Vàng vừa ghi nhận tuần giảm mạnh nhất trong hơn 40 năm, khiến thị trường toàn cầu chao đảo và buộc mọi người phải xem lại khái niệm “nơi trú ẩn an toàn” trong bối cảnh kinh tế hiện nay.
Lâu nay vàng luôn được coi là công cụ giúp phòng ngừa rủi ro khi thị trường biến động, nhưng giờ đây lại trở thành một trong những tài sản đầu tiên bị bán tháo mạnh khi dòng tiền gặp khó khăn, khiến nhiều người đặt câu hỏi vốn sẽ chảy về đâu tiếp theo.
Sự sụt giảm của vàng báo hiệu một lần điều chỉnh thị trường toàn cầu do thanh khoản
Giá vàng vừa trải qua tuần giảm sâu nhất kể từ hơn 40 năm qua, mặc dù các căng thẳng địa chính trị vẫn đang tiếp diễn.
Bình thường, tình hình căng thẳng toàn cầu lại là yếu tố hỗ trợ giá vàng, nhưng điều gì đó sâu xa hơn đang xảy ra. Các chuyên gia cho rằng làn sóng đầu cơ vào vàng đã trở nên quá đông và nay đang bị xả mạnh.
“Vàng vừa trải qua tuần tồi tệ nhất kể từ năm 1983, ngay cả khi chiến sự vẫn diễn ra. Điều này thật khó tin. Đáng lẽ đây phải là thời điểm vàng tỏa sáng. Thực tế, vàng ở mức 5,500 USD/ounce không còn là nơi trú ẩn, mà như một cuộc đầu cơ đông đúc,” chia sẻ Nic Puckrin, nhà sáng lập Coin Bureau.
Theo Puckrin, sau khi tài sản của Nga bị đóng băng năm 2022, các ngân hàng trung ương đã mua vàng mạnh mẽ, tạo ra làn sóng gom mua lớn, đẩy dòng vốn vào các ETF vàng lên mức kỷ lục.
Tuy nhiên, tình hình giờ đây đã đảo ngược. Khi bất ổn leo thang, chiến tranh khiến các ngân hàng trung ương phải sử dụng dự trữ thay vì tiếp tục mua vàng, các “ông lớn” như các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ tại vùng Vịnh (đang gặp khó về xuất khẩu) có khả năng từ người mua thành người bán.
Lúc này, nhu cầu tiền mặt quan trọng hơn việc giữ vị thế đầu tư. Khi chính những tổ chức từng gom vàng lại cần thanh khoản, họ buộc phải bán ra những tài sản từng tích lũy. Theo Puckrin, đây là lý do vàng – một tài sản dẫn dắt chu kỳ trước – lại trở thành nạn nhân đầu tiên khi thị trường đảo chiều.
Thực tế này phản ánh bản chất chung của thị trường: Khi thanh khoản cạn kiệt, kể cả những nơi trú ẩn truyền thống cũng bị bán tháo.
Việc vàng mất giá tới khoảng 600 USD chỉ trong vài ngày cho thấy tâm lý thị trường có thể đổi chiều cực nhanh khi xuất hiện các đợt bán tháo theo kiểu buộc phải bán.
Trung tâm của đợt căng thẳng này là thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ liên tiếp tăng mạnh gần đây, đặc biệt kỳ hạn 10 năm, do người ta lo ngại lạm phát, các tín hiệu cứng rắn từ Fed và áp lực tháo vị thế đòn bẩy.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu lợi suất tiếp tục tăng, thị trường có thể chứng kiến làn sóng bán tháo trên diện rộng, buộc các tổ chức lớn phải cắt giảm rủi ro nhanh chóng.
Sự căng thẳng này đã thể hiện rõ ở dữ liệu tâm lý. Theo Kobeissi Letter, tỷ lệ nhà đầu tư nhỏ lẻ bi quan hiện đã tăng vọt lên 52%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2025.
Tâm lý bi quan đạt đỉnh khi dòng vốn chuyển sang các kênh đầu tư thay thế
Sự đảo chiều cực nhanh này là một trong những lần chuyển biến mạnh nhất những năm gần đây, khiến tình hình hiện tại tương đồng giai đoạn nhiều thị trường giảm điểm sâu trước đây.
Trong bối cảnh đó, một số chuyên gia cảnh báo các quỹ lớn đang bán tháo mạnh tay, có thể để dự trữ tiền mặt bởi vì bên trong thị trường đang xuất hiện những bất ổn tiềm ẩn.
Dù các nhận định này vẫn còn mang tính dự đoán, nhưng chúng cũng phản ánh lo ngại ngày càng lớn rằng thị trường không còn dựa nhiều vào yếu tố cơ bản, mà phần lớn bị chi phối bởi vấn đề thanh khoản. Trong lúc mọi thứ đảo lộn, giới đầu tư bắt đầu quan tâm dòng tiền sẽ chuyển hướng tới đâu tiếp theo.
“Các family office bây giờ không còn tập trung vào cổ phiếu và trái phiếu truyền thống nữa,” chia sẻ Jake Claver, chuyên gia quản lý tài sản gia đình.
Theo Claver, các family office đang chuyển hướng sang những thương vụ đầu tư tư nhân, thị trường biên và tài sản kỹ thuật số. Xu hướng này cho thấy các tổ chức lớn đã chủ động chuẩn bị cho môi trường đầu tư mới.
“Đó mới là nơi có lợi nhuận thực sự,” ông nhấn mạnh.
Thị trường crypto cũng đang dần được chú ý trở lại. Chad Steingraber nhận định rằng sau khi vàng giảm sâu, “dòng tiền chắc chắn sẽ chuyển sang một loại tài sản khác”, và crypto “vẫn còn bị định giá thấp”.
Dù biến động còn lớn, nhưng một số người đã xem tài sản số là điểm đến tiềm năng khi đợt bán tháo bị cưỡng ép đã lắng xuống.
Trong giai đoạn hiện tại, chủ đề chính vẫn là thanh khoản. Thị trường như đang bước vào trạng thái “bán trước, xoay trục sau”, tức là ưu tiên bán tài sản lấy tiền mặt trước khi những xu hướng đầu tư mới xuất hiện rõ rệt.
Hiện vẫn chưa thể xác định liệu đây là khởi đầu của một cuộc tái cơ cấu hệ thống quy mô lớn, hay chỉ là một chu kỳ điều chỉnh mạnh nhất thời.
Có một điều rõ ràng: sự sụp đổ lịch sử của vàng đã phá vỡ một trụ cột tâm lý thị trường quan trọng, cho thấy trong môi trường hiện nay, không tài sản nào miễn nhiễm khi nhu cầu thanh khoản lên ngôi.
