Hệ sinh thái cho vay trên chuỗi của Ethereum vừa đạt một cột mốc mới, khi tổng lượng khoản vay đang hoạt động đã vượt qua 28 tỷ USD vào tháng 01/2026.
Đóng vai trò trung tâm cho sự phát triển này là Aave, giao thức cho vay hàng đầu trên Ethereum, hiện kiểm soát khoảng 70% thị phần cho vay đang hoạt động của mạng lưới này.
SponsoredTự động thanh lý của Aave giúp ngăn chặn lây lan DeFi trong đợt sụt giá cuối tuần
Dữ liệu từ Token Terminal chỉ ra rằng tổng lượng khoản vay đang hoạt động trên các nền tảng cho vay dựa trên Ethereum đã tăng gấp mười lần so với mức thấp nhất của tháng 01/2023.
Cột mốc này thể hiện sức mạnh dẫn đầu của Ethereum trong lĩnh vực DeFi. Ethereum hiện đang có lợi thế gấp khoảng mười lần so với các mạng lưới đối thủ như Solana hay Base.
Lượng giao dịch cho vay tăng mạnh, bên cạnh việc chứng minh mức độ chấp nhận rộng hơn của DeFi, cũng đặt ra những câu hỏi về rủi ro hệ thống.
Năm 2022, khối lượng khoản vay cao đã dẫn tới các đợt thanh lý quy mô lớn, khiến thị trường càng giảm sâu. Đến quý 3/2025, quy mô cho vay crypto đã lên đến 73.6 tỷ USD – tăng 38.5% so với quý trước và gần gấp ba lần so với đầu năm 2024.
Theo các nhà phân tích tại Kobeissi, diễn biến này chủ yếu được thúc đẩy bởi các giao thức DeFi hưởng lợi từ việc các quỹ ETF Bitcoin được phê duyệt cùng làn sóng hồi phục chung của toàn thị trường.
Mức đòn bẩy trong DeFi vẫn thấp hơn rất nhiều so với các ngành truyền thống – chỉ chiếm khoảng 2.1% trên tổng giá trị thị trường tài sản số 3.5 nghìn tỷ USD, trong khi con số này ở bất động sản là 17%. Tuy nhiên, sự tập trung giao dịch ở các nền tảng cho vay tự động như Aave lại làm tăng khả năng xảy ra các đợt thanh lý tự động quy mô lớn.
Sponsored SponsoredSự sụp đổ cuối tuần cho thấy vai trò của Aave như “bộ ổn định” DeFi giữa làn sóng thanh lý trị giá 2,2 tỷ USD
Sự kiện sụt giảm mạnh vào cuối tuần cuối tháng 01/2026 đã thử nghiệm sức chịu đựng của hệ thống này dưới áp lực cực lớn. Bitcoin đã lao dốc mạnh từ khoảng 84,000 USD xuống dưới 76,000 USD do:
- Thanh khoản mỏng vào cuối tuần
- Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông
- Áp lực từ những bất ổn về ngân sách chính phủ Mỹ.
Chỉ trong vòng 24 giờ đã có hơn 2.2 tỷ USD các vị thế dùng đòn bẩy bị thanh lý trên cả sàn tập trung và phi tập trung.
Hạ tầng của Aave đóng vai trò then chốt trong việc giữ ổn định thị trường. Giao thức này đã xử lý hơn 140 triệu USD giá trị tài sản bị thanh lý tự động trên nhiều mạng lưới trong ngày 31/01/2026.
Dù phí gas trên Ethereum có lúc tăng vọt vượt 400 gwei – khiến xuất hiện nhiều “vị thế ma” khi các khoản vay thiếu tài sản đảm bảo đứng sát ngưỡng thanh lý nhưng chưa thể bị xử lý ngay do không sinh lợi, Aave vẫn vận hành trơn tru, không xảy ra downtime hay phát sinh nợ xấu.
Hiệu suất của Aave đã ngăn ngừa kịch bản tệ hơn có thể lan rộng. Nếu giao thức này gặp sự cố, các khoản vay thiếu tài sản đảm bảo sẽ tích tụ thành nợ xấu, kéo theo hiệu ứng domino thanh lý và khả năng hoảng loạn trên toàn hệ sinh thái.
Một số giao thức khác như Compound, Morpho, và Spark cũng xử lý một lượng nhỏ các khoản bị thanh lý, tuy nhiên, quy mô và mức độ tự động hóa của họ vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của Aave.
Ngay cả những cá voi ETH lớn, như Trend Research, cũng phải giảm đòn bẩy bằng cách bán ra hàng trăm triệu USD ETH để trả nợ khoản vay trên Aave. Họ cũng dựa vào khả năng xử lý hiệu quả của giao thức này để hạn chế rủi ro lan rộng cho toàn thị trường.
Đợt crash cuối tuần vừa qua đã chỉ rõ cả cơ hội lẫn rủi ro tiềm ẩn trong hệ sinh thái cho vay của Ethereum.
Mặc dù khoản vay và đòn bẩy vẫn đang tăng, nhưng sự kiên cường của Aave cho thấy hạ tầng DeFi đang ngày càng hoàn thiện, trưởng thành hơn.
Khả năng “hấp thụ” lần thanh lý lớn mà không gây ra sự cố hệ thống củng cố vị thế của mảng cho vay trên Ethereum như một lực lượng ổn định trong thị trường biến động. Điều này cũng giúp tăng niềm tin của cả các tổ chức lẫn nhà đầu tư nhỏ lẻ vào lựa chọn “trú ẩn an toàn” này.
Dù triển vọng tích cực, giá token AAVE lại đang giảm hơn 6% trong 24 giờ qua, và tại thời điểm viết bài chỉ còn 119.42 USD.
