Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố vào ngày 26/03/2024 rằng ông sẽ tạm dừng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran trong 10 ngày, gia hạn thời hạn mới tới ngày 06/04/2024 trong khi các cuộc đàm phán vẫn tiếp tục. Thoạt nghe, điều này có vẻ khiến mọi người an tâm. Tuy nhiên, thị trường lại không nghĩ như vậy.
Ngược lại, thị trường trái phiếu Mỹ đã phản ứng mạnh. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 4.42%, cho thấy các nhà đầu tư giờ đây kỳ vọng lạm phát sẽ cao hơn và điều kiện tài chính sẽ thắt chặt hơn trong thời gian tới.
Thay đổi này còn quan trọng hơn cả thông tin tạm dừng tấn công. Nó nghĩa là việc vay tiền trên toàn nền kinh tế sẽ trở nên đắt đỏ hơn.
Với người dân Mỹ, đây chính là lúc mà ảnh hưởng thực sự bắt đầu.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng cao có nghĩa là lãi suất vay mua nhà, mua xe và thẻ tín dụng đều tăng theo. Lãi suất vay mua nhà đã tiến tới các mốc cao gần đây, khiến nhiều gia đình khó mua nhà mới hoặc tái tài trợ khoản vay hơn.
Trong khi đó, xung đột với Iran vẫn khiến giá dầu duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí xăng, vận chuyển và nhiều mặt hàng thiết yếu tăng lên.
Nói đơn giản, các hộ gia đình đang bị kẹp giữa hai gọng kìm: chi phí sinh hoạt tăng trong khi việc đi vay cũng trở nên tốn kém hơn.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hiện rơi vào thế khó. Áp lực lạm phát từ giá năng lượng cao làm cho việc giảm lãi suất khó xảy ra, dù kinh tế có dấu hiệu chậm lại.
Thị trường tài chính cũng đã bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng, không còn tin vào khả năng Fed sớm giảm lãi suất như trước, khiến tình hình tài chính tổng thể càng thắt chặt hơn nữa.
Áp lực này đã và đang thể hiện rõ trên thị trường chứng khoán.
Chỉ trong một ngày, S&P 500 đã bay hơi hàng trăm tỷ USD giá trị vốn hóa, các chỉ số thiên về công nghệ còn giảm nhanh hơn. Khi lãi suất tăng, định giá doanh nghiệp giảm theo và các công ty cũng khó đầu tư, khó phát triển hơn.
Thị trường crypto cũng không nằm ngoài xu hướng này. Bitcoin và các token lớn vẫn biến động phụ thuộc vào những tài sản rủi ro rộng lớn hơn. Khi lợi suất tăng và thanh khoản giảm, nhà đầu tư thường rút khỏi các tài sản biến động mạnh đầu tiên.
Việc ông Trump tạm dừng tấn công có thể giúp trì hoãn căng thẳng leo thang, nhưng vẫn chưa đủ để lấy lại sự tin tưởng của thị trường.
Hiện tại, thông điệp từ thị trường đã rõ: Nguy cơ từ chiến tranh đã chuyển từ chiến trường sang nền kinh tế, và người dân Mỹ bình thường sẽ là những người cảm nhận rõ rệt ảnh hưởng này trong thời gian tới.
