Khi giá còn tăng nhưng số lượng người tham gia thị trường lại giảm, thường là dấu hiệu cho thấy đà tăng bị dẫn dắt bởi việc đóng các vị thế bán cũ của trader, thay vì có dòng tiền mới của nhà đầu tư nhỏ lẻ hay tổ chức tham gia. Mô hình này thường không kéo dài lâu.
Tuy nhiên, thị trường quyền chọn lại cho thấy bức tranh thận trọng hơn. Phí mà nhà đầu tư phải trả cho các quyền chọn tăng giá dầu hiện đã vượt lên mức cao nhất trong vòng 4 năm, cao hơn cả thời kỳ khủng hoảng Nga-Ukraine năm 2022.
Sự chênh lệch giữa mức độ tự tin suy giảm của thị trường hợp đồng tương lai và hoạt động phòng ngừa rủi ro tăng cao trên thị trường quyền chọn cho thấy một số nhà đầu tư vẫn tiếp tục đề phòng kịch bản xấu nhất nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, dù phần lớn thị trường đã hạ nhiệt.
Kênh tăng giá của đồng USD đang hỗ trợ giá dầu tạm thời nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro đảo chiều
Sự suy yếu niềm tin trên thị trường hợp đồng tương lai còn liên quan đến bức tranh vĩ mô khi đồng đô la Mỹ tạo thêm yếu tố phức tạp.
Chỉ số Đô la Mỹ (DXY), đo sức mạnh của đồng USD so với một rổ tiền tệ lớn khác, hiện đang giao dịch quanh mức 99.23 trong kênh tăng giá. Mốc kháng cự 99.68 đã hai lần bị thử thách và từ chối vào ngày 03/03 và 08/03/2024.
Thông thường, đồng đô la mạnh khiến giá dầu giảm vì dầu thô được niêm yết bằng USD trên toàn cầu, điều này làm các quốc gia khác phải mua nhiều ngoại tệ hơn khi nhập khẩu dầu. Tuy nhiên, trong những giai đoạn khan hiếm nguồn cung như hiện nay, tình hình lại đảo ngược.
Khi giá dầu tăng, mọi quốc gia nhập khẩu đều phải mua thêm nhiều USD để thanh toán dầu, khiến cả giá dầu và đồng đô la cùng tăng.
Sự liên kết giữa đồng petrodollar với giá dầu này chỉ còn duy trì trong thời gian thị trường còn phản ứng với yếu tố chiến tranh. Nếu căng thẳng hạ nhiệt, như Donald Trump từng ám chỉ, cả dầu mỏ và đồng USD đều có thể điều chỉnh cùng lúc.
Kịch bản DXY vượt lên trên 100 USD sẽ là tín hiệu cho thấy thị trường kỳ vọng lạm phát do giá dầu tăng kéo dài và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất ít hơn trong năm nay. Kịch bản này có thể hỗ trợ giá dầu trong ngắn hạn nhưng về lâu dài lại gây sức ép lên nhu cầu toàn cầu và quay lại gây khó cho thị trường.
Mô hình giảm giá dự báo giá dầu có thể về 55 USD
Hiện tại, đà tăng yếu dần, backwardation thu hẹp, số lượng nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia ngày càng ít và đồng USD sẵn sàng “đảo chiều” từ hỗ trợ sang rủi ro. Tất cả điều này thể hiện rõ rệt trên biểu đồ 8 giờ, với mô hình vai-đầu-vai đang hình thành.
Phần đầu mô hình nằm ở mức 119 USD, còn vai phải đang hình thành quanh vùng 93-95 USD. Đường viền cổ (neckline) nối các đáy giữa hai vai hiện gần vùng 78 USD.
Nếu giá dầu xác nhận phá vỡ dưới 78 USD, mô hình sẽ được xác nhận. Khi đó, triển vọng giá dầu sẽ hướng về các mốc 73 USD, sau đó 67 USD, với mục tiêu cuối cùng gần 55 USD – tức giảm khoảng 31% so với đường viền cổ.
Ở chiều ngược lại, nếu giá vượt vùng 93-95 USD, mô hình giảm giá sẽ yếu đi. Nếu tiếp tục giữ trên 105 USD thì mô hình này bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Tuy nhiên, khả năng giá quay lại kiểm tra vùng 119 USD là rất thấp nếu nhìn vào các tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng và sự suy giảm về backwardation, động lực tăng giá và lượng tham gia thị trường như đã nói ở trên. Điều này càng rõ rệt hơn khi Iran công bố các điều kiện ngừng bắn.
Kịch bản giá dầu chỉ có thể tăng mạnh trở lại nếu căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang nghiêm trọng.
Vùng giá viền cổ 78 USD và vai phải 95 USD hiện đang xác định biên độ giao động của giá dầu. Một cú phá vỡ thực sự theo bất kỳ hướng nào cũng sẽ xác định xu hướng tiếp theo của giá dầu.
