Hiện tại, chính phủ Mỹ đang phải trả lãi suất 5.27% để vay trong 30 năm – mức cao nhất kể từ năm 2026. Sự bùng nổ của các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến lãi vay tăng cao. Bitcoin (BTC) đang thất thế khi so với những khoản đầu tư này.
Giá Bitcoin hiện giao dịch quanh mức 63,517 USD, giảm 46.1% trong 12 tháng qua. Cùng giai đoạn đó, giá vàng lại tăng 32.6%. Khoảng cách chênh lệch giữa hai tài sản này lên tới gần 79 điểm phần trăm.
Vay vốn AI giờ cạnh tranh trực tiếp với trái phiếu chính phủ Mỹ
Xu hướng hiện nay khá rõ ràng. Trước đây, các công ty công nghệ Mỹ chỉ phát hành trung bình khoảng 61 tỷ USD trái phiếu mỗi năm (tính trung bình trong 5 năm, theo JPMorgan Asset Management công bố tháng 07/2026). Nhưng đến năm 2025, con số đó đã là 131 tỷ USD và tới cuối tháng 07/2026 đã tăng lên 192 tỷ USD.
Hiện một nhóm ngành đã chiếm 27% tổng lượng phát hành trái phiếu loại đạt tiêu chuẩn về đầu tư, theo số liệu của JPMorgan. Tính trên tất cả các công ty Mỹ, khối lượng trái phiếu phát hành từ đầu năm đến hết tháng 07 đã đạt 1,680 tỷ USD, theo Hiệp hội Chứng khoán và Thị trường Tài chính Mỹ.
Điều này có ý nghĩa rất lớn. Những người mua các loại trái phiếu này chính là quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm – cũng là những tổ chức cấp vốn cho chính phủ Mỹ. Theo Nomura Securities, việc các “ông lớn” công nghệ phát hành trái phiếu giờ đã tương đương khoảng 25% lãi ròng từ trái phiếu chính phủ Mỹ mà nhà đầu tư tư nhân mua. Năm ngoái, tỷ lệ này chỉ bằng 1/5 hiện tại.
“Bây giờ, dù là chính phủ, các tập đoàn công nghệ lớn hay các tổ chức tín dụng lớn nhỏ phát hành trái phiếu đều phải cạnh tranh với hàng loạt bên khác. Vì thế, lãi suất buộc phải tăng cao hơn,” Tony Rodriguez, trưởng bộ phận chiến lược thu nhập cố định tại Nuveen Asset Management, chia sẻ với Bloomberg.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất ngay khi vừa xảy ra
Tại sao Bitcoin thất thế khi lãi suất trái phiếu tăng
Lý do đơn giản: đầu tư trái phiếu được nhận lãi suất, còn Bitcoin thì không.
Theo số liệu của Bộ Tài chính Mỹ, lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm đã chạm mốc 5.25% vào ngày 14/08/2026, cao nhất trong năm nay. Kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4.68%, tăng 0.49 điểm phần trăm so với ngày 02/01/2026.
Theo các chuyên gia kinh tế của Bank of America, khoảng 0.3 điểm phần trăm trong mức tăng này là do lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp và cho vay thế chấp tăng lên. Xét kỹ số liệu, lượng trái phiếu mới có thể giải thích khoảng 60% mức tăng của trái phiếu 10 năm kể từ đầu năm.
Lợi suất trái phiếu của các công ty lớn còn hấp dẫn hơn. Theo Bloomberg, Alphabet vừa phát hành trái phiếu 30 năm với lãi suất xấp xỉ 6.4%, cao hơn khoảng 1.15 điểm phần trăm so với trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn. Một thương vụ phát hành trái phiếu để xây dựng trung tâm dữ liệu của Meta trong tháng trước còn trả tới hơn 7.5%.
Nhà đầu tư hiện có thể nhận tới 6-7% lãi từ 2 tập đoàn công nghệ lợi nhuận cao nhất thế giới. Đây là mức mà giá Bitcoin muốn vượt thì phải tăng rất mạnh, mà từ khi lợi suất trái phiếu toàn cầu lên mức cao như năm 2008, Bitcoin chưa từng vượt nổi.
Bộ tài chính Mỹ không thể tránh khỏi tác động này
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã cố gắng bảo vệ lãi suất dài hạn bằng cách phát hành thêm nợ ngắn hạn. Theo Barclays, sự điều chỉnh này có thể giảm lượng phát hành thực tế trái phiếu kỳ hạn trung và dài hạn của chính phủ trong năm nay khoảng 440 tỷ USD.
Thế nhưng, các khoản vay trái phiếu từ lĩnh vực AI còn lớn hơn nữa. Barclays dự báo năm nay, lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành ròng sẽ tăng tới 474 tỷ USD, phần nhiều trong số đó đến từ các “ông lớn” công nghệ.
Chính phủ Mỹ cũng không hề giảm vay. Thâm hụt ngân sách liên bang đã lên tới 1.8 nghìn tỷ USD chỉ trong 10 tháng đầu năm tài khóa 2026 – tăng 169 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ. Lãi suất vay nợ gia tăng càng khiến chi phí trả nợ thêm nặng nề.
Chi phí đầu tư cho AI cũng phần lớn chưa được thanh toán. Theo JPMorgan Asset Management, chi tiêu cho AI tại Mỹ dự kiến đạt tới 5.5 nghìn tỷ USD từ giờ đến năm 2030, trong đó có khoảng 2.1 nghìn tỷ USD dự kiến huy động từ phát hành trái phiếu mới.
“Đó là hiệu ứng lấn át. Cần nhớ rằng đây mới chỉ là khởi đầu mà thôi. Câu chuyện các ‘gã khổng lồ’ công nghệ liên tục phát hành trái phiếu để vay vốn mới thực sự bắt đầu,” Greg Peters, đồng Giám đốc đầu tư tại PGIM, bình luận trên Bloomberg Television.
Việc vay mượn không giới hạn chính là cốt lõi của quan điểm cho rằng Bitcoin hiếm và có giá trị. Nhưng trong năm nay, quan điểm đó không giúp ích: dòng tiền đã chảy mạnh sang vàng, và kỷ lục lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm cho thấy lý do vì sao. Các đợt phát hành trái phiếu dài hạn tiếp theo sẽ là phép thử xem liệu các nhà đầu tư có còn đủ chỗ cho cả Bitcoin lẫn trái phiếu chính phủ nữa hay không.
