Wall Street đang phát ra những cảnh báo về lạm phát. Từ thị trường trái phiếu đến giới điều hành cấp cao, các dấu hiệu đang cho thấy việc Mỹ – Israel tấn công Iran có thể thổi bùng lại áp lực giá mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nỗ lực kiềm chế suốt nhiều năm — điều này sẽ ảnh hưởng mạnh đến lãi suất, các tài sản rủi ro và cả thị trường crypto.
Câu hỏi hiện tại là liệu cú sốc dầu mỏ từ Iran có phải là “giọt nước tràn ly”, phá vỡ lịch trình cắt giảm lãi suất mà Wall Street kỳ vọng hay không.
Thị trường trái phiếu là bên hành động trước
Thị trường trái phiếu Mỹ đã phản ứng ngay lập tức trước mối lo này. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng vọt 10 điểm cơ bản, đạt 4.03% vào thứ Hai — mức tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 10 — khi giá dầu nhảy hơn 6% do dòng tàu chở dầu gần như dừng hẳn tại eo biển Hormuz.
Kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất cũng theo đó mà lao dốc. Hiện tại các nhà giao dịch cho rằng động thái giảm lãi suất đầu tiên của Fed có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 09/2024, và khả năng sẽ không có lần giảm thứ ba trong năm 2026. Mới chỉ vài tuần trước đây, thị trường vẫn còn lạc quan hơn rất nhiều về chu kỳ nới lỏng chính sách.
Tín hiệu từ thị trường trái phiếu đã rõ: rủi ro lạm phát đang quay lại, và Fed có thể sẽ “bó tay” trong việc hạ lãi suất nhanh như mong muốn.
Yellen và Dimon lên tiếng cảnh báo
Hai tiếng nói có sức ảnh hưởng lớn nhất ở phố Wall cũng củng cố quan điểm này vào ngày thứ Hai.
Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen cảnh báo xung đột với Iran khiến Fed càng khó hạ lãi suất hơn. Phát biểu tại hội nghị vận tải TPM26 của S&P Global, bà Yellen cho biết lạm phát hiện tại đang quanh mức 3% — cao hơn mục tiêu của Fed tới 1% — trong đó chính sách thuế từ thời Trump góp khoảng 0.5% vào mức này.
Điều bà lo ngại hơn là yếu tố tâm lý. Fed, theo bà Yellen, phải đối mặt với nguy cơ là nhiều người trên thị trường sẽ nghĩ: “Ừ thì họ đưa được lạm phát về 3%, nhưng họ không thực sự quyết tâm để kéo xuống 2%.” Nếu quan điểm này lan rộng, kỳ vọng về lạm phát cao kéo dài có thể ăn sâu hơn — điều mà các ngân hàng trung ương thực sự rất sợ.
CEO JPMorgan Jamie Dimon cũng lên tiếng với quan điểm tương tự, cảnh báo lạm phát có thể trở thành “con sâu làm rầu nồi canh” đối với kinh tế Mỹ. Ông thừa nhận nếu xung đột chỉ ngắn hạn thì tác động đến lạm phát là không đáng kể, nhưng nếu chiến sự kéo dài, tình hình sẽ cực kỳ khó lường.
Lạm phát ảnh hưởng như thế nào đến thị trường
Nếu lạm phát cứng đầu hơn dự đoán, mọi loại hình tài sản đều sẽ chịu ảnh hưởng dây chuyền.
Với thị trường cổ phiếu, lãi suất cao duy trì lâu sẽ làm giảm định giá, nhất là với nhóm cổ phiếu tăng trưởng, công nghệ vốn rất nhạy cảm với lãi suất. Phiên giao dịch thứ Hai cho thấy trước mắt: S&P 500 có lúc giảm hơn 1% trong ngày rồi phục hồi, các nhóm phòng thủ như năng lượng, quốc phòng đi lên trong khi cổ phiếu hàng không thì giảm mạnh.
Đối với crypto, tình hình cũng khá phức tạp. Bitcoin đã tăng 5.7% lên 69,424 USD vào thứ Hai, bất chấp việc trái phiếu bị bán tháo — một số ý kiến cho rằng dòng tiền đang chuyển sang tài sản trú ẩn an toàn khi bất ổn địa chính trị, lo ngại lạm phát tăng cao. Vàng cũng tăng vọt vượt 5,300 USD càng làm củng cố câu chuyện này.
Tuy nhiên, nếu lãi suất cao vẫn được duy trì lâu, nó sẽ thách thức các luận điểm tăng giá của crypto. Thị trường gấu năm 2022 từng chứng minh cho thấy tài sản số có thể giảm mạnh thế nào khi dòng tiền thắt chặt, Fed chuyển sang cứng rắn. Nếu kỳ vọng Fed giảm lãi suất tiếp tục suy yếu, khẩu vị rủi ro của giới đầu tư vào crypto có thể sẽ thêm khó khăn trong thời gian tới.
Không phải ai cũng bi quan
Dù vậy, không phải ai ở Phố Wall cũng bi quan về kịch bản xấu nhất này.
Nhóm chiến lược của Morgan Stanley do Mike Wilson dẫn đầu nhận định xung đột Trung Đông khó có thể khiến họ thay đổi quan điểm tích cực về cổ phiếu Mỹ, miễn là giá dầu không tăng sốc và kéo dài. Đội ngũ chiến lược cổ phiếu của JPMorgan thì xem sự căng thẳng này là cơ hội mua vào, cho rằng yếu tố cơ bản của thị trường vẫn tốt.
Nhà phân tích kỳ cựu Louis Navellier thì cho rằng động thái quân sự cuối cùng sẽ “gỡ bỏ rào cản lớn” cho thị trường và có thể tạo ra một đợt hồi phục khi chính quyền thân phương Tây lên nắm quyền ở Iran và xuất khẩu dầu mỏ trở lại, như ông đã viết trên InvestorPlace.
Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) cũng đưa ra quan điểm thận trọng, chỉ ra rằng hạ tầng năng lượng toàn cầu vẫn hoạt động tốt, nguồn cung trước xung đột vốn đã dồi dào, vấn đề quan trọng nhất là thời gian eo biển Hormuz bị gián đoạn, chứ không phải các cuộc tấn công đơn lẻ.
Câu hỏi về thời gian
Cuối cùng, các dự báo đều xoay quanh một biến số: eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị gián đoạn trong bao lâu.
Nếu vấn đề được giải quyết chỉ trong vài ngày thì tác động đến lạm phát chủ yếu chỉ là cú sốc năng lượng ngắn, gây khó chịu nhưng vẫn kiểm soát được. Nếu kéo dài hàng tuần, nó còn trùng với mùa chuyển đổi xăng dầu mùa hè, tình trạng lạm phát cơ “cứng đầu” và áp lực giá bởi thuế nhập khẩu, khiến Fed có thể buộc phải duy trì chính sách thắt chặt đến tận năm 2026.
Với nhà đầu tư nhỏ lẻ trong thị trường crypto, lịch các sự kiện địa chính trị lúc này quan trọng không kém gì các chỉ số on-chain. Bitcoin có thể tăng mạnh nhờ dòng vốn trú ẩn hôm nay, nhưng nếu dự báo về lạm phát của Yellen và Dimon là đúng, thì con đường phía trước có thể sẽ còn nhiều chông gai trước khi ổn định trở lại.
