Chuyên gia phân tích Bitcoin (BTC), Willy Woo, đã đưa ra câu trả lời cho một vấn đề mà nhà kinh tế học Saifedean Ammous đặt ra lần đầu vào năm 2019. Woo cho rằng nguồn cung cố định của Bitcoin khiến việc vay mượn trở nên rủi ro hơn, từ đó có thể làm chậm lại sự phát triển kinh tế.
Ammous, tác giả cuốn sách “The Bitcoin Standard”, đã đăng lại thắc mắc ban đầu của mình trên X. Ông cho biết ông vẫn đang chờ một nhà kinh tế học nào đó giải thích rõ lý do tại sao một loại tiền có trần cung cố định lại có thể thất bại. Bài đăng năm 2019 của ông yêu cầu một lập luận vượt xa những câu trả lời kiểu “cười khẩy”. Tuy nhiên, cho đến nay, câu trả lời chi tiết nhất lại đến từ một chuyên gia tiền mã hóa chứ không phải một học giả kinh tế.
Tại sao nguồn cung cố định của Bitcoin có thể kìm hãm hoạt động cho vay?
Woo liên hệ vấn đề nguồn cung cố định của Bitcoin trực tiếp với việc vay nợ. Khi một đồng tiền liên tục tăng giá trị, người đi vay phải trả nợ bằng một loại tiền ngày càng đắt đỏ hơn. Vì thế, nguy cơ vỡ nợ tăng lên và các bên cho vay sẽ ngần ngại hơn.
Ông dẫn chứng làn sóng vay vốn trên toàn cầu để phát triển hạ tầng AI hiện nay. Một số nhà đầu tư đã cảnh báo rằng cơn sốt trung tâm dữ liệu AI có thể kết thúc bằng một cú sập lớn.
Lịch sử cũng từng ghi nhận trường hợp tương tự. Woo cho biết dưới thời kỳ bản vị vàng, tỷ lệ tiền giấy so với vàng đã tăng lên để giảm rủi ro cho vay. Điều này giúp duy trì dòng chảy tín dụng dù tài sản dự trữ rất hạn chế.
Tăng trưởng chậm lại hay giảm bớt bong bóng?
Woo không cho rằng việc nguồn cung Bitcoin cố định hoàn toàn là tiêu cực. Nếu kinh tế toàn cầu vận hành theo tiêu chuẩn Bitcoin, sử dụng đơn vị nhỏ nhất là satoshi, tăng trưởng có thể sẽ chậm lại đáng kể. Tuy nhiên, ông tin rằng điều này cũng sẽ giúp hạn chế tối đa các đợt bong bóng tài sản lớn.
Một người dùng khác cho rằng việc tiết kiệm sẽ giúp hình thành vốn từ dưới lên. Tuy vậy, Woo không đồng ý, vì theo ông, tăng trưởng phụ thuộc vào công nghệ, năng lượng và tài nguyên – tức là cần những dự án hạ tầng lớn với lượng vốn dồi dào.
Trước đây, Woo từng nhận định rằng Bitcoin có thể vận động theo chu kỳ nợ kéo dài 6-8 năm.
Tranh luận này tiếp tục làm rõ quan điểm trái chiều lâu nay. Những người ủng hộ Bitcoin thường lấy ví dụ về mức giảm sức mua của đồng USD để bảo vệ cho đồng tiền hữu hạn. Trong khi đó, các nhà phê bình lại cho rằng việc cố định nguồn cung Bitcoin có thể làm chậm dòng chảy tín dụng trong nền kinh tế.
Câu trả lời của Woo cho thấy cả hai bên thực chất chỉ đang nhìn sự việc từ hai chiều khác nhau. Câu hỏi thực sự là liệu một nền kinh tế dựa trên đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin (sats) có đổi lấy tăng trưởng nhanh để nhận lại sự ổn định và ít bong bóng hơn hay không.
