Morgan Stanley cảnh báo việc Mỹ cấm xuất khẩu dầu diesel có thể khiến giá xăng trong nước tăng cao hơn nữa. Ngân hàng này dự đoán các kho dự trữ trong nước có thể đầy trong vài tuần tới, khiến các nhà máy lọc dầu buộc phải giảm sản lượng.
Goldman Sachs cũng đã đưa ra cảnh báo tương tự vào thứ Tư, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc các biện pháp hạn chế xuất khẩu nhằm giảm giá dầu diesel đang ở mức kỷ lục.
Giá xăng dầu kỷ lục khiến phương án cấm xuất khẩu diesel được xem xét
Số liệu trung bình từ AAA được Bloomberg trích dẫn cho thấy giá dầu diesel đã tăng 74% kể từ ngày 27/02, ngay trước khi xảy ra chiến tranh tại Iran. Ngày thứ Ba, giá diesel đã lập kỷ lục mới với 6.52 USD mỗi gallon.
Giá xăng cũng leo thang mạnh, khi AAA báo cáo mức trung bình toàn quốc vào ngày 24/09 là khoảng 4.47 USD, tăng đáng kể so với 2.98 USD vào ngày 26/02. Như vậy trong thời gian diễn ra xung đột, giá xăng đã tăng khoảng 50%.
Khi giá nhiên liệu tăng vọt, chính quyền Tổng thống Trump đang nghiên cứu liệu việc chặn xuất khẩu nhiên liệu này có thể giúp giảm áp lực giá hay không, theo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phát biểu ngày thứ Ba. Tổng thống Donald Trump cũng lên tiếng ủng hộ phương án cấm xuất khẩu.
“Chúng tôi đang xem xét liệu điều này có khả thi với năng lực lọc dầu hiện tại, và đánh giá hiệu quả của việc cấm toàn phần hay một phần xuất khẩu,” ông Bessent cho biết.
Ý kiến này chia rẽ nội bộ chính quyền. Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright phản đối giải pháp cấm xuất khẩu. Ngoài ảnh hưởng bởi chiến sự tại Iran, các đợt tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga cũng khiến Moscow tự áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của chính mình, theo CNBC.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất
Tại sao các nhà máy lọc dầu sẽ giảm sản lượng nếu diesel giữ lại trong nước?
Nhưng liệu lệnh cấm xuất khẩu sẽ giúp giảm giá xăng dầu? Các chuyên gia của Morgan Stanley, trong đó có Martijn Rats, đã trình bày những quan điểm cho thấy điều này không đơn giản như vậy trong một báo cáo ngày 23/09.
“Một lệnh cấm xuất khẩu diesel trên thực tế có thể khiến giá xăng ở Mỹ tăng khi các nhà máy lọc dầu phải giảm sản lượng,” các chuyên gia nhận định.
Ngân hàng này ước tính nếu cấm xuất khẩu, các nhà máy lọc dầu có thể phải giảm sản lượng xuống khoảng 2 triệu thùng/ngày. Dù có chuyển đổi sản xuất sang tăng sản lượng xăng, thì lượng xăng đầu ra cũng sẽ giảm khoảng 650,000 thùng/ngày.
Các chuyên gia nhận định giá dầu diesel trong nước Mỹ sẽ giảm nếu cấm xuất khẩu, trong khi giá diesel ở nước ngoài lại tăng lên. Đặc biệt, châu Âu sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi thay đổi này.
Phương án cấm xuất khẩu không phải là kịch bản cơ bản mà Morgan Stanley dự báo. Tuy vậy, các chuyên gia vẫn kỳ vọng giá dầu sẽ tiếp tục biến động mạnh khi cuộc tranh luận này còn tiếp diễn.
Đồng quan điểm, ông Daan Struyven – đồng trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Goldman Sachs – cũng nhận xét trên Bloomberg Television rằng diesel rẻ hơn có thể khiến các nhà máy lọc dầu giảm động lực duy trì sản xuất.
“Bởi vì xăng và diesel thường được sản xuất cùng nhau với một mức độ linh hoạt nhất định, điều này có thể dẫn đến lượng xăng trên thị trường giảm,” ông nhận định.
Struyven cho rằng việc thiết kế chính sách có vai trò rất lớn, ví dụ nên áp dụng lệnh cấm hoàn toàn, hạn ngạch hay có cơ chế khuyến khích các nhà máy tiếp tục hoạt động.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để nghe các chuyên gia và phóng viên chia sẻ nhận định chuyên sâu
