Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 năm của Nhật Bản đã tăng lên 1.746% vào thứ Hai, đạt mức cao nhất trong hơn 31 năm qua. Điều này khiến chi phí cho hoạt động “carry trade bằng yen” – vốn giúp hỗ trợ các tài sản rủi ro toàn cầu, bao gồm cả Bitcoin (BTC) – trở nên đắt đỏ hơn.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm phản ánh kỳ vọng của giới giao dịch đối với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Hiện thị trường hoán đổi đang định giá khoảng 88% khả năng BOJ sẽ tăng lãi suất vào tháng 09/2024.
Nhật Bản chi 97 tỷ USD nhưng đồng yen vẫn tiếp tục lao dốc
BOJ đã nâng lãi suất chính sách lên 1% vào tháng 06/2024, mức cao nhất kể từ năm 1995. Các kỳ hạn dài cũng tăng theo đó. Hiện lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đang ở mức xấp xỉ 2.93%.
Thông thường, lãi suất tăng sẽ hỗ trợ cho đồng tiền quốc gia. Tuy nhiên, yen Nhật lại tiếp tục suy yếu. Vào thứ Sáu tuần trước, tỷ giá đạt 160.16 yen đổi 1 đô la Mỹ và tiếp tục chạm mức 160.20 vào thứ Hai tuần này.
Chính phủ Tokyo đã bơm vào thị trường khoảng 15.4 nghìn tỷ yen, tương đương gần 97 tỷ USD, từ ngày 30/07 đến ngày 26/08. Trong đó có đợt can thiệp tiền tệ hiếm hoi với Mỹ vào ngày 31/07. Dù vậy, đồng yen đã mất hơn nửa số giá trị đã phục hồi sau đợt can thiệp đó.
Khoảng cách lãi suất thu hẹp nhưng đồng yen vẫn giảm giá
Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm của Mỹ và Nhật hiện chỉ còn 2.64%. Ở đỉnh năm 2023 và 2024, mức chênh này từng lên tới gần 5%. Như vậy, lợi ích từ “carry trade” đã giảm một nửa.
Ròng rã suốt 40 năm, đồng yen vẫn luôn vận động sát với chênh lệch lãi suất này. Nhưng hiện tại, diễn biến hai bên đã tách rời. Đồng yen vẫn tiếp tục yếu đi dù lợi nhuận từ vay đồng yen ngày càng giảm.
Diễn biến này cho thấy, lãi suất không còn là yếu tố chính quyết định tỷ giá yen. Việc nhà đầu tư chịu lỗ trái phiếu Nhật Bản và nguồn cung nợ lớn đang tạo cảm giác thiếu niềm tin, mà tăng lãi suất một mình cũng không thể giải quyết triệt để.
Diễn biến carry trade bằng yen hiện tại ảnh hưởng thế nào đến Bitcoin?
Các nhà đầu tư thường vay yen với chi phí thấp rồi chuyển sang mua các tài sản có lợi suất cao ở nước ngoài. Nếu đồng yen tăng giá đột ngột, chi phí trả nợ sẽ đội lên, và nhà đầu tư có thể phải bán tháo tài sản.
Tháng 08/2024 là ví dụ điển hình: Bitcoin và Ethereum đã giảm tối đa tới 20% khi nhiều vị thế được tài trợ bằng yen bị đóng lại do hiệu ứng ngược carry trade.
Bitcoin hiện giao dịch quanh mức 79,087 USD, tăng 1.3% trong 24 giờ qua. Token này từng rớt xuống dưới 77,000 USD vào tuần trước khi chủ tịch FED, ông Kevin Warsh, phát biểu cứng rắn về chính sách tiền tệ.
Như vậy, quyết định của BOJ vào tháng 09/2024 chỉ còn mang tính biểu tượng hơn là gây “sốc”, bởi thị trường đã dự báo tới 88% xác suất tăng lãi suất. Trong khi đó, lượng vị thế tài trợ bằng yen chưa kịp đóng lại vẫn tiếp tục gia tăng.
