Những thuật toán toán học bảo vệ Bitcoin và Ethereum có thể sẽ phải đối mặt với một nguy cơ không lường trước từ trí tuệ nhân tạo (AI). Các nhà nghiên cứu đang đặt câu hỏi liệu AI có thể tìm ra cách tấn công mới cho phép hacker phá vỡ mã hóa và chữ ký số không chỉ của tiền điện tử mà còn cả Internet.
Mối lo này xuất phát từ thông báo ngày 06/10/2023 của OpenAI về một mô hình AI chưa công bố đã tạo ra 722 bản thảo toán học, liên quan đến 372 nhóm kết quả khác nhau.
Mô hình này đã thử sức với khoảng 4,000 bài toán chưa có lời giải. Hiện những phát hiện này vẫn đang được các chuyên gia đánh giá thêm.
Đột phá này đã khiến Matthew Green – chuyên gia mật mã từ Đại học Johns Hopkins – phải lên tiếng cảnh báo.
Matthew Green sau đó nói rõ rằng ông chưa biết có bất kỳ đột phá mật mã lớn nào sắp xảy ra. Tuy nhiên, ông lo ngại AI có thể phát hiện ra các sai sót toán học mà nhiều thập niên nghiên cứu của con người vẫn chưa tìm ra.
AI có thể khiến ví Bitcoin và Ethereum đối mặt với rủi ro như thế nào?
Bitcoin và Ethereum sử dụng mật mã đường cong elliptic để bảo vệ giao dịch. Về lý thuyết, đây là một bài toán rất phức tạp, khiến việc truy ngược từ public key về private key gần như là bất khả thi.
Nhưng nếu AI tìm được một cách giải nhanh hơn đáng kể, các đối tượng tấn công có thể dò ra private key từ public key và chiếm đoạt tài sản.
Những ví Bitcoin đã bị lộ public key sẽ gặp nguy hiểm rất lớn. Các tài khoản Ethereum từng ký giao dịch cũng có thể là mục tiêu bị tấn công.
Không chỉ vậy, hệ thống ngân hàng trực tuyến và các giao tiếp bảo mật trên Internet cũng sẽ bị ảnh hưởng nếu kịch bản này xảy ra.
“Theo tôi, đa số các bài toán mở mà OpenAI giải được với mô hình mới thực chất cũng đang ở rất gần với lời giải, về mặt ý tưởng. Các nhà toán học chuyên sâu nếu có thêm các công cụ mới cũng sẽ sớm tìm ra đáp án.”
Phần lớn các giao thức mật mã hiện đại đều được thiết kế để đạt mức bảo mật cực cao. Green cho rằng phát hiện từ AI có thể làm lộ ra thực tế một số hệ thống được cho là có bảo mật 128-bit thực chất chỉ ở mức 96 hoặc 108-bit mà thôi.
Nếu giảm 20 bit như vậy, chi phí tấn công sẽ giảm xuống khoảng 1 triệu lần. Tuy nhiên, lúc này việc tấn công cũng vẫn có thể quá tốn kém với đa số mọi người.
Tăng kích thước khóa có thể là giải pháp. Nhưng Green đặt câu hỏi làm sao các chuyên gia bảo mật biết đâu là kích thước hợp lý.
“Nhưng tăng lên đến mức nào là vừa?”
Kể cả mã hóa hậu lượng tử cũng có thể bị đặt dấu hỏi
Nỗi lo này còn lan sang cả những hệ thống đang được phát triển nhằm bảo vệ trước nguy cơ từ máy tính lượng tử.
Năm 2024, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) đã phê duyệt các tiêu chuẩn mã hóa hậu lượng tử mới bao gồm ML-KEM và ML-DSA.
Các tiêu chuẩn này dựa trên toán học lưới. Nếu AI tìm ra cách tấn công chúng mạnh hơn nhiều so với hiện tại, các giải pháp bảo mật đang được chuẩn bị trong ngành có thể sẽ phải điều chỉnh lại.
Tuy vậy, Adam Back – CEO Blockstream lại cho rằng cảnh báo này có phần không xác thực.
Nhóm nghiên cứu của Blockstream đã phát triển SHRINCS, một hệ thống chữ ký dựa trên hàm băm sử dụng SHA-256. Chữ ký của nó rất nhỏ gọn, chỉ từ 324 byte, và công nghệ này đã được thử nghiệm thành công trên sidechain Liquid của Bitcoin.
Dù vậy, Bitcoin vẫn sẽ cần nâng cấp giao thức mới có thể sử dụng SHRINCS. Ngoài ra, chữ ký dựa trên hàm băm không thể thay thế trực tiếp cho mã hóa khóa công khai cũng như trao đổi khóa.
Một số nhà đầu tư đã bắt đầu chủ động phòng ngừa từ bây giờ.
Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole Investments và là thành viên hội đồng chuyên gia BeInCrypto Market Intelligence, cho biết anh đã ngừng sử dụng DeFi và giảm bớt số lượng ví, tài khoản tiền điện tử.
Nếu AI phá được các hệ mật mã phổ biến, chắc chắn thị trường sẽ hỗn loạn.”
Hiện tại, chưa ghi nhận bất kỳ vụ tấn công nào do AI thực hiện có thể phá vỡ được nền tảng mật mã của Bitcoin hay Ethereum.
Câu hỏi đặt ra là: nếu trong tương lai AI tìm ra lỗ hổng, ngành công nghiệp này liệu có nâng cấp bảo mật kịp thời hay không.
