Charlie Lee, nhà sáng lập Litecoin (LTC), cảnh báo rằng khoảng 1.1 triệu Bitcoin (BTC) ước tính thuộc về Satoshi Nakamoto có thể gặp rủi ro trước các cuộc tấn công bằng máy tính lượng tử.
Cảnh báo này đặt ra một vấn đề nan giải về quản trị cho cộng đồng Bitcoin vốn vận hành phi tập trung. Nếu Satoshi đã qua đời hoặc không còn khả năng truy cập, chẳng ai có thể chuyển số coin đó đến nơi an toàn, mà việc “đóng băng” chúng lại đồng nghĩa với việc đi ngược nguyên tắc cốt lõi của Bitcoin.
Vì sao Bitcoin của Satoshi lại “kém an toàn” hơn
Trong buổi trả lời phỏng vấn với BeInCrypto, Lee cho biết tuy về lý thuyết, máy tính lượng tử có thể phá vỡ các thuật toán mã hóa hiện tại, nhưng thực tế công nghệ này vẫn chưa đạt đến mức đó. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh rằng mối đe dọa này không chỉ giới hạn ở tiền mã hóa, mà còn có thể làm tổn hại hệ thống bảo mật của ngành tài chính toàn cầu, lĩnh vực truyền thông và nhiều lĩnh vực khác nữa.
Đối với thị trường crypto, rủi ro là rất lớn. Nếu máy tính lượng tử đủ mạnh để phá mã ví, ai cũng có thể truy cập và sử dụng tiền của người khác, từ đó phá vỡ nền tảng của toàn bộ hệ sinh thái crypto. Tuy nhiên, không phải ví nào cũng đối mặt nguy cơ như nhau.
“Một triệu Bitcoin của Satoshi, không ai biết Satoshi là ai… Những đồng coin đó thật ra còn kém an toàn hơn coin hiện tại khi nói về tấn công bằng lượng tử,” Lee nói với BeInCrypto. “Nếu máy tính lượng tử phát triển đủ mạnh, đó sẽ là những coin đầu tiên bị tấn công và lấy đi.”
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi các chuyên gia và nhà báo phân tích chuyên sâu
Lỗ hổng nằm ở định dạng giao dịch. Những năm đầu của Bitcoin (2009–2010), đa phần các giao dịch sử dụng script Pay-to-Public-Key (P2PK), chứ chưa dùng định dạng mới hơn là Pay-to-Public-Key-Hash (P2PKH).
- P2PK: Đầu ra giao dịch chứa trực tiếp khoá công khai.
- P2PKH: Đầu ra giao dịch chứa mã hash của khoá công khai, giúp che giấu khoá này cho đến khi số coin được sử dụng.
Địa chỉ của Satoshi chủ yếu dùng định dạng cũ hơn, khiến chúng rất dễ bị tấn công lượng tử trong tương lai. Theo một báo cáo vừa được ARK Invest và Unchained công bố tuần này, khoảng 6.9 triệu Bitcoin có nguy cơ bị tấn công lượng tử sau này. Trong số đó, khoảng 1.7 triệu được lưu trữ dưới các định dạng địa chỉ cũ như P2PK và phần lớn được cho là đã “mất” vĩnh viễn.
Cơn ác mộng quản trị
Lee cho rằng vấn đề còn nằm sâu xa hơn so với vấn đề mã hóa. Ngay cả khi cộng đồng Bitcoin phát triển thành công các ví an toàn trước lượng tử, thì vẫn còn câu hỏi nên xử lý ra sao với số coin của Satoshi.
Nếu Satoshi đã qua đời hoặc biến mất, những coin đó sẽ thành “cuộc chạy đua tự do” cho bất cứ ai sở hữu máy tính lượng tử mạnh đầu tiên. Theo Lee, điều này có thể tạo ra một tình huống rất đáng lo: hàng triệu Bitcoin có thể bị bán tháo hàng loạt trên thị trường.
“Chúng ta sẽ thay đổi Bitcoin để ngăn ai đó tiêu số coin đó? Hay sẽ chuyển đi chỗ khác? Hay cứ để yên như cũ?” Lee đặt câu hỏi. “Nếu thực sự phi tập trung, thì không ai được chạm vào số coin đó cả.”
Chủ đề này đang gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng Bitcoin. Gần đây, CEO CryptoQuant – Ki Young Ju cũng một lần nữa nhắc lại chủ đề này trên X, cho rằng nếu nâng cấp hệ thống Bitcoin để chống lượng tử, chúng ta sẽ phải đánh đổi nhiều thứ khó chấp nhận.
Theo ông, điều đó có thể dẫn đến việc đóng băng toàn bộ số BTC liên quan đến Satoshi Nakamoto, cùng hàng triệu coin khác còn lưu giữ trên các kiểu ví cũ.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất ngay khi có
Trong khi đó, ông André Dragosch – Trưởng bộ phận nghiên cứu khu vực châu Âu tại Bitwise Asset Management – cho rằng mạng lưới không nên ép buộc bất kỳ ai chấp nhận một bản nâng cấp nào.
Mối đe dọa từ công nghệ lượng tử còn xa, nhưng cuộc tranh luận đã bắt đầu
Hiện nay, phần cứng lượng tử vẫn chưa đủ sức phá vỡ thuật toán mã hóa của Bitcoin. Theo báo cáo của ARK Invest, việc phá vỡ thuật toán mã hóa Elliptic Curve Cryptography (ECC) của Bitcoin sẽ cần ít nhất 2,330 qubit logic và hàng chục triệu cho đến hàng tỷ cổng lượng tử – điều này vẫn còn xa so với những hệ thống chưa đến 100 qubit hiện tại.
Mặc dù vậy, giới đầu tư tổ chức đã bắt đầu tính đến rủi ro này. Chiến lược gia Christopher Wood của Jefferies đã loại bỏ tỷ trọng 10% Bitcoin ra khỏi danh mục chính của mình đầu năm nay, với lý do lo ngại máy tính lượng tử.
Nhà đầu tư Shark Tank – Kevin O’Leary cũng chia sẻ rằng các tổ chức hiện đang giới hạn tỷ trọng Bitcoin do lo lắng tương tự. Tác động gián tiếp là rất rõ ràng, nhưng để đạt đồng thuận chung lại không dễ.
“Họ không muốn thay đổi chỉ vì muốn thay đổi. Nếu chúng ta định phát triển giải pháp an toàn lượng tử, thì đó phải là thứ mà tất cả mọi người đều nhất trí cần thiết,” Lee bày tỏ với BeInCrypto.
Anh cũng nói thêm, Litecoin là mạng nhỏ hơn nên dễ thử nghiệm các công nghệ mới hơn.
“Litecoin có thể sẽ thử nghiệm và ứng dụng các cải tiến nhanh hơn Bitcoin. Nếu cái gì thử thành công ở Litecoin, khả năng cao nó cũng sẽ chạy tốt với Bitcoin vì hai loại coin này rất giống nhau.”
Hiện tại, 1.1 triệu BTC trong các ví của Satoshi vẫn đang nằm yên, giống như hơn mười năm qua. Tuy nhiên, thời gian không chờ đợi ai đối với quyết định có thể ảnh hưởng lớn đến bản sắc của Bitcoin: nên bảo vệ số coin đó cho dù làm giảm tính phi tập trung, hay giữ vững các nguyên tắc để rồi có nguy cơ mất chúng mãi mãi.
