Haseeb Qureshi, đối tác quản lý tại Dragonfly, cho rằng những rào cản kéo dài của crypto xuất phát từ sự lệch pha sâu xa: cấu trúc của nó thực sự phù hợp với các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) hơn là con người.
Theo ông, nhiều điểm được coi là thất bại của crypto thực ra không phải là lỗi thiết kế, mà là dấu hiệu cho thấy con người chưa bao giờ là người dùng lý tưởng chính của công nghệ này.
Khoảng cách giữa con người và tiền mã hóa
Trong một bài đăng chi tiết trên X, Qureshi cho rằng có một ranh giới cơ bản giữa cách con người ra quyết định và kiến trúc xác định (deterministic) của blockchain. Ông cho biết viễn cảnh ban đầu của ngành công nghiệp này là xây dựng một thế giới nơi smart contract sẽ thay thế các hợp đồng pháp lý và tòa án, với quyền sở hữu tài sản được thực thi trực tiếp trên blockchain.
Tuy nhiên, sự chuyển đổi này thực tế vẫn chưa thành hiện thực. Ngay cả các công ty thuần về crypto như Dragonfly vẫn phải dựa vào hợp đồng pháp lý truyền thống.
“Khi chúng tôi ký thỏa thuận đầu tư vào một startup, chúng tôi không ký smart contract mà là hợp đồng pháp lý. Bên startup cũng làm như vậy. Cả hai bên đều không yên tâm nếu không có hợp đồng pháp lý… Thực tế, kể cả khi có hợp đồng vesting trên blockchain, thông thường vẫn song hành với một hợp đồng pháp lý,” ông chia sẻ.
Theo Qureshi, vấn đề nằm ở sự lệch pha xã hội chứ không phải thất bại về kỹ thuật. Blockchain vẫn hoạt động đúng như thiết kế, nhưng không được xây dựng để phù hợp với tâm lý, hành vi hay sai sót của con người. Ông cũng so sánh với ngành ngân hàng truyền thống, vốn đã trải qua hàng trăm năm hoàn thiện để thích nghi với lỗi lầm và sự cố của người dùng.
“Ngân hàng, dù có nhiều điểm chưa tốt, nhưng nó được thiết kế cho con người,” ông nói thêm. “Hệ thống ngân hàng đã được xây dựng xét đến mọi nhược điểm, yếu tố thất bại của con người, đồng thời hoàn thiện qua hàng trăm năm. Ngân hàng rất gần gũi với con người. Còn crypto thì không.”
Ông cũng nhấn mạnh rằng các địa chỉ ví dài, xác nhận giao dịch mù mờ, giao dịch không thể đảo ngược và quá trình thực thi tự động đều không phù hợp với trực giác về tiền bạc của người bình thường.
“Đó là lý do tại sao năm 2026 rồi mà việc blind sign một giao dịch vẫn khiến nhiều người khiếp sợ, vẫn sợ cấp quyền duyệt tồn (stale approval), hay lỡ tay mở nhầm một công cụ lấy cạn ví (drainer). Chúng ta đều biết cần kiểm tra kỹ contract, rà soát tên miền, kiểm tra có sai khác địa chỉ không… biết hết phải làm gì, nhưng nhiều lúc vẫn lơ là. Đó là bản tính con người. Và chỉ vì vậy, crypto luôn có gì đó khập khiễng với chúng ta,” ông chia sẻ.
AI agent: Những cư dân thực sự của crypto?
Qureshi đề xuất rằng các tác nhân AI sẽ phù hợp tự nhiên hơn với thiết kế của crypto. Ông lý giải AI không biết mệt, luôn kiểm tra chuẩn xác từng bước.
AI có thể đọc và phân tích logic hợp đồng, kiểm tra mọi trường hợp bất thường và thực hiện giao dịch mà không bị cảm xúc chi phối. Trong khi con người vẫn chuộng hệ thống pháp lý, các agent AI lại ưa thích sự rõ ràng của các đoạn code xác định. Theo Qureshi,
“Với AI, crypto như một hệ thống quyền sở hữu tài sản minh bạch, nhất quán và xác định tuyệt đối về tiền bạc. Đó chính xác là thứ mà một agent AI cần ở một hệ thống tài chính. Những cái mà con người thấy là bất tiện, rủi ro, thì AI lại coi đó là đặc điểm, là chuẩn mô tả rõ ràng… Ngay cả về mặt pháp lý, hệ thống tài chính truyền thống là dành cho tổ chức, người dùng là con người, không phải cho AI.”
Qureshi dự đoán giao diện crypto tương lai sẽ là “ví tự động”, hoàn toàn do AI vận hành. Trong mô hình này, AI sẽ quản lý toàn bộ tài sản, giao dịch thay người dùng.
Ông còn đưa ra góc nhìn rằng các agent tự động có thể trực tiếp giao dịch, biến hệ thống crypto luôn hoạt động, không cần cấp phép trở thành nền tảng tự nhiên cho kỷ nguyên kinh tế máy – máy.
“Tôi nghĩ như thế này: những bất cập của crypto với con người, nhìn lại mới thấy, bản chất chưa từng là lỗi. Đó chỉ là dấu hiệu cho thấy con người vốn dĩ không phải là người dùng đúng. 10 năm nữa nhìn lại, chúng ta sẽ ngạc nhiên tự hỏi tại sao lại đặt con người vào việc phải vật lộn với crypto như hiện nay,” Qureshi nhấn mạnh.
Dù vậy, ông cũng lưu ý sự chuyển đổi này sẽ không xảy ra ngay lập tức. Các hệ thống công nghệ thường cần những bước đột phá bổ sung trước khi trở nên phổ biến với số đông.
“GPS từng phải chờ có smartphone. TCP/IP phải đợi sự ra đời của trình duyệt web,” Qureshi nhận xét. “Với crypto, có thể AI agent sẽ là ‘cú hích’ đó.”
Gần đây, Ryan Adams – nhà sáng lập Bankless – cũng cho rằng việc ứng dụng crypto đang chậm lại nguyên nhân chính đến từ trải nghiệm người dùng chưa tốt. Tuy nhiên, ông lại nhận định điều mà chúng ta cho là “trải nghiệm tệ” với con người thật ra lại là trải nghiệm lý tưởng cho agent AI.
Adams dự đoán hàng tỷ agent AI trong tương lai có thể thúc đẩy vốn hóa thị trường crypto vượt mốc 10 nghìn tỷ USD.
“Chỉ một, hai năm nữa thôi sẽ có hàng tỷ agent AI, trong đó rất nhiều agent sẽ sở hữu ví tiền (sau đó rồi sẽ lên đến hàng nghìn tỷ agent). Câu chuyện “AiFi” hiện vẫn ở dưới mặt đất, giống DeFi năm 2019. Lửa chưa bén, nhưng củi khô đã chất dần, và rồi nó sẽ bùng lên thôi. Hiện tại, không ai quá để ý crypto vì giá còn thấp… nhưng tôi tin rằng agent AI sẽ mở rộng thành hàng nghìn tỷ ví tiền crypto. AiFi sẽ là hành trình tiếp theo của DeFi,” ông đăng tải.
Luận điểm về thế giới crypto “thuần máy móc” rất mạnh mẽ, nhưng vẫn còn nhiều giới hạn thực tế. Dù AI agent có thể tự thực hiện giao dịch, trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn nằm ở con người hoặc tổ chức, vì vậy hệ thống pháp luật vẫn chưa thể mất vai trò.
Smart contract có tính xác định giúp giảm sự mơ hồ, nhưng không loại bỏ hết lỗ hổng, rủi ro quản trị hoặc nguy cơ hệ thống. Cuối cùng, nếu AI trở thành giao diện chính, crypto có thể lùi về phía sau như một tầng “hạ tầng”, thay vì hiện diện như một hệ tài chính song song dành cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.
