Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, một chuyên gia kỳ cựu từng nhiều thập kỷ giao dịch tiền tệ và trái phiếu tại các quỹ đầu cơ, đã trở thành “người quản lý khủng hoảng” chính trong đội ngũ của chính quyền Trump khi đối mặt với biến động toàn cầu – ông nhận diện chính xác đợt bán tháo trái phiếu lịch sử tại Nhật Bản và khéo léo định hướng dư luận để bảo vệ Nhà Trắng khỏi những chỉ trích về chiến dịch Greenland đầy tranh cãi.
Cách làm của Bessent cho thấy ông đang biến hai đồng minh lớn nhất của Mỹ tại châu Á thành hai quân cờ với mục đích rất khác nhau – một bên trở thành “bia đỡ đạn”, còn bên kia mang lại nguồn đầu tư to lớn.
SponsoredChuyên gia quỹ phòng hộ phát hiện biến động “sáu độ lệch chuẩn” của Nhật Bản
Trong một cuộc phỏng vấn ngày 20/01/2026, Bessent đã nêu rõ sự biến động bất thường trên thị trường trái phiếu Nhật Bản là nguyên nhân chính dẫn tới sóng gió trên thị trường toàn cầu.
“Tôi nghĩ rất khó để tách biệt phản ứng thị trường khỏi những gì đang diễn ra nội tại ở Nhật Bản,” ông Bessent chia sẻ. “Chỉ trong hai ngày gần đây, thị trường trái phiếu Nhật có mức biến động sáu độ lệch chuẩn – tương đương nếu trái phiếu 10 năm của Mỹ giảm tới 50 điểm cơ bản trong thời gian ngắn.”
Nhận định này dựa trên thực tế: lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 40 năm đã vượt mốc 4% lần đầu tiên kể từ năm 2007, còn lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng lên cao nhất kể từ năm 1999. Đợt bán tháo trái phiếu càng dữ dội hơn sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi bất ngờ công bố sẽ tổ chức bầu cử vào ngày 08/02/2026 và xác nhận tạm ngừng thuế suất 8% đối với mặt hàng thực phẩm trong hai năm – làm dấy lên quan ngại của nhà đầu tư về tỷ lệ nợ/GDP cao tới 200% cùng rủi ro lãi suất tăng của Nhật Bản.
Bessent cũng nói rõ rằng ông cho rằng chính quyền Nhật sẽ phải sớm hành động: “Tôi đã liên lạc với các đối tác kinh tế phía Nhật Bản và tôi tin chắc họ sẽ có những phát ngôn giúp trấn an tâm lý thị trường.”
Tokyo ổn định, thị trường vững vàng trở lại
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama đã nhanh chóng lên tiếng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos vào thứ Ba, đúng như dự đoán của Bessent.
Bà Katayama cam kết Nhật Bản có thể hạ tỷ lệ nợ/GDP nhờ “chi tiêu hợp lý” và “chính sách tài khóa chiến lược” nhằm thúc đẩy tăng trưởng tiềm năng. “Điều này sẽ giúp nền tài chính công ổn định bền vững và củng cố niềm tin từ thị trường,” bà phát biểu.
Thị trường phản ứng ngay lập tức. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật giảm đồng loạt ở tất cả các kỳ hạn trong ngày 21/01/2026, nổi bật là kỳ hạn 20 năm giảm mạnh nhất 12.1 điểm cơ bản. Lợi suất 40 năm cũng hạ về mức 4.15%, rời khỏi đỉnh trên 4.2% trước đó.
Sponsored SponsoredDiễn biến này càng củng cố cho cách làm của Bessent: xác định điểm nóng của thị trường, yêu cầu phát ngôn trấn an từ phía Nhật, rồi để chính nhà chức trách nước này “gánh” phần phức tạp nhất.
Thời điểm thuận tiện: chuyển hướng sự chú ý khỏi vụ việc Greenland
Tuy nhiên, cách định hướng của Bessent phục vụ hai mục đích song song. Khi quy trách nhiệm cho khủng hoảng trái phiếu Nhật, ông đã khéo léo làm “dịu” dư luận và hướng mọi chỉ trích tránh xa chiến dịch Greenland đang gây căng thẳng giữa chính quyền Trump với các đồng minh châu Âu.
“Tôi nghĩ rằng tình hình ở Nhật – với mức biến động sáu độ lệch chuẩn tại đây – đã diễn ra từ trước cả khi có tin tức về Greenland,” Bessent nói.
Trong cùng tuần đó, Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 10% với tám quốc gia châu Âu – gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan – do họ phản đối Mỹ mua lại Greenland. Các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung chỉ trích, riêng chính phủ Đan Mạch còn tẩy chay hoàn toàn sự kiện Davos.
SponsoredBằng việc “gán” nguyên nhân thị trường biến động cho Nhật Bản, Bessent đã dựng nên một câu chuyện nhằm giúp chính sách ngoại giao quyết liệt của ông Trump được tránh xét nét ngay tức thì từ giới đầu tư.
Hàn Quốc: Một nghiên cứu về sự đối lập
Cách tiếp cận của Bessent đối với Hàn Quốc lại hoàn toàn khác, dù cả hai nước này đều cam kết đầu tư lớn vào Mỹ. Nhật Bản đồng ý bơm vốn đầu tư 550 tỷ USD, vượt hẳn gói 350 tỷ USD của Hàn Quốc. Thế nhưng Tokyo vẫn liên tục bị “gây sức ép”, trong khi Seoul ngược lại nhận được lời động viên từ phía Mỹ.
Vào ngày 15/01/2026, Bessent hiếm hoi lên tiếng ủng hộ đồng won Hàn Quốc, khi đồng này giảm xuống gần mức thấp nhất trong 17 năm so với USD. Bộ Tài chính cho biết Bessent nhấn mạnh rằng “sự biến động quá mức trên thị trường ngoại tệ là điều không mong muốn” và lưu ý mức giảm của won “không phản ánh đúng sức khỏe vĩ mô mạnh mẽ của kinh tế Hàn Quốc”.
Phản ứng ngay sau đó, đồng won tăng từ khoảng 1,477 lên 1,462 won/USD vài ngày sau phát biểu của Bessent. Nhưng đà phục hồi này không kéo dài lâu – đến ngày 21/01/2026, won lại yếu đi quay về mức 1,478 và gần như mất hết thành quả tăng giá trước đó.
Sponsored SponsoredSự khác biệt này cho thấy quyết định của Bessent không đơn thuần dựa trên số tiền cam kết đầu tư. Thị trường trái phiếu Nhật hỗn loạn là một “cái cớ hoàn hảo” để ông đánh lạc hướng dư luận khỏi rắc rối Greenland. Trong khi đó, Hàn Quốc không đóng vai trò như vậy nên Bessent chỉ chọn phương án động viên, thay vì tạo sức ép.
Chiến lược của quỹ phòng hộ
Bessent rất am hiểu Nhật Bản. Năm 2013, khi còn là Giám đốc đầu tư tại Soros Fund Management, ông từng kiếm 1.2 tỷ USD chỉ trong ba tháng nhờ bán khống đồng yên Nhật. Một thập kỷ sau, Bessent vẫn vận dụng sự am hiểu đó – lần này không phải để kiếm lời từ nỗi đau của Tokyo, mà để biến nó thành “tấm khiên chính trị” cho Nhà Trắng.
Với Nhật Bản, ông xác định điểm lệch lạc thực sự của thị trường, rồi tận dụng nó như một công cụ chính sách lẫn lá chắn dư luận. Với Hàn Quốc, ông chọn cách lên tiếng bảo vệ để giữ cam kết đầu tư lớn. Còn với châu Âu, chính quyền Trump lại chủ trương đối đầu công khai.
Phương pháp này cho thấy sự thay đổi so với quan điểm truyền thống của Bộ Tài chính Hoa Kỳ, vốn thường tránh bình luận về tỷ giá hối đoái cụ thể. Thay vào đó, Bessent đang áp dụng chiến lược riêng cho từng quốc gia, điều chỉnh sức ép và sự hỗ trợ dựa trên lợi ích chiến lược của Mỹ.
Liệu chiến lược này có thể duy trì lâu dài hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát của Bessent—bao gồm cả việc liệu tình hình tài chính của Nhật Bản có thực sự được cải thiện hay không, hoặc liệu thị trường cuối cùng có liên hệ các đe dọa thương mại của Trump với những bất ổn tài chính lớn hơn hay không.
Hiện tại, cựu nhà giao dịch vĩ mô này đã giúp chính quyền có thêm thời gian, tận dụng cuộc khủng hoảng trái phiếu ở Tokyo như một tấm bình phong đồng thời giữ được sự hợp tác của Seoul. Đây là cách quản lý rủi ro kiểu quỹ phòng hộ: kiểm soát những yếu tố trong tầm tay, và tìm ai đó để đổ lỗi cho phần còn lại.
