Chainalysis ước tính người dùng crypto đã tạo ra ít nhất 457 tỷ USD hoạt động chịu thuế trên các blockchain công khai trong năm 2025. Trong đó, người Mỹ chiếm 112.6 tỷ USD – cao nhất thế giới.
Cơ quan thuế hầu như sẽ không thu được phần lớn số tiền này. Bởi các quy định báo cáo toàn cầu hiện nay chỉ kiểm soát được khoảng 14% dòng tiền này.
Dòng tiền crypto chịu thuế 457 tỷ USD đang ở đâu?
Báo cáo ước tính của Chainalysis dựa trên dữ liệu từ sáu blockchain lớn, bao gồm Bitcoin, Ethereum và Solana. Con số này tính cả lợi nhuận giao dịch, thu nhập từ đào coin, staking, lending và các giao dịch thanh toán crypto hàng ngày.
Những giao dịch diễn ra hoàn toàn trên sàn giao dịch tập trung sẽ không được ghi lại trên blockchain nên thực tế con số còn cao hơn.
Trong đó, thanh toán là lĩnh vực nổi bật nhất, đóng góp 64.6 tỷ USD vào tổng số ở Mỹ, cao gấp đôi khoản lợi nhuận 30.1 tỷ USD từ giao dịch. Điều này đặc biệt quan trọng vì các giao dịch thanh toán crypto là loại hình cơ quan thuế khó theo dõi nhất.
Bắc Mỹ là khu vực dẫn đầu với tổng cộng 134.6 tỷ USD, chỉ nhỉnh hơn so với Liên minh châu Âu với 125.1 tỷ USD.
Ở những nền kinh tế nhỏ hơn, con số này càng có ý nghĩa lớn. Nigeria ghi nhận dòng tiền chịu thuế là 4.4 tỷ USD, bằng 12.3% tổng thu ngân sách quốc gia. Kenya đạt 1.1 tỷ USD, chiếm 5.6%. Bồ Đào Nha có 2 tỷ USD, gấp đôi mức thâm hụt ngân sách năm đó.
Các số liệu như thế này khiến nhiều nhà làm luật phải đặc biệt quan tâm. Brussels từng vấp phải phản ứng khi đưa ra dự báo thu 23 tỷ USD từ thị trường này. Còn Berlin vẫn đang xem xét việc miễn thuế cho crypto trong ngân sách năm 2027.
CARF chỉ kiểm soát được một phần rất nhỏ
Các chính phủ nghĩ rằng họ đã có giải pháp. Năm 2022, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã công bố bộ quy định báo cáo tài sản crypto (CARF).
Cơ chế này lấy cảm hứng từ các biện pháp chống trốn thuế tại ngân hàng nước ngoài trước đây: Sàn giao dịch bắt buộc phải báo cáo giao dịch của khách hàng xuyên biên giới. Quá trình chia sẻ dữ liệu sẽ chính thức bắt đầu từ năm 2027.
Tuy nhiên, CARF chỉ hiệu quả khi có một tổ chức ở giữa làm cầu nối. Chainalysis cho thấy chỉ 14% các hoạt động crypto chịu thuế trên blockchain nằm trong phạm vi kiểm soát của CARF. 86% còn lại diễn ra qua các sàn phi tập trung, chuyển khoản trực tiếp giữa ví, và ví lưu trữ cá nhân – những nơi không báo cáo cho bất kỳ ai.
Kẽ hở này còn sâu hơn vì phần lớn lợi nhuận đào coin, staking, hoặc cho vay đều nằm ngoài các quy định của CARF. Luật cũng không áp dụng ngược cho các năm trước, nên mọi hoạt động crypto cũ vẫn nằm trong “vùng tối”. Ngoài ra, sàn giao dịch cũng không thể xác minh được giá gốc của một coin nếu người dùng mua từ nơi khác.
Thị trường Mỹ cho thấy rõ quy mô của vấn đề. Các thượng nghị sĩ từng dẫn chứng nghiên cứu về việc thất thu thuế crypto mỗi năm lên tới ít nhất 50 tỷ USD.
Bên cạnh đó, quy định Form 1099-DA xuất hiện sau luật hạ tầng năm 2021 được dự đoán chỉ thu thêm được khoảng 28 tỷ USD trong vòng 10 năm. Tức trung bình chưa đến 3 tỷ USD mỗi năm – con số quá nhỏ so với mức thất thu thực tế 50 tỷ USD/năm.
Từ năm 2027, hàng chục quốc gia sẽ bắt đầu chia sẻ dữ liệu CARF, và số lượng sẽ tăng lên đến năm 2029. Bộ khung này sẽ giúp cơ quan thuế “nhìn thấy” hoạt động crypto tốt hơn. Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là: Họ sẽ xử lý ra sao với 86% hoạt động crypto còn đang nằm ngoài phạm vi kiểm soát?
