Khoản đầu tư trị giá 64 tỷ USD vào Bitcoin (BTC) của MicroStrategy đã trở thành một “bài kiểm tra sức chịu đựng” đối với mọi bên đã góp vốn. Hiện tại, BTC đã giảm xuống dưới 60,000 USD và công ty vừa đổi tên thành Strategy, hiện cũng đang giao dịch với giá thấp hơn giá trị số Bitcoin mà họ nắm giữ.
Câu hỏi khiến các nhà đầu tư tranh cãi lúc này không còn là liệu Strategy có bị thanh lý ngay ngày mai không nữa. Mà là ai sẽ gánh chịu khoản lỗ khi công ty vẫn tiếp tục nắm giữ số coin này và trả phí để duy trì chúng.
Cách “cỗ máy bay hơi tiền” Bitcoin hình thành
Đến ngày 22/06/2024, Strategy sở hữu tổng cộng 847,363 BTC với tổng giá mua là 64.1 tỷ USD, bình quân mỗi coin khoảng 75,651 USD. Đây là số lượng Bitcoin lớn nhất được một doanh nghiệp nắm giữ trên toàn cầu.
Mô hình đầu tư của Strategy vận hành như một bánh đà. Công ty bán cổ phiếu và huy động vốn từ trái phiếu, sau đó dùng tiền mua thêm Bitcoin. Giá cổ phiếu sẽ tăng khi BTC đi lên. Tuy nhiên, khi giá BTC sụt giảm thì mọi thứ cũng đảo chiều.
BTC đã tụt xuống dưới 60,000 USD trong tuần này, đây là ngưỡng thấp nhất kể từ năm 2024 đến nay. Giá cổ phiếu của Strategy cũng giảm mạnh và hiện thấp hơn cả giá trị số Bitcoin đang nắm giữ trên bảng cân đối kế toán.
Tiêu chuẩn kế toán mới đã khiến khoản lỗ được thể hiện rõ ràng. Từ năm 2025, quy định ASU 2023-08 của FASB buộc các công ty phải ghi nhận Bitcoin theo giá trị thực tế mỗi quý. Nhờ vậy, Strategy đã ghi nhận khoản lỗ chưa thực hiện lên tới 14.46 tỷ USD vào đầu năm 2026, dẫn đến khoản lỗ ròng 12.54 tỷ USD, tương đương 38.25 USD mỗi cổ phiếu pha loãng.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin nóng nhanh nhất
Ai đang trả giá cho canh bạc Bitcoin của MicroStrategy?
Không chỉ riêng Strategy phải gánh chịu hậu quả. Khi “bánh đà” chậm lại, chi phí thực tế đang chia đều cho 5 nhóm dưới đây, theo mức độ chịu rủi ro tăng dần.
- Cổ đông phổ thông
Đây là nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên. Khi giá cổ phiếu thấp hơn giá trị số Bitcoin đang nắm giữ, công ty vẫn tiếp tục phát hành cổ phiếu mới để huy động tiền mặt. Mỗi lần phát hành, số tiền mua được Bitcoin giảm đi so với giá trị số cổ phần mà công ty phải bán ra.
“Nếu chúng tôi quyết định bán 1 tỷ USD cổ phiếu MSTR và dùng số tiền này để mua 1 tỷ USD Bitcoin… thực hiện ở tỉ lệ 1.0x MNAV, thì thương vụ đó là pha loãng giá trị cổ đông. Lợi suất âm đến 48 điểm cơ bản. Điều này khiến cổ đông mất 310 triệu USD,” Michael Saylor, Chủ tịch điều hành Strategy, chia sẻ trong buổi công bố kết quả kinh doanh quý 1 năm 2026.
Những nhà đầu tư hiện hữu sẽ nắm giữ tỷ lệ sở hữu nhỏ hơn trên cùng một số lượng coin, và đây cũng chính là cách chiến lược của công ty được tài trợ.
- Nhà đầu tư vào các công ty kho bạc Bitcoin khác
Những công ty đi theo mô hình của Strategy còn gặp khó khăn nhiều hơn. Cổ phiếu của họ từng được giao dịch cao hơn giá trị thực số Bitcoin nắm giữ vì hiệu ứng FOMO.
Khi mức “premium” này biến mất, nhiều cổ phiếu của các công ty kho bạc Bitcoin đã lao dốc mạnh hơn chính Bitcoin khiến những nhà đầu tư nhỏ lẻ vào sau lỗ nặng.
“Nếu đây chưa phải là bong bóng vỡ, thì bong bóng vỡ sẽ trông như thế nào nữa?” Tom Lee, Chủ tịch BitMine, nói khi nhiều cổ phiếu kho bạc được giao dịch dưới giá trị tài sản ròng.
- Nhà đầu tư quỹ chỉ số và quỹ đầu tư thụ động
Nhóm nhà đầu tư này thực tế không tự chọn cá cược vào Bitcoin. MSCI đang cân nhắc loại bỏ những doanh nghiệp có tài sản số chiếm quá nửa tài sản khỏi các chỉ số toàn cầu.
“Phản hồi từ tham vấn cho thấy các nhà đầu tư tổ chức lo ngại rằng một số DATCOs có đặc điểm giống quỹ đầu tư, không đủ điều kiện lọt vào chỉ số MSCI,” MSCI thông báo chính thức đầu năm nay.
Strategy hoàn toàn nằm trong diện chịu rủi ro loại trừ này. Nếu loại bỏ, các quỹ chỉ số và quỹ hưu trí sẽ bị buộc phải bán ra bất chấp giá, chỉ để duy trì việc theo sát chỉ số chuẩn.
- Trái chủ chuyển đổi và cổ đông ưu đãi
Nhóm này đã cho Strategy vay dựa trên niềm tin công ty sẽ luôn xoay vòng vốn được. Nếu giá Bitcoin “lẹt đẹt” tới năm 2027 thì giả định đó có thể đổ vỡ.
“Lợi nhuận từ việc bán Bitcoin dự kiến dùng để chi trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi,” Strategy thông báo trong mẫu Form 8-K ngày 01/06/2026.
Trái chủ có quyền yêu cầu trả tiền mặt, còn cổ đông ưu đãi vẫn trông chờ cổ tức – tất cả đều dựa vào khoản dự trữ chỉ có 1.4 tỷ USD mà thôi.
- Bản thân MicroStrategy
Công ty này được xem như chốt chặn cuối cùng. Trong cuộc họp công bố kết quả tài chính quý 1 năm 2026, Michael Saylor lại một lần nữa khẳng định MicroStrategy là bên mua Bitcoin ròng và không bao giờ bán.
“Chúng tôi có thể sẽ bán một ít Bitcoin để trả cổ tức, chỉ để ‘phòng ngừa’ cho thị trường và gửi đi thông điệp rằng chúng tôi đã làm điều đó.”
Tuy nhiên, nếu dòng vốn bị đóng băng trong khi các khoản nợ và cổ tức đến hạn, lời hứa đó có thể sẽ khó giữ được.
“Chúng tôi sẽ bán Bitcoin khi điều đó có lợi cho công ty. Chúng tôi sẽ không ngồi yên và nói rằng sẽ không bao giờ bán Bitcoin,” đồng CEO của MicroStrategy, ông Phong Le cho biết.
Bài kiểm tra thực sự sẽ đến vào năm 2027
Hiện tại MicroStrategy không phải đối mặt với việc bị gọi ký quỹ. Các khoản nợ lớn của họ đều không có tài sản đảm bảo, nên giá Bitcoin giảm không thể khiến họ buộc phải bán ra. Điều đáng lo nằm ở ngày đến hạn chứ không phải ở một mức giá cụ thể nào đó.
Người sở hữu trái phiếu chuyển đổi trị giá 1.01 tỷ USD có thể yêu cầu thanh toán khoản này vào ngày 15/09/2027. Nếu lúc đó giá cổ phiếu thấp hơn giá chuyển đổi, MicroStrategy sẽ phải trả nợ bằng tiền mặt.
MicroStrategy cũng từng ở gần nguy cơ này. Năm 2022, khoản vay từ Silvergate bảo đảm bởi Bitcoin từng gần bị gọi ký quỹ khi giá rơi sát 21,000 USD trước khi công ty kịp trả hết nợ. Việc chuyển sang phát hành trái phiếu không thế chấp và cổ phiếu ưu đãi tuy đã loại bỏ nguy cơ bị thanh lý tự động, nhưng nghĩa vụ trả nợ vẫn còn đó.
Một số công ty cùng ngành đã phải thay đổi phương án. Tháng này, một doanh nghiệp niêm yết trên Nasdaq đã bán Bitcoin để trả nợ, và cổ phiếu của họ đã tăng mạnh. Các chuyên gia phân tích cũng đặt dấu hỏi về thanh khoản thoát lệnh của MicroStrategy nếu họ buộc phải bán một lượng lớn tài sản cùng lúc.
Ở thời điểm hiện tại, nguy cơ phải bán cưỡng bức chưa xuất hiện. Áp lực đã chuyển từ giá sang thời gian. Con số quan trọng bây giờ không còn là 60,000 USD, mà là ngày đáo hạn vào tháng 09/2027.
