Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm (US10Y) đã tăng khoảng 48 điểm cơ bản kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu vào ngày 28/02/2025, chạm những mức cao nhất chưa từng thấy kể từ mùa hè năm ngoái.
Theo dữ liệu từ TradingView, mức lãi suất tham chiếu này đã đóng cửa ở mức 4.39% vào ngày 20/03/2025 và mở đầu tuần này gần mức 4.40%. Diễn biến này rất giống với đợt bán tháo trái phiếu mạnh quanh “Ngày Tự Do” vào tháng 04/2025, khi lợi suất tăng vọt đã buộc Tổng thống Trump phải đảo ngược chính sách thuế quan.
Mốc 4.5% quan trọng cần chú ý
Đà tăng của lợi suất đang thu hút sự chú ý vì những gì từng diễn ra vào tháng 04 năm ngoái. Khi lợi suất trái phiếu 10 năm vượt ngưỡng 4.50% và rồi vượt luôn 4.60%, Tổng thống Trump đã quyết định tạm hoãn áp thuế đối ứng trong 90 ngày vào ngày 09/04/2025.
“Giá dầu không còn là mối đe dọa lớn nhất với thị trường. Ngày càng rõ ràng hơn là thị trường trái phiếu sẽ quyết định ông Trump có thể gia tăng áp lực trong cuộc chiến Iran bao lâu nữa,” các nhà phân tích tại Kobeissi Letter cho biết.
Adam Kobeissi từ The Kobeissi Letter nhấn mạnh sự tương đồng giữa căng thẳng trái phiếu hiện tại và sự kiện tháng 04, cho rằng nền kinh tế Mỹ không thể chịu nổi mức lợi suất 10 năm lên tới 5%.
Đây cũng là quan điểm chung của nhiều chuyên gia, trong đó có cựu chuyên gia ngân hàng đầu tư Simon Dixon. Theo ông, ông Trump không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải kéo giảm lợi suất thông qua một thỏa thuận ở Trung Đông.
“Trump sẽ phải TACO… Ông ấy buộc phải hành động, đánh sập giá dầu và lợi suất trái phiếu bằng một tuyên bố về thỏa thuận,” Dixon chia sẻ.
Điểm chung trong các nhận định này là nếu lợi suất tiến sát 5%, kinh tế Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực mà khó chống đỡ nổi.
Markets and Mayhem trước đó cũng từng cảnh báo rằng mức 4.5% là ngưỡng khiến nhiều thị trường tài chính toàn cầu gặp khó khăn về thanh khoản.
Khi lợi suất tăng cao, chi phí phục vụ khối lượng nợ khổng lồ gắn với trái phiếu chuẩn 10 năm cũng tăng theo. Áp lực này không xuất hiện ngay lập tức mà sẽ dần “gặm nhấm” nguồn vốn, cho đến khi đạt tới một điểm giới hạn.
Lợi suất tăng gây áp lực lên Bitcoin và vàng như thế nào
Mối quan hệ ngược chiều giữa US10Y và các tài sản như Bitcoin (BTC) và vàng là một trong những xu hướng kinh tế vĩ mô ổn định nhất trong năm 2025 và 2026.
Khi lợi suất tăng, cả BTC và vàng thường giảm. Khi lợi suất hạ, hai tài sản này lại lấy lại đà phục hồi. Tuy mối liên hệ này không hoàn toàn chính xác trong từng phiên, nhưng xu hướng tổng thể vẫn lặp đi lặp lại theo tuần và tháng.
Cơ chế này hoạt động qua nhiều kênh. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với những tài sản không sinh lãi như vàng hay BTC.
- Vàng không tạo ra lãi suất.
- BTC cũng không chia cổ tức.
Khi trái phiếu 10 năm mang lại lợi nhuận 4.4% hoặc hơn mà rủi ro gần như bằng không, các nhà đầu tư phải đắn đo khi nắm giữ các loại tài sản khác.
Lợi suất tăng cũng thường đẩy đồng USD tăng mạnh. Các dòng vốn chảy vào trái phiếu Mỹ để tranh suất sinh lời tốt hơn, từ đó khiến chỉ số Dollar Index (DXY) tăng lên. Giá vàng và BTC trên toàn cầu đều được niêm yết bằng USD.
Đồng USD mạnh hơn khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư quốc tế và cũng gây áp lực giảm tương tự lên BTC. DXY đã vượt mốc 100 vào đầu tháng này – lần đầu tiên kể từ cuối tháng 11, chứng minh rõ cho mối liên hệ này.
Bên cạnh đó còn có hiệu ứng chiết khấu kỳ vọng tương lai. BTC thường được giao dịch dựa trên kỳ vọng sẽ được chấp nhận rộng rãi trong tương lai – tương tự như cổ phiếu tăng trưởng.
- Lợi suất thực tăng cao sẽ khiến giá trị hiện tại của các kỳ vọng đó bị giảm xuống.
- Vàng tuy không phụ thuộc nhiều vào tăng trưởng, nhưng khi lợi suất thực tăng, giá trị của vàng như một công cụ phòng chống lạm phát cũng bị suy yếu.
Tất nhiên, không phải lúc nào hai tài sản này cũng biến động giống nhau. Đôi khi vàng còn tăng giá tốt hơn BTC khi thị trường căng thẳng, vì nó vẫn giữ được vai trò “nơi trú ẩn an toàn” truyền thống.
Trong những tháng gần đây, giá vàng và bạc tăng mạnh trong khi BTC lại giảm. Nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và giao dịch vàng trở nên đông đúc, dòng tiền có thể chuyển sang BTC như một kênh đầu tư ít đông đúc hơn.
Sự chuyển dịch này sẽ phụ thuộc vào việc BTC có tách khỏi mối tương quan chặt chẽ với thị trường chứng khoán hay không.
Quay lại tháng 01/2025, Charles Gasparino đã lên tiếng cảnh báo rằng lãi suất tiến gần mức 5% nên là điều mà bất kỳ nhà đầu tư cổ phiếu nào cũng cần chú ý. Hiện cảnh báo này cũng mở rộng sang thị trường crypto, bởi BTC vẫn còn liên kết mạnh với diễn biến trên thị trường chứng khoán và chịu ảnh hưởng từ các biến động vĩ mô tương tự như Nasdaq hay S&P 500.
Thị trường trái phiếu đang nắm quyền kiểm soát
Tình hình hiện tại khiến thị trường trái phiếu đóng vai trò then chốt đối với cả chính sách và giá các loại tài sản. Nếu lãi suất tiếp tục tăng lên 4.5% và cao hơn, kinh nghiệm lịch sử cho thấy chính phủ sẽ chịu nhiều áp lực phải giảm căng thẳng, dù là:
- Thông qua các kênh ngoại giao tại Trung Đông hoặc
- Điều chỉnh chính sách trong nước.
Do đó, danh sách theo dõi với Bitcoin và vàng sẽ khá rõ ràng. Nếu lãi suất đảo chiều giảm nhờ các tin tức về hạ nhiệt căng thẳng hoặc Cục Dự trữ Liên bang phát tín hiệu mềm mỏng, cả hai tài sản này có thể cùng tạo ra những đợt phục hồi mạnh mẽ.
Ngược lại, nếu lãi suất vượt hẳn qua 4.5% và tiếp tục tăng, BTC có nguy cơ giảm sâu hơn và altcoin cũng có thể giảm mạnh hơn nữa.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm từng khiến ông Trump phải nhượng bộ một lần trước đây. Giờ đây, thị trường trái phiếu có lẽ đang chuẩn bị làm điều đó một lần nữa.
