Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa lên tiếng cảnh báo rằng tokenization – công nghệ đứng sau làn sóng bùng nổ crypto – có thể chuyển rủi ro khỏi các ngân hàng và đặt chúng vào những dòng mã mà không cơ quan quản lý nào kiểm soát được.
Thời điểm này thực sự rất đáng chú ý. Các “ông lớn” Phố Wall như BlackRock đang đẩy mạnh việc chuyển hàng nghìn tỷ USD tài sản lên blockchain. IMF cho rằng chính hạ tầng này có thể gặp rủi ro sụp đổ khi bị đặt dưới áp lực lớn.
Tokenization biến sự chậm trễ thành rủi ro chỉ trong tích tắc
Ngày nay, việc mua bán hay chuyển dịch tài sản thường phải qua ngân hàng hoặc các bên trung gian, đi kèm những khoảng thời gian chờ đợi. Tuy khá phiền phức, nhưng sự chậm trễ này lại giúp hạn chế rủi ro khi có sự cố bất ngờ xảy ra.
Tokenization loại bỏ hoàn toàn các bước trung gian ấy. Các giao dịch được thực hiện ngay lập tức trên hệ thống sổ cái chung, vận hành bởi những đoạn mã tự động gọi là smart contract, và không có bất kỳ sự can thiệp nào từ con người.
Tốc độ cao giúp giảm chi phí, nhưng cũng khiến thị trường mất đi “phanh an toàn”. Khi giao dịch kích hoạt tự động, chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể lan ra toàn hệ thống trước khi ai đó kịp phản ứng. IMF từng nhấn mạnh nguy cơ này trong các phân tích về rủi ro tài chính token hóa.
Lời cảnh báo đáng chú ý nhất của IMF là: ai sẽ là người nắm giữ toàn bộ rủi ro? Không còn là các ngân hàng, mà là các nền tảng và đoạn mã vận hành giao dịch này.
“Việc giám sát hiệu quả cần được mở rộng, không chỉ đối với các tổ chức mà còn tới tận mã nguồn,” trích từ bài viết trên blog của IMF, do Tobias phát biểu.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin nhanh nhất
IMF thậm chí còn đặt ra một viễn cảnh gây sốc: một số smart contract có thể trở nên quan trọng tới mức được coi là “không thể để phá sản”. Đây chính là lý do khiến hàng loạt ngân hàng được giải cứu vào năm 2008.
Hiện nay, tòa án vẫn chưa có phán quyết cuối cùng về quyền sở hữu tài sản tokenized khi các giao dịch chỉ tồn tại dưới dạng mã.
Ai được, ai mất?
Thị trường này thực sự rất lớn. Quỹ token hóa BUIDL của BlackRock hiện đã quản lý khoảng 2.4 tỷ USD, còn Ondo cũng đang kiểm soát hơn 1.4 tỷ USD tài sản token hóa.
Hoạt động sôi động nhất diễn ra ở mảng stablecoin. Hiện đã có hơn 300 tỷ USD đang nằm trong các stablecoin, vượt xa khoảng 32 tỷ USD của các tài sản tokenized khác, theo rwa.xyz.
Ngay cả những token ổn định cũng có lúc biến động mạnh. Tháng 03/2023, USD Coin (USDC) từng rớt mạnh về 0.87 USD. Lý do là do 3.3 tỷ USD của họ bị mắc kẹt tại một ngân hàng sụp đổ.
Hiện tại, Tether’s USDT đang dẫn đầu thị trường với khoảng 186 tỷ USD, theo số liệu của DefiLlama. Tuy nhiên, các quy định ở châu Âu đã khiến USDT bị loại khỏi nhiều sàn giao dịch lớn, tạo động lực để USDC của Circle tăng lên gần 73 tỷ USD. Việc châu Âu mạnh tay với USDT cho thấy thị trường này có thể thay đổi rất nhanh chỉ trong thời gian ngắn.
Không phải ai cũng lo lắng. Larry Fink – CEO của BlackRock – cho rằng đây là thời kỳ mở đầu cho một kỷ nguyên mới, nơi mọi loại tài sản đều sẽ được token hóa. Ông còn muốn hệ thống tài chính toàn cầu được vận hành cùng nhau trên một blockchain chung.
Đây chính là điểm chia rẽ: ngành công nghiệp nhìn thấy cơ hội giảm chi phí, nhanh hơn, minh bạch và mở hơn; còn IMF lại lo ngại chính tốc độ đó có thể biến một vấn đề nhỏ thành khủng hoảng toàn cầu, trước khi cơ quan quản lý kịp ra tay.
Hiện tại, giao dịch thực tế của thị trường tài sản tokenized vẫn chưa thực sự sôi động, phần lớn gần như không có thay đổi qua từng tuần. Trong vài năm tới, điều quyết định ai đúng – không phải là code, mà chính là các quy định mới về luật pháp.
