MIT Technology Review phân tích điều gì sẽ xảy ra khi “bong bóng” AI vỡ, cảnh báo rằng các tập đoàn công nghệ lớn có thể cần tăng gần gấp ba lần năng suất vào năm 2030 chỉ để hòa vốn với khoản đầu tư hạ tầng trị giá hàng nghìn tỷ USD.
Giáo sư tài chính Jessica Wachter tại Wharton cùng cộng sự đã xây dựng ước tính dựa trên các khoản chi xác nhận của các tập đoàn công nghệ lớn, dự báo tổng chi tiêu cho trung tâm dữ liệu lên tới gần 1.1 nghìn tỷ USD đến năm 2027 của các “ông lớn” như Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle. Ván cược này không chỉ ảnh hưởng riêng đến Thung lũng Silicon.
Bên trong bài toán năng suất của “bong bóng” AI
Bà Wachter từng là kinh tế trưởng tại Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Theo bà, các tập đoàn công nghệ lớn phải tăng năng suất lên gấp 2.7 lần để có thể hòa vốn vào năm 2030.
Tính toán này bao gồm cả chi phí vốn, lợi nhuận kỳ vọng 15% và khấu hao tài sản. Nếu không thể tăng năng suất như vậy, bà Wachter và cộng sự đã đưa ra kết luận khá gay gắt.
“Việc xây dựng hạ tầng hiện tại sẽ trở thành sự lãng phí vốn lớn nhất trong lịch sử.”
— Jessica Wachter, Giáo sư tài chính tại Wharton,
Quý vừa rồi, Alphabet ghi nhận mức thâm hụt dòng tiền tự do 5.9 tỷ USD, lần đầu tiên kể từ khi niêm yết vào năm 2004. Các nhà đầu tư ngày càng coi chi tiêu cho AI là rủi ro lớn với thị trường khi mức độ tập trung tăng cao.
Nợ lan tỏa rủi ro vượt ra ngoài các “ông lớn” công nghệ
Morgan Stanley ước tính các tập đoàn công nghệ lớn sẽ huy động hơn một nửa tổng số tiền 2.9 nghìn tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu đến năm 2028 từ nguồn vốn bên ngoài thay vì dùng tiền mặt tích lũy.
Tại Louisiana, Meta đã chuyển nhượng 80% quyền sở hữu trung tâm dữ liệu Hyperion của mình cho công ty tài chính Blue Owl Capital. Giao dịch này cho thấy cách thức huy động vốn của các “ông lớn” công nghệ ngày càng phức tạp.
Ông Stijn Van Nieuwerburgh của Trường Kinh doanh Columbia cảnh báo rằng các khoản nợ này đang được rót qua quỹ hưu trí và các công ty tín dụng tư nhân. Ông cho rằng ít ai nhận ra mức độ liên quan của những khoản đầu tư rủi ro này đến chính khoản tiết kiệm hưu trí và bảo hiểm của mình.
Chiến lược gia crypto Arthur Hayes cũng đã đưa ra một kịch bản tương tự. Ông cho rằng một khủng hoảng tín dụng AI có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ in thêm tiền, đẩy giá bitcoin (BTC) lên tới 1 triệu USD.
“Một canh bạc lớn của thị trường vốn và toàn nền kinh tế.”
— Gary Gensler, cựu chủ tịch SEC và giáo sư tại trường MIT Sloan,
Ông Gensler dự đoán một sự điều chỉnh sẽ đến, tuy nhiên thời điểm xảy ra vẫn chưa rõ ràng. Việc “bong bóng” này xì hơi từ từ hay vỡ đột ngột sẽ quyết định khoản đầu tư nghìn tỷ USD này lỗ nhẹ hay thua lỗ nặng nề về lâu dài.
