Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã công bố cáo trạng truy tố đồng sáng lập Super Micro Computer (SMCI) là ông Yih-Shyan “Wally” Liaw cùng hai cộng sự về hành vi chuyển lậu số lượng lớn máy chủ AI trị giá 2.5 tỷ USD của Nvidia (NVDA) sang Trung Quốc.
Cổ phiếu SMCI giảm mạnh 28% trong khi Nvidia cũng sụt 4.8% khi vụ việc xuất khẩu vi phạm liên quan chip AI quy mô lớn nhất Mỹ gây chấn động thị trường.
Cách hoạt động của kế hoạch bị cáo buộc
Theo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ), ông Liaw đã sử dụng một công ty bình phong tại Đông Nam Á làm người dùng cuối giả mạo.
Công ty này đã đặt hàng số lượng lớn máy chủ SMCI được trang bị card Nvidia GPU dòng B200 và H200 – những linh kiện bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc kể từ năm 2022.
Các máy chủ được lắp ráp tại Mỹ rồi chuyển đến cơ sở của SMCI tại Đài Loan, sau đó giao cho công ty bình phong, đóng lại trong các hộp không nhãn mác và chuyển tới tay người mua tại Trung Quốc. Chỉ trong ba tuần vào mùa xuân năm 2025, đường dây này đã vận chuyển số hàng trị giá tới 510 triệu USD.
Sau sự việc, cổ phiếu của NVDA và SCMI đều giảm sâu.
Camera an ninh tháng 12/2025 đã ghi lại cảnh một bị cáo dùng máy sấy tóc để bóc và tráo đổi tem số seri giữa máy chủ thật và hàng giả không hoạt động.
Trong các đợt kiểm tra tuân thủ, nhóm này còn dựng hàng nghìn máy chủ nhái để đánh lừa các nhân viên kiểm tra.
“Những con chip này là thành quả từ sự sáng tạo của người Mỹ, và NSD sẽ tiếp tục thực thi luật kiểm soát xuất khẩu để bảo vệ lợi thế đó,” ông John A. Eisenberg, Trợ lý Tổng chưởng lý phụ trách An ninh Quốc gia cho biết.
Tác động thị trường và những điều sắp tới
Ông Liaw, 71 tuổi, hiện đang sở hữu khoảng 464 triệu USD giá trị cổ phiếu SMCI. Ông phải đối mặt mức án lên tới 30 năm tù liên bang cho ba tội danh âm mưu khác nhau.
Đồng phạm Ruei-Tsang “Steven” Chang, giám đốc kinh doanh tại Đài Loan của SMCI, hiện vẫn đang lẩn trốn.
SMCI đã đình chỉ công tác với Liaw và Chang và tuyên bố rằng hành vi bị cáo buộc này “đã vi phạm quy định của công ty”.
Bản thân công ty không bị truy cứu trách nhiệm và hiện đang hợp tác với cơ quan chức năng.
Hiện vụ án được chuyển đến thẩm phán Edgardo Ramos tại tòa án Quận phía Nam New York.
Việc các công tố viên có tiếp tục khởi tố thêm với SMCI với tư cách pháp nhân, hoặc Nvidia có bị soi xét chuỗi cung ứng nhiều hơn hay không, sẽ là yếu tố quan trọng trong các cuộc thảo luận về chính sách chip AI trong nhiều tháng tới.
