Cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson gọi Bitcoin là “một mô hình Ponzi khổng lồ” sẽ sớm sụp đổ.
Trong một bài bình luận gần đây, cựu thủ tướng đã dựa vào một câu chuyện cá nhân cùng các so sánh lịch sử về tiền tệ để nhìn nhận về tài sản có trị giá hàng nghìn tỷ USD này.
Boris Johnson cho rằng Bitcoin thiếu sự uy tín
Ông Johnson lấy ví dụ về một người quen của mình, người này được cho là đã mất 20,000 bảng Anh chỉ với khoản đầu tư 500 bảng vào Bitcoin.
Vị cựu thủ tướng cho rằng sự việc này là do ma trận phí giao dịch trên mạng Internet và môi trường đầu tư có nhiều cạm bẫy.
“Càng nhiều người lớn tuổi bị lừa – dưới danh nghĩa Bitcoin – thì sự vỡ mộng càng đến nhanh. Ngay từ đầu tôi đã nghi ngờ tất cả tiền mã hóa nhìn chung đều như mô hình Ponzi, với rất ít ứng dụng hữu ích thực sự,” ông viết.
Với Johnson, câu chuyện này cho thấy lỗ hổng cơ bản của hệ thống phi tập trung, mà theo ông dựa vào “niềm tin mù quáng” thay vì giá trị sử dụng thực tế.
Ông cho rằng vàng, thậm chí cả thẻ Pokemon có sức hút và giá trị trao đổi rõ ràng. Ngược lại, theo Johnson, Bitcoin chỉ đơn giản là “một chuỗi số được lưu trữ trên máy tính”.
Lấy dẫn chứng từ lịch sử Đế chế La Mã, Johnson khẳng định giá trị của đồng tiền luôn xuất phát từ uy tín của tổ chức tập trung phát hành nó.
“Có một khoảng thời gian dài khi Đế chế La Mã thời kỳ đầu hầu như không có lạm phát, một phần vì người dân hoàn toàn tin vào quyền lực được in trên đồng tiền đó,” Johnson khẳng định.
Dù thừa nhận rằng tiền tệ thời hiện đại có xu hướng mất giá nguyên nhân do chính phủ chi tiêu quá mức, ông vẫn cho rằng việc một quốc gia đứng ra bảo chứng là điều then chốt để duy trì niềm tin của mọi người. Trong khi đó, Johnson chỉ trích Bitcoin vì không có tổ chức trung tâm phát hành.
“Họ nói rằng điểm mạnh của Bitcoin là tính phi tập trung. Nghĩa là các chính trị gia không thể điều khiển nó. Chính phủ cũng không thể làm xấu đồng tiền này bằng cách chi tiêu quá đà. [Nhưng điều đó] cũng đồng nghĩa sẽ không có ai để khiếu nại nếu nó sụt giá. Không có thống đốc ngân hàng trung ương để sa thải, cũng không có chính phủ để bỏ phiếu bãi nhiệm. Không ai chịu trách nhiệm nếu một ngày hệ thống bị hack,” ông lập luận.
Cuối cùng, ông cho rằng mạng lưới tiền mã hóa này chỉ là một mô hình Ponzi không bền vững, tồn tại nhờ liên tục thu hút lớp nhà đầu tư nhỏ lẻ mới cả tin.
Ông cảnh báo rằng nếu niềm tin sụp đổ, những lỗ hổng cốt lõi trong ngành sẽ lộ rõ và những người đến sau sẽ là người chịu thiệt lớn nhất.
“Có thể tôi đã sai. Có thể những đồng tiền kỹ thuật số này sẽ tiếp tục tăng giá mãi. Nhưng điều đó hoàn toàn dựa vào niềm tin – và tôi đang nghe ngày càng nhiều câu chuyện về những niềm tin bị đổ vỡ đến mức tôi nghĩ rằng trong 10 năm tới, đầu tư vào thẻ Pokemon có lẽ sẽ là lựa chọn tốt hơn Bitcoin,” ông kết luận.
Cộng đồng crypto phản bác lập luận của cựu thủ tướng
Ngay sau đó, cộng đồng tài sản số đã phản bác, cho rằng bài bình luận của Johnson đã hiểu sai cả về cơ chế hoạt động của tài chính phi tập trung lẫn bối cảnh kinh tế hiện tại.
Michael Saylor, Chủ tịch điều hành MicroStrategy, hoàn toàn bác bỏ so sánh Ponzi. Ông giải thích rằng một mô hình Ponzi thật sự cần có người điều hành trung tâm hứa hẹn lợi nhuận ảo và dùng tiền của nhà đầu tư mới trả cho nhà đầu tư trước.
Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng BTC không có tổ chức phát hành, không có người quảng bá, và cũng không cam kết lợi nhuận. Đối với Saylor, Bitcoin chỉ đơn thuần là một hệ thống tiền tệ mở, phi tập trung, vận hành nhờ mã nguồn minh bạch và cung/cầu thị trường.
Kwasi Kwarteng, cựu Bộ trưởng Tài chính Anh, hiện là đồng sáng lập Stack Bitcoin Treasury, cũng đồng quan điểm này. Theo ông, gọi Bitcoin là Ponzi chẳng khác nào nói Internet thời sơ khai là mô hình đa cấp.
Ông Kwarteng nhận định rằng giới chính trị Anh vẫn “vẫn chưa thực sự thức tỉnh” và “tụt hậu nhiều năm” trong việc tiếp cận các đổi mới tài chính.
“Bitcoin không tự nhiên xuất hiện. Đây chỉ là chương mới nhất trong cả quá trình phát triển của tiền tệ: từ vàng, tới giấy bạc được bảo chứng bởi vàng, tới tiền giấy thuần túy do ngân hàng trung ương kiểm soát. Ai từng nghiêm túc nghiên cứu lịch sử đó đều sẽ nhận thấy sự xuất hiện của mạng lưới tiền tệ phi tập trung, nguồn cung giới hạn là điều tất yếu,” ông viết trên X.
Không chỉ vậy, các chuyên gia trong ngành cũng chỉ ra thực tế thị trường hiện nay đã phủ nhận ý kiến của Johnson rằng đây chỉ là “xu hướng chớp nhoáng”.
Thật vậy, trong vài năm qua, Bitcoin đã thu hút được sự tham gia của nhiều tổ chức lớn. Hiện nay, các công ty quản lý tài sản tại Wall Street đã quản lý hàng chục tỷ USD qua các quỹ đầu tư Bitcoin giao ngay.
Không chỉ dừng ở các tập đoàn hay thị trường Wall Street, sức hút của Bitcoin còn lan tới cấp quốc gia. Một số quốc gia như Mỹ thậm chí đã và đang xây dựng, đề xuất dự trữ Bitcoin chiến lược quốc gia để gia tăng an toàn cho hệ thống tài chính của mình.
