Crypto dành cho tổ chức hiện nay tập trung vào quyền truy cập được kiểm soát. Các công ty tài chính lớn đang sử dụng hệ thống on-chain cho các hoạt động repo, quản lý ngân quỹ và dòng tiền trong các môi trường xây dựng dựa trên sự tuân thủ và cấp phép. Trong khi đó, DeFi công khai vẫn mang lại thanh khoản, thị trường hoạt động liên tục và tài chính lập trình. Đến năm 2026, hai hệ thống này bắt đầu kết nối với nhau.
Cách vận hành này đang tạo ra một thị trường on-chain với những nhóm người dùng, công cụ và ưu tiên khác nhau. Nếu như các mạng lưới có cấp phép mang đến cho tổ chức sự quản trị và giám sát, thì chuỗi công khai vẫn là nơi các tổ chức mong muốn tiếp cận thanh khoản cũng như các ứng dụng hấp dẫn.
Tài sản kho bạc được token hóa cũng đang được quan tâm nhiều hơn như một loại tài sản rủi ro thấp cho dòng vốn tuân thủ, trong khi thanh toán xuyên biên giới vẫn phụ thuộc vào việc các hệ thống pháp lý và tuân thủ có thể phối hợp được giữa các khu vực pháp lý hay không. Nhà đầu tư nhỏ lẻ tiếp cận thông qua các ứng dụng fintech với mục tiêu tích lũy, còn những người đã tham gia thị trường crypto sớm hơn lại chú trọng bảo tồn tài sản nhiều hơn.
Để khám phá xu hướng phát triển của lĩnh vực này, BeInCrypto đã phỏng vấn độc quyền với Federico Variola, CEO của Phemex; Fernando Lillo Aranda, Giám đốc Marketing tại Zoomex; và Pauline Shangett, CSO của ChangeNOW.
Chuỗi permissioned vẫn cần thanh khoản công khai
Sự liên kết giữa tài chính truyền thống (TradFi) và DeFi công khai đang dần hình thành bên trong các cổng kiểm soát. Các tổ chức muốn được tiếp cận tính thanh khoản và thanh toán on-chain, nhưng đồng thời cũng cần các bước xác minh danh tính, cấp phép và kiểm soát tuân thủ. Kết quả là, thị trường đang phát triển các hệ thống cho phép các đối tượng đã được quản lý hoạt động trong môi trường riêng biệt nhưng vẫn có thể kết nối với các chuỗi công khai.
Shangett cho biết ranh giới giữa các mạng lưới tổ chức kín và DeFi mở đã dần nhường chỗ cho một mô hình liên kết linh hoạt hơn. Bà chia sẻ:
“Trong nhiều năm, mọi người nghĩ rằng chuỗi khối dành cho tổ chức có cấp phép và DeFi công khai giống như nước với dầu – một bên để tuân thủ, một bên để có thanh khoản thực sự. Nhưng thực ra, họ đang xây dựng hệ thống kết nối giữa hai bên chứ không chỉ đơn thuần là trộn lẫn.”
Avalanche là một ví dụ tiêu biểu. Dự án Evergreen với Spruce đã được dùng thử nghiệm token hóa, còn Avalanche Warp Messaging cho phép các môi trường dựa trên Avalanche giao tiếp với nhau. ZKsync cũng theo đuổi mô hình tương tự với hệ thống chuyên biệt cho doanh nghiệp được xây dựng trên Ethereum.
Kết quả là, thị trường cho phép các tổ chức kết nối với crypto công khai mà không cần phải đánh đổi quyền kiểm soát truy cập, đối tác giao dịch và cơ chế quản trị.
Trái phiếu chính phủ dạng token đang trở thành tiêu chuẩn mới, nhưng không dành cho tất cả mọi người
Token hóa trái phiếu kho bạc và trái phiếu chính phủ đang trở thành tiêu chuẩn cho dòng vốn tuân thủ trên on-chain. Đến cuối tháng 03/2026, thị trường trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ được token hóa đã đạt khoảng 12.31 tỷ USD, đưa loại tài sản này trở thành một phần đáng kể trên thị trường tài sản số.
Variola xem đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự phát triển của DeFi:
“Đúng vậy, việc token hóa trái phiếu kho bạc và trái phiếu chính phủ có lẽ là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho sự trưởng thành của hệ sinh thái DeFi. Thị trường này càng lớn thì tôi càng cho rằng DeFi đã phát triển. Điều này còn thể hiện rằng các thành viên trong hệ sinh thái DeFi đang dần chuyển từ các giao dịch mạo hiểm sang chiến lược bảo toàn vốn an toàn hơn.”
“Ở góc độ này, đây có thể là bước chuyển mà nền kinh tế on-chain đang dịch chuyển từ thuần đầu cơ sang những mô hình gần với tài chính truyền thống, nhưng vẫn sở hữu lợi thế về thanh toán xuyên biên giới đơn giản và chuyển tiền quốc tế hiệu quả hơn.”
Đối với các quỹ đầu tư, kho bạc và những nhà đầu tư tuân thủ, trái phiếu chính phủ được token hóa mang lại một loại tài sản lãi suất thấp rủi ro quen thuộc, với khả năng chuyển nhượng linh hoạt.
Shangett cũng đồng tình, tuy nhiên cho biết tiêu chuẩn này chủ yếu phục vụ cho một nhóm nhất định trên thị trường:
“Rõ ràng, các con số không biết nói dối. Giá trị thị trường của trái phiếu kho bạc và trái phiếu chính phủ được token hóa đã vượt mốc 10 tỷ USD, tăng trưởng cực mạnh từ con số gần như bằng không cách đây 18 tháng. Riêng BUIDL của BlackRock đã đạt 2.5 tỷ USD và còn vận chuyển trên nhiều blockchain như Solana, Arbitrum, BNB Chain – miễn là nơi nào các tổ chức muốn gửi tiền. Ondo với OUSG và USDY cũng đang làm điều tương tự, chỉ khác về cách gói compliance.”
“Vì vậy, kho bạc token on-chain là thật, và với nhóm đã KYC, được cấp phép, có đội compliance, đây chắc chắn đang trở thành tiêu chuẩn tài sản không rủi ro.”
Theo bà, trái phiếu kho bạc được token hóa đang dần trở thành tiêu chuẩn cho vốn tuân thủ, trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ ở DeFi vẫn ưu tiên lãi suất cho vay stablecoin và các thị trường tiền tệ mở, không cần cấp phép.
Vấn đề khó là sự chắc chắn về pháp lý
Thanh toán xuyên biên giới vẫn gặp phải những điểm nghẽn giống nhau mỗi khi dòng tiền di chuyển giữa các quốc gia. Token có thể dịch chuyển lập tức, nhưng các yếu tố pháp lý và vận hành thì không. Mỗi nước lại có quy định khác nhau về lưu ký, công khai thông tin, hạn chế chuyển nhượng và tuân thủ nên giao dịch trên blockchain thực hiện xong nhưng về mặt pháp lý chưa chắc đã hoàn tất.
Lillo Aranda nhận định thách thức lớn nhất nằm ở bên ngoài tốc độ của blockchain:
“Rào cản lớn nhất không nằm ở bản thân công nghệ token hóa – mà là khả năng tương tác giữa các hệ thống pháp lý, kỹ thuật, vận hành vốn không được thiết kế để vận hành cùng tốc độ.”
“Xét về mặt kỹ thuật, thanh toán 24/7 đòi hỏi phải có bộ tiêu chuẩn đồng bộ về xác định danh tính, giao tiếp, công nhận tài sản thế chấp, hoàn tất giao dịch và tự động hóa compliance. Một token có thể chuyển khoản trong tích tắc nhưng xung quanh nó là rất nhiều yêu cầu pháp lý và kiểm soát chưa thể giải quyết tức thì cùng lúc.”
“Mỗi quốc gia sẽ có cách phân loại tài sản, quản lý tài sản lưu ký, yêu cầu công bố thông tin và quy định hạn chế chuyển nhượng khác nhau. Vì thế, điểm nghẽn thực sự không phải là giới hạn tốc độ xử lý của blockchain – mà là sự khác biệt trong các quy định pháp lý giữa các quốc gia.”
“Nói cách khác, hiện tại chúng ta đã có công nghệ chuyển giá trị trên toàn cầu ngay lập tức. Thách thức lớn nằm ở chỗ làm sao để các dòng tiền này tương thích về mặt pháp lý, dễ kiểm toán và được các tổ chức chấp nhận cùng lúc ở nhiều quốc gia khác nhau.”
Ý kiến này đã chỉ ra vấn đề cốt lõi. Công nghệ cho phép giao dịch liên tục đã sẵn sàng, tuy nhiên hoạt động tài chính vẫn chịu sự kiểm soát của các quy định riêng lẻ từng quốc gia và tiêu chuẩn còn rời rạc.
Shangett cũng đồng quan điểm. Theo cô, khó khăn lớn nhất là làm sao các quốc gia và hệ thống tài chính cùng chấp nhận các quy tắc chung một cách đồng thời.
Với tài chính on-chain, việc thanh toán xuyên biên giới vẫn đang gặp nhiều trở ngại. Chuyển giao tài sản liên tục là hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên, việc thanh toán tuân thủ đủ quy định ở nhiều quốc gia khác nhau lại cực kỳ khó thực hiện.
Nhà đầu tư nhỏ lẻ đang tích lũy trong khi OGs giữ tài sản
Nhà đầu tư nhỏ lẻ hiện tham gia thị trường với suy nghĩ khác trước. Lớp nhà đầu tư trước đây hay chấp nhận biến động và nắm giữ lâu dài, còn hiện nay đa phần ưu tiên xây dựng danh mục bền vững qua các ứng dụng fintech, mua định kỳ và tận dụng các sản phẩm sinh lời dễ tiếp cận.
Shangett cho rằng sự khác biệt xuất phát từ động cơ đầu tư:
“Theo tôi điểm khác biệt không phải ở tuổi tác hay số tiền đang có. Mà là thời điểm bạn bắt đầu tham gia và mục tiêu của bạn là gì. Có hai nhóm đang hoạt động song song… một bên tập trung tích lũy, bên còn lại chủ yếu bảo toàn tài sản.”
“Nhóm tích lũy tài sản (người dùng Robinhood/Revolut): Đây là giai đoạn “cày cuốc”. Họ không trông chờ vào một thương vụ bội thu tăng trưởng 100 lần, mà thay vào đó là đầu tư định kỳ vào hơn 10 loại tài sản, tìm kiếm lãi suất staking 5-15%, tận dụng các ứng dụng cho phép tiếp cận cả các thương vụ công nghệ riêng tư như Databricks song song với crypto. Phương pháp này là tích lũy đều đặn, có chủ đích, khá an toàn… và hơi nhàm chán. Mục tiêu là tích lũy lâu dài, chứ không phải đánh bạc tìm cơ hội đổi đời.”
“Nhóm bảo toàn tài sản (những nhà đầu tư tiên phong): Những người này đã từng mua BTC giá 500 USD hoặc từng tham gia farm ARB airdrop. Họ không còn muốn kiếm lời 10 lần nữa, mà giờ chỉ lo bảo vệ thành quả sẵn có. Vì thế, họ bắt đầu chuyển từ những khoản đầu tư rủi ro sang tài sản ổn định hơn như staking, token hóa trái phiếu chính phủ Mỹ, cho vay trên Morpho. Ngoài ra, họ cũng rời khỏi các sòng bạc sớm hơn bởi nguồn cung token/người dùng đã tăng 24 lần từ năm 2021. Cold wallet là nơi lưu trữ phần tài sản chính; sàn giao dịch chỉ để kiếm lợi nhuận hoặc tối ưu thuế.”
“Nói cách khác, một nhóm thì vẫn miệt mài xây dựng với chiến lược đa dạng hóa. Nhóm còn lại thì tập trung gìn giữ thành quả và giữ cho “vương quốc” khỏi bị đổ vỡ.”
Một nhóm thì xây dựng vị thế từ từ qua các ứng dụng phổ thông. Nhóm còn lại chú trọng phòng ngừa rủi ro và bảo vệ tài sản khỏi biến động giá. Đến năm 2026, nhà đầu tư nhỏ lẻ crypto sẽ được chia thành hai nhóm: nhóm tích lũy và nhóm bảo toàn tài sản.
Tóm lại
Các tổ chức lớn muốn truy cập thanh khoản công khai một cách kiểm soát. Tài sản được token hóa thành trái phiếu chính phủ giờ đây đang trở thành chuẩn tham chiếu cho các nguồn vốn tuân thủ quy định, nhưng thanh toán xuyên quốc gia vẫn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa hệ thống pháp lý – vận hành ở từng nước.
Các chuyên gia trong bài đều hướng đến kết luận giống nhau dưới những góc nhìn riêng.
- Federico Variola xem trái phiếu chính phủ được token hóa là bằng chứng cho một thị trường DeFi trưởng thành, nơi ưu tiên cả yếu tố bảo toàn lẫn lợi nhuận.
- Fernando Lillo Aranda cho rằng thách thức lớn nhất của tài chính xuyên quốc gia nằm ở chỗ làm sao các hệ thống pháp lý và vận hành có thể phối hợp được với nhau, chứ không phải ở tốc độ blockchain.
- Pauline Shangett miêu tả một thị trường nơi mạng lưới có quyền truy cập và DeFi công khai đang kết nối với nhau một cách có kiểm soát, đồng thời nhà đầu tư tổ chức và nhỏ lẻ vẫn đi theo hai hướng khác biệt.
Đến năm 2026, một hệ thống tài chính on-chain mới đang dần hình thành để phục vụ từng loại dòng vốn với các cách tiếp cận khác nhau.
Crypto công khai mang lại thanh khoản dồi dào và khả năng kết hợp đa dạng. Tài chính có kiểm soát thì mang đến quản trị, tuân thủ và các tài sản ít rủi ro quen thuộc. Điểm giao nhau thực sự nằm ở sự kết nối giữa hai khối này.
