Một trong những trùm ma túy bị truy nã gắt gao nhất thế giới đã chết. Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, hay còn gọi là “El Mencho”, đã bị tiêu diệt vào Chủ Nhật. Cái chết của ông đã làm dấy lên làn sóng bạo lực ở nhiều bang của Mexico.
Bên cạnh tác động về an ninh, dư luận hiện cũng đang chú ý đến hoạt động tài chính của các băng nhóm ma túy. Trong những năm gần đây, các cơ quan quản lý và giới nghiên cứu đã ghi nhận việc các tổ chức tội phạm Mexico đưa tiền mã hóa vào hệ thống của mình.
El Mencho là ai?
El Mencho là một trong những kẻ đào tẩu bị truy bắt gắt gao nhất tại Mexico và là thủ lĩnh của băng đảng Jalisco Thế Hệ Mới (CJNG). Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, CJNG được thành lập vào năm 2009 và từ đó trở thành một trong những tổ chức buôn ma túy bạo lực nhất ở Mexico.
“CJNG được đánh giá là tổ chức có khả năng buôn lậu cocaine, heroin và methamphetamine lớn nhất ở Mexico, và trong vài năm gần đây còn mở rộng sang vận chuyển fentanyl vào Mỹ,” theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ.
Vào ngày 20/02/2025, Hoa Kỳ đã chính thức xếp băng đảng này vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài theo Mục 219 của Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch.
Thêm vào đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đã treo thưởng 15 triệu USD cho ai cung cấp thông tin giúp bắt giữ hoặc buộc tội El Mencho. Ông đã bị giết chết vào Chủ Nhật trong một chiến dịch quân sự.
Sau khi ông bị tiêu diệt, tình trạng bất ổn đã bùng phát ở nhiều khu vực trên toàn quốc. Theo BBC, ít nhất 20 bang đã ghi nhận nhiều vụ bạo động khi các thành viên băng đảng chặn đường, đốt xe và phá hủy nhiều cơ sở kinh doanh.
Mặc dù hậu quả trực tiếp diễn ra trên đường phố, dữ liệu trước đây cho thấy ảnh hưởng của CJNG không chỉ dừng lại ở quyền kiểm soát lãnh thổ.
Nhiều năm qua, các nhà điều tra đã theo dõi hệ thống tài chính ngày càng tinh vi của băng đảng này, trong đó có việc sử dụng tài sản số để chuyển và rửa tiền xuyên biên giới.
Crypto và tài chính cartel
Các loại tiền mã hóa như Bitcoin (BTC) và Tether (USDT) vốn không phải là công cụ phạm pháp. Chúng được sử dụng rộng rãi cho đầu tư hợp pháp, thanh toán và đổi mới tài chính.
Tuy nhiên, nhiều cơ quan quản lý và thực thi pháp luật đã phát hiện một số trường hợp các tài sản số này được sử dụng trong các giao dịch liên quan đến hoạt động phi pháp.
Ngay từ năm 2020, hãng tin Reuters đã đưa tin rằng nhà chức trách Mỹ và Mexico ghi nhận các nhóm buôn ma túy lớn, bao gồm cả CJNG và băng đảng Sinaloa, ngày càng sử dụng Bitcoin để rửa tiền.
Đến năm 2024, Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính của Bộ Tài chính Mỹ (FinCEN) đã xác nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia ở Mexico đang sử dụng tiền mã hóa như Bitcoin, Ethereum, Monero và Tether để mua các hóa chất và thiết bị sản xuất fentanyl từ nhà cung cấp ở Trung Quốc.
Một báo cáo của Chainalysis vào tháng 03/2025 cho biết các thương nhân hóa chất nghi có trụ sở tại Trung Quốc đã nhận tổng cộng hơn 37.8 triệu USD tiền mã hóa từ năm 2018 đến 2023. Các băng đảng lớn ở Mexico như CJNG được xác định là bên mua các hóa chất này để chế tạo opioid tổng hợp.
“Phân tích blockchain cho thấy các nhà cung cấp hóa chất tiền chất quảng cáo trực tiếp trên chợ đen và các ứng dụng nhắn tin, chấp nhận thanh toán bằng tài sản số để đổi lấy hóa chất gửi đến Mexico. Sau khi nhận tiền, các khoản crypto này được rửa thông qua nhiều hình thức phức tạp như peel chains, layering, cross-chain swaps, và thường được quy đổi ra tiền mặt tại các sàn Trung Quốc hoặc thông qua những người vận chuyển quốc tế,” báo cáo từ TRM Labs cho biết.
Tháng 08/2025, FinCEN cũng nhấn mạnh rằng CJNG, băng Sinaloa, băng Gulf cùng nhiều tổ chức tội phạm xuyên quốc gia ở Mexico đang sử dụng mạng lưới rửa tiền Trung Quốc (CMLNs) để hợp thức hóa tiền phi pháp.
Đáng chú ý, Chainalysis cho biết các mạng lưới CMLN hiện đang giữ vai trò chính trong hoạt động rửa tiền liên quan đến tiền mã hóa. Đến năm 2025, các mạng lưới này chiếm khoảng 20% tổng hoạt động rửa tiền bằng crypto được xác định.
Dù quy mô hoạt động ngày càng lớn, các cơ quan quản lý cũng tăng cường giám sát. Theo Văn phòng Công tố Quận miền Nam New York, Paul Campo, cựu quan chức DEA, và Robert Sensi đã bị truy tố vì bị cáo buộc âm mưu hỗ trợ vật chất cho CJNG.
“Trong kế hoạch này, CAMPO và SENSI đã đồng ý rửa khoảng 12,000,000 USD thu được từ buôn bán ma túy của tổ chức CJNG; đã rửa khoảng 750,000 USD bằng cách chuyển đổi tiền mặt sang tiền điện tử; và đã thanh toán số tiền cho khoảng 220 kg cocaine với thỏa thuận rằng khoản thanh toán này sẽ kích hoạt việc phân phối và bán số ma túy trị giá khoảng 5,000,000 USD. Trong đó, CAMPO và SENSI sẽ (i) nhận trực tiếp một phần lợi nhuận từ số tiền bán ma túy; và (ii) nhận thêm hoa hồng khi hoàn tất quá trình rửa số tiền còn lại từ việc bán ma túy,” thông cáo báo chí cho biết.
Như vậy, cái chết của El Mencho đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức ở Mexico. Tuy nhiên, hệ thống tài chính hỗ trợ các băng đảng lớn này vẫn rất phức tạp, xuyên biên giới và luôn thích nghi với công nghệ mới, lan rộng vượt ra ngoài bất kỳ cá nhân nào.
