Nhà sáng lập kiêm giám đốc đầu tư của Cyber Capital, Justin Bons, đã dự đoán rằng Bitcoin (BTC) có thể sụp đổ trong vòng 7 đến 11 năm tới.
Anh ấy chỉ ra rằng ngân sách bảo mật của Bitcoin ngày càng giảm, nguy cơ bị tấn công 51% tăng lên và mạng lưới phải đối mặt với những lựa chọn rất khó khăn. Bons cảnh báo rằng các điểm yếu này có thể khiến niềm tin sụp đổ, thậm chí dẫn đến việc chia tách chuỗi.
SponsoredMô hình bảo mật kinh tế của Bitcoin đang bị xem xét
Trong những năm gần đây, các chuyên gia đã nhiều lần cảnh báo về nhiều rủi ro đối với Bitcoin, đặc biệt là tính toán lượng tử có thể phá vỡ các tiêu chuẩn mã hóa hiện tại.
Tuy nhiên, trong một bài viết phân tích chi tiết, Bons lại nêu ra mối lo ngại khác. Anh cho rằng mối đe dọa lâu dài của Bitcoin nằm ở mô hình bảo mật về kinh tế.
“BTC sẽ sụp đổ trong vòng 7 đến 11 năm nữa! Đầu tiên, ngành khai thác sẽ suy yếu khi ngân sách bảo mật bị thu hẹp. Đó là lúc các cuộc tấn công bắt đầu; kiểm duyệt và tấn công chi tiêu gấp đôi,” anh chia sẻ.
Trọng tâm quan điểm của Bons là việc ngân sách bảo mật của Bitcoin ngày càng bị thu hẹp. Sau mỗi lần halving, phần thưởng của thợ đào bị giảm một nửa, khiến động lực để bảo vệ mạng lưới yếu đi.
Lần halving gần nhất diễn ra vào tháng 04/2024 và dự kiến sẽ tiếp tục lặp lại mỗi bốn năm. Bons cho rằng để giữ mức bảo mật hiện tại, Bitcoin phải liên tục tăng giá mạnh hoặc phí giao dịch luôn ở mức rất cao, mà cả hai việc này đều rất khó xảy ra trong thực tế.
Doanh thu thợ đào giảm và nguy cơ bị tấn công gia tăng
Theo Bons, doanh thu thợ đào mới thực sự là thước đo phản ánh mức độ an toàn mạng, chứ không phải chỉ đơn thuần là hashrate. Anh ấy nhấn mạnh rằng khi phần cứng ngày càng tối ưu, hashrate có thể tăng dù chi phí tạo ra mỗi hash lại giảm, khiến hashrate trở thành chỉ số dễ gây hiểu lầm về khả năng chống lại tấn công của mạng.
Lý do là khi doanh thu thợ đào giảm, chi phí để tấn công mạng cũng giảm mạnh theo. Nếu chi phí tấn công 51% thấp hơn số tiền kẻ gian có thể kiếm từ chi tiêu gấp đôi hoặc gây rối loạn, thì những kiểu tấn công này sẽ càng dễ xảy ra.
“Lý thuyết trò chơi kinh tế crypto dựa vào thưởng – phạt, cà rốt và cây gậy. Đó là lý do vì sao doanh thu thợ đào quyết định chi phí cho một cuộc tấn công. Về phía phần thưởng, việc chi tiêu gấp đôi bằng các cuộc tấn công 51% nhắm vào các sàn giao dịch thực sự là rủi ro có thể xảy ra vì lợi ích kiếm được quá lớn,” bài viết có đoạn nêu rõ.
Hiện nay, phí giao dịch chỉ chiếm một phần nhỏ thu nhập của thợ đào. Khi phần thưởng block dần về 0 trong vài thập kỷ tới, Bitcoin sẽ gần như chỉ còn dựa vào phí giao dịch để đảm bảo an ninh. Tuy nhiên, vì dung lượng block của Bitcoin bị giới hạn, số giao dịch mỗi block không thể tăng mãi, dẫn đến tổng số phí thu được cũng không nhiều.
Bons cũng cho rằng phí cao lâu dài sẽ khó xảy ra, vì nếu phí tăng, người dùng sẽ dần rời bỏ mạng, khiến phí khó có thể thay thế hoàn toàn phần thưởng block trong tương lai.
SponsoredTắc nghẽn, động lực rút tiền hàng loạt và nguy cơ vòng xoáy sụp đổ
Bên cạnh lo ngại về ngân sách bảo mật, Bons còn cảnh báo về kịch bản “bank-run”. Theo anh,
“Ngay cả khi tính toán ở mức rất thận trọng, chỉ cần mỗi người dùng BTC hiện tại thực hiện một giao dịch, thời gian chờ sẽ lên tới 1.82 tháng!”
Anh giải thích rằng trong những lúc hoảng loạn, mạng lưới không thể xử lý rút tiền kịp thời, khiến người dùng bị “kẹt” do tắc nghẽn và phí tăng cao, chẳng khác nào một vụ “bank run”.
Bons cũng chỉ ra cơ chế điều chỉnh độ khó (difficulty adjustment) trong 2 tuần là một rủi ro cộng hưởng. Nếu giá giảm mạnh, các thợ đào không có lãi sẽ ngừng hoạt động, làm tốc độ ra block giảm cho tới lần điều chỉnh kế tiếp.
Sponsored Sponsored“Khi tâm lý hoảng loạn khiến giá lao dốc, thợ đào lại càng rút máy khỏi mạng, kéo tốc độ tạo block chậm lại, càng làm mọi người lo sợ, giá lại giảm sâu hơn, lại càng nhiều thợ đào bỏ cuộc… Cứ vậy liên tục – đây chính là vòng luẩn quẩn trong lý thuyết trò chơi, còn gọi là vòng phản hồi tiêu cực hoặc xoắn ốc tử thần,” anh nhận định thêm.
Anh cũng nhấn mạnh rằng rủi ro tắc nghẽn đó sẽ khiến việc tự lưu trữ token đại trà trở nên nguy hiểm trong các giai đoạn căng thẳng, bởi rất có thể người dùng sẽ không thể rút ra khỏi mạng khi nhu cầu tăng đột biến.
Một tình thế khó tránh cho Bitcoin
Bons kết luận rằng Bitcoin đang đứng trước một lựa chọn khó. Một hướng là tăng nguồn cung vượt quá 21 triệu coin để khuyến khích thợ đào và duy trì an toàn hệ thống. Tuy nhiên, điều này sẽ phá vỡ giá trị cốt lõi của Bitcoin và gần như chắc chắn dẫn đến việc chia tách chuỗi.
Phương án còn lại là chấp nhận mô hình bảo mật ngày càng yếu, và phải đối mặt với các rủi ro bị tấn công, kiểm duyệt ngày một lớn.
“Kịch bản dễ xảy ra nhất là trong 7–11 năm tới, cả hai phương án tôi mô tả, thậm chí có thể nhiều hơn, sẽ đồng thời xảy ra,” Bons chia sẻ.
Anh cũng liên hệ vấn đề này đến di sản của các cuộc tranh luận về kích thước block trước đây, cho rằng cơ chế quản trị của Bitcoin Core khiến việc sửa đổi giao thức gần như không thể nếu không có khủng hoảng lớn buộc phải hành động. Nhưng đến lúc đó, có thể mọi thứ đã quá muộn.
