Vào thứ Hai, ngày 23/03, Tổng thống Trump đã thông báo tạm ngừng đánh vào hạ tầng năng lượng của Iran trong 5 ngày. Quyết định này đã giúp chứng khoán Mỹ tăng thêm 1.7 nghìn tỷ USD, giá dầu giảm 15%, và giá Bitcoin tăng vượt 70,000 USD. Thời gian tạm dừng này vừa được kéo dài đến ngày 06/04.
Tuy nhiên, phía Tehran cho rằng đây là ‘tin giả’, và Israel đã phá vỡ thỏa thuận tạm dừng này của Trump. Gần như toàn bộ lợi nhuận tài chính này đã “bốc hơi” chỉ sau một tuần.
Vậy, có phải Donald Trump thực sự đã đàm phán hiệu quả với Iran, hay chỉ là cách để thao túng thị trường tài chính, giúp các “tay to” chốt lời?
Thời điểm tạm dừng của Trump trùng với giờ giao dịch thị trường như thế nào
Câu chuyện bắt đầu vào thứ Bảy, ngày 22/03. Trump đăng tối hậu thư kéo dài 48 giờ trên Truth Social, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ bị tấn công vào các nhà máy điện.
Thời hạn này dự tính kết thúc vào tối thứ Hai, khi thị trường chứng khoán truyền thống đang mở cửa và dễ bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, thay vì thực hiện lời đe dọa, Trump đã đăng lên mạng vào 7h sáng (giờ ET) thứ Hai, nói rằng đã có “cuộc trò chuyện rất tốt và hiệu quả” với Tehran. Ông cũng thông báo hoãn mọi cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng trong 5 ngày.
Khoảng thời gian 5 ngày này kết thúc vào thứ Bảy, ngày 28/03. Không phải một ngày ngẫu nhiên.
- Thị trường chứng khoán đóng cửa
- Thanh khoản hợp đồng tương lai rất mỏng
- Các tổ chức tài chính lớn đều nghỉ làm
Nếu căng thẳng tiếp tục, nó sẽ rơi vào giai đoạn thanh khoản thấp, vốn từng tạo ra cú sốc trên thị trường thời Trump từ giữa năm 2025.
Có người đã giao dịch trước khi bài đăng xuất hiện
Thị trường phản ứng trước cả khi thông báo xuất hiện. Từ 6:49 đến 6:50 sáng (ET), có khoảng 6,200 hợp đồng Brent và WTI được giao dịch với tổng giá trị khoảng 580 triệu USD.
Theo thống kê của Bloomberg được Financial Times trích dẫn, trung bình cùng thời điểm này trong 5 ngày trước chỉ khoảng 700 hợp đồng được giao dịch.
Đồng thời, có tới 1.5 tỷ USD hợp đồng tương lai S&P 500 được mua vào. Chỉ lệnh này đã khiến chỉ số tăng vọt 0.3% ngay lập tức. 14 phút sau, bài đăng của Trump xuất hiện. Đến 7:10 sáng (ET), vốn hóa S&P 500 đã tăng gần 2 nghìn tỷ USD, theo Fortune.
Cơ quan quản lý tại Mỹ và Anh đang rà soát dữ liệu giao dịch, nhưng chưa có ai bị truy tố.
“Việc khối lượng giao dịch tăng đột biến ngay trước bài đăng đó rõ ràng đủ để khiến nhiều người phải đặt dấu hỏi, và tôi cho rằng việc điều tra là hoàn toàn có cơ sở,” CBS News trích lời ông Stephen Piepgrass, đối tác chuyên về giao dịch hợp đồng tương lai tại hãng luật Troutman Pepper Locke.
Iran nói rằng chuyện đó chưa từng xảy ra
Phản ứng của Tehran hoàn toàn rõ ràng. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf gọi đây là “tin giả”, nhằm thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ.
Bộ Ngoại giao Iran cũng cho rằng đây là chiêu tâm lý nhằm kéo giá năng lượng xuống và câu giờ để chuẩn bị cho các đợt tấn công tiếp theo. Các quan chức xác nhận nhận được thông điệp qua trung gian, nhưng khẳng định không hề có bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào.
Tuyên bố bác bỏ của Iran đã khiến thị trường đảo chiều nhanh chóng. Giá dầu hồi phục trở lại. Chứng khoán trả lại gần một nửa giá trị vừa tăng. Bitcoin cũng giảm sau khi chạm 70,000 USD, kéo theo 265 triệu USD lệnh short crypto bị thanh lý chỉ trong 15 phút.
Điều này đã xảy ra 11 lần kể từ tháng 11/2024
Thứ Hai vừa qua không phải là lần đầu tiên. BeInCrypto đã theo dõi 11 thông báo lớn của Trump gây “sóng gió” thị trường kể từ tháng 11/2024, mỗi sự kiện đều theo mô hình mà các nhà giao dịch gọi là TACO, gồm các giai đoạn: hành động, lao dốc, đảo chiều rồi phục hồi.
- Thông báo áp thuế Ngày Giải Phóng được đưa ra lúc 16:30 ngày 02/04/2025 (giờ ET), sau khi thị trường đóng cửa. Sáng hôm sau, Trump đăng “GIỮ BÌNH TĨNH! ĐÂY LÀ THỜI ĐIỂM TUYỆT VỜI ĐỂ MUA!!” chỉ vài phút sau khi mở cửa. Sau đó, 90 ngày tạm dừng áp thuế đã giúp chỉ số S&P 500 tăng 9.5%.
- Ngày 10/10/2025, lời đe dọa áp thuế 100% lên Trung Quốc rơi đúng vào tối thứ Sáu, chỉ 20 phút sau khi thị trường đóng cửa. BTC giảm 18.4%. Trong 24 giờ, thị trường crypto bị thanh lý 19.1 tỷ USD.
Sáu lần “ra đòn” vào đêm thứ Sáu từ tháng 06/2025 đến tháng 02/2026 đều lặp lại cùng một logic. BeInCrypto nhận thấy các sự kiện này tạo thành chuỗi lặp lại kéo dài 60 giờ.
Sự kiện tạm dừng căng thẳng với Iran cho thấy mô hình này đã phát triển. Thay vì gây sốc vào đêm thứ Sáu rồi quay xe vào thứ Hai, lần này chính thứ Hai trở thành điểm nhấn: Ra tối hậu thư vào thứ Bảy, tạo cảm giác nhẹ nhõm vào thứ Hai, và đợi đến thứ Bảy tiếp theo để leo thang tiếp.
Các chuyên gia nhận định gì
Nhà khoa học chính trị Richard Heydarian từ Oxford đã cảnh báo trong podcast BeInCrypto rằng những thiệt hại kinh tế từ xung đột này có thể lên tới hàng nghìn tỷ USD, trong khi các bước đi chiến thuật của Trump là điều không ai lường trước.
“Trump có chiến lược dễ đoán, nhưng các bước đi cụ thể thì không ai lường nổi. Ai cũng biết mục tiêu cuối cùng của ông ta là duy trì sự áp đảo của nước Mỹ, nhưng thực hiện điều đó trong một thế giới phức tạp thế này ra sao thì chẳng ai dám chắc,” Richard Heydarian chia sẻ với BeInCrypto.
Chuyên gia kinh tế Stanford – ông Mordecai Kurz – cũng trao đổi trên podcast BeInCrypto, cho rằng vấn đề nằm ở cấu trúc quyền lực tư nhân tập trung quá lớn, khiến người bình thường dễ bị tổn thương.
“Có quá nhiều tập đoàn tư nhân nắm quyền lực tại Mỹ, và điều này không thể kéo dài mãi… người trẻ chỉ còn cơ hội nếu công nghệ và chính sách thực sự phục vụ con người,” ông Kurz giải thích.
Đồng hồ đếm ngược 5 ngày sẽ hết vào thứ Bảy. Nếu kịch bản cũ tiếp diễn, tin lớn tiếp theo sẽ xuất hiện khi thị trường đóng và thanh khoản yếu nhất.
Trong suốt 11 sự kiện đã ghi nhận trong 16 tháng qua, mô hình này chưa hề bị phá vỡ lần nào.
