Đức dẫn đầu EU về số giấy phép MiCA được cấp. Đức cũng là quốc gia châu Âu có số lượng node Bitcoin nhiều nhất.
Nhiều ngân hàng lớn như Deutsche Bank, DZ Bank và Commerzbank đều đã tham gia mảng crypto dưới khung pháp lý mới.
Bức tranh chính thức và thực tế tại thị trường
Trên giấy tờ, các con số trông rất ấn tượng. Tuy nhiên, những người làm việc sát với ngành thì lại nhìn thấy một thực tế khác. Dù các số liệu đưa ra khá lạc quan nhưng hoạt động và nguồn nhân lực lại đang dịch chuyển sang các quốc gia châu Âu khác.
Sự chênh lệch giữa các thống kê chính thức và thực tế diễn ra cho thấy một thách thức mang tính cấu trúc, có thể khiến Đức gặp khó khăn khi muốn duy trì vị thế trung tâm lâu dài trong ngành.
Đã có hơn 30 giấy phép crypto được cấp tại Đức, cao hơn gần như tất cả các nước EU khác. Ở Luxembourg, mới chỉ có ba giấy phép.
Trên lý thuyết, Đức đang là nước dẫn đầu. Tuy vậy, đa phần giấy phép này chủ yếu được cấp cho các ngân hàng truyền thống, với dịch vụ hạn chế. Những công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp thuần crypto xây dựng nền tảng tài sản số thế hệ mới lại lựa chọn xin phép ở các nước khác, rồi “passport” dịch vụ ngược về Đức.
Đức đã có thêm 16 tổ chức nhận giấy phép MiCA mới trong quý 4 năm 2025, nhưng con số này lại che giấu một xu hướng đáng lo ngại. Phần lớn trong số này vẫn là các ngân hàng truyền thống, chỉ cung cấp một dịch vụ như xử lý lệnh hoặc chuyển khoản. Việc giới hạn phạm vi hoạt động như vậy đặt ra hưởng nghi ngại về thị trường crypto mà Đức đang xây dựng: khu vực thống trị bởi các “ông lớn” thay vì làn sóng đổi mới sáng tạo thực sự.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để nghe các nhà lãnh đạo, nhà báo chia sẻ góc nhìn chuyên sâu
Berlin và Frankfurt đang dần mất vị thế
Tại hội đồng chuyên gia BeInCrypto về MiCA và quy định crypto, ông Matthias Steger – cố vấn thuế crypto từng trực tiếp làm việc với Bộ Tài chính Đức về quản lý tài sản số – đã chia sẻ khá thẳng thắn về tình trạng hiện nay.
“Chúng ta đã mất hai trung tâm lớn là Berlin và Frankfurt,” ông Steger nói. “Và tôi nghĩ điều này không phải do MiCA mang lại, mà nằm ở cách người Đức chúng ta vận dụng và thực hiện các quy định theo MiCA.”
Chia sẻ này đã chỉ ra cốt lõi của vấn đề. Đức đang áp dụng quy định MiCA khắt khe hơn hầu hết các nước EU khác. Sự khác biệt đó khiến nhiều doanh nghiệp lựa chọn chuyển tới Vienna, Lisbon và các nơi có thủ tục nhanh chóng, đơn giản hơn.
Việc tỏ ra thân thiện với lĩnh vực crypto trên lý thuyết nhưng lại thực thi quy định nghiêm ngặt nhất trong EU khiến các doanh nghiệp không còn lựa chọn khác ngoài việc chuyển sang quốc gia khác.
MiCA đã bắt đầu có hiệu lực trên toàn EU từ tháng 12/2024. Đa phần các nước giữ nguyên thời gian chuyển đổi 18 tháng. Tuy nhiên, Đức rút ngắn xuống còn 12 tháng và đặt hạn chót là ngày 31/12/2025 để mọi nhà cung cấp dịch vụ tài sản số hoàn tất chuyển đổi và nhận CASP do BaFin cấp. Lịch trình “gấp rút” này tạo thêm áp lực cho các công ty vốn đã phải gồng mình với chi phí tuân thủ.
Vienna nổi lên như trung tâm thực sự
Cơ quan Quản lý Thị trường Tài chính Áo (FMA) đang trở thành một trong những đơn vị cấp phép MiCA dễ tiếp cận nhất EU. Lợi thế rõ rệt là thời gian xử lý hồ sơ xin phép nhanh, dưới 6 tháng, so với quy trình kéo dài ở Đức. Môi trường pháp lý tại Vienna cũng minh bạch, không khiến doanh nghiệp “chìm” trong thủ tục như ở Đức.
Hiệu quả của sự khác biệt này đã được thể hiện rõ: Bybit đã đặt trụ sở chính khu vực châu Âu tại Vienna sau khi nhận giấy phép MiCA từ FMA, và công bố kế hoạch tuyển hơn 100 nhân sự.
KuCoin cũng chọn Áo làm trung tâm xin giấy phép cho thị trường EU. Ngân hàng tài sản số Thụy Sĩ AMINA cũng chọn Vienna thay vì Frankfurt hoặc Berlin – một quyết định đáng chú ý nếu so với sức mạnh của ngành tài chính Đức.
Steger cũng xác nhận sự dịch chuyển chung trong ngành:
“Áo thật sự là nơi quá lý tưởng. Bồ Đào Nha cũng vậy. Một số nơi như Đức cũng thân thiện với crypto.” Cách nhìn nhận là điều quan trọng. Đức vẫn được xem là thân thiện với crypto. Nhưng khi suy nghĩ và hành động không đồng nhất, cơ hội được mở ra cho các đối thủ cạnh tranh khác.
Steger cũng đưa ra đề xuất rất trực tiếp:
“Tôi mong BaFin hãy nới lỏng quy định hơn. MiCA nên là mức tối thiểu áp dụng, chứ đừng biến thành mức tối đa như người Đức nghĩ.”
Đây cũng là nhận định được nhiều chuyên gia trong ngành đồng thuận. Đức có nền tảng hạ tầng, có hệ thống tài chính và uy tín quản lý – lại có số lượng node Bitcoin nhiều nhất châu Âu. Nước này còn có mối quan hệ ngân hàng tốt, trình độ tài chính cao. Nhưng việc có thể giữ chân các doanh nghiệp tiếp tục xây dựng trên nền tảng này hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.
