Một phân tích phê phán từ chính nội bộ đội ngũ phát triển Ethereum cho rằng việc ether giảm 65% so với Bitcoin (BTC) kể từ sự kiện The Merge là do những sai lầm trong khâu thực hiện của Ethereum Foundation, chứ không phải xuất phát từ yếu tố chu kỳ thị trường chung hay vấn đề phối hợp.
Reid, người đã tham gia vào thời kỳ ICO và hiện vẫn đang xây dựng dự án trên Ethereum (ETH), đã công bố quan điểm này, chỉ ra các yếu tố khiến ether tăng trưởng kém xuất phát từ những “món nợ” trong quá trình phát triển – kèm theo tên cụ thể, mốc thời gian và các sản phẩm bị lỡ hẹn.
Cú tụt dốc 65% với những cái tên cụ thể
Số liệu mà Reid đưa ra hoàn toàn trùng khớp với dữ liệu thị trường công khai. Tỷ lệ ETH/BTC đã đạt đỉnh gần 0.085 vào thời điểm The Merge diễn ra vào tháng 09/2022.
Đến cuối tháng 05, tỷ lệ này chỉ còn khoảng 0.028, phần nào phản ánh rõ việc ether tăng trưởng yếu hơn Bitcoin. Hiện tại, ether giao dịch dưới 2,000 USD, giảm 21% trong vòng một năm qua.
Reid không đồng ý với cách giải thích của đồng sáng lập Bankless – David Hoffman, rằng giới hạn vốn hóa “xứng đáng” của ether là một “giới hạn cao quý”. Reid cho rằng mức trần này thấp hơn kỳ vọng của các nhà đầu tư lạc quan, và nguyên nhân lại bắt nguồn từ các yếu tố cụ thể, thay vì chỉ là lý thuyết về sự phối hợp.
Reid hiện đang theo dõi lĩnh vực tín dụng và tài sản thực tại các công ty như Figure và Securitize, và cũng tiết lộ rằng anh hiện vẫn đang nắm giữ ether.
Thông điệp ESG và giao diện staking bị bỏ ngỏ
Reid cho rằng thông điệp cắt giảm 99.95% năng lượng tiêu thụ sau The Merge chỉ trả lời câu hỏi mà các nhà đầu tư tổ chức không thực sự quan tâm.
Các tổ chức muốn lãi suất, các nhà phát triển muốn độ hoàn thành giao dịch tối ưu, còn người dùng muốn giao dịch rẻ hơn. Ở cùng thời điểm đó, Solana lại tập trung “bán” tốc độ xử lý vượt trội.
Proof-of-stake đã nằm trong lộ trình từ năm 2015 nhưng mất tới 7 năm mới chính thức ra mắt. Solana thì tung bản beta mainnet từ tháng 03/2020 và nhanh chóng ra mắt ví, sàn phi tập trung cùng các giao thức cho vay, trong khi Ethereum vẫn còn tranh luận về các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Bài viết của Vitalik Buterin trong giai đoạn 2024 và 2025 cũng chuyển dần từ đặc tả Casper sang chủ đề về chủ nghĩa đa nguyên và “network state”.
Theo Reid, đây là đặc trưng văn hóa của cộng đồng Ethereum đã thành hình, chứ không phải là thái độ cạnh tranh quyết liệt như trước.
Theo Reid, minh chứng rõ nét nhất là việc sau ba năm kể từ The Merge, Ethereum vẫn chưa có ứng dụng staking chính chủ nào dành cho người dùng.
Đến nay, người dùng vẫn phải chạy validator với ít nhất 32 ETH nếu muốn staking trực tiếp. Phần lớn người dùng chuyển sang dùng Lido (hiện chiếm khoảng 24% tổng số ETH staking), bất chấp nhiều cảnh báo về rủi ro tập trung từ các lập trình viên.
“Cụm từ ‘Chúng tôi không chọn bên nào’ được nói ra khi một tổ chức không muốn cạnh tranh”, Reid bình luận.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật thông tin mới nhất ngay khi có tin nóng
Rollup và sự suy thoái được kiểm soát
Lộ trình tập trung vào rollup đã khiến lớp nền tảng Ethereum trở nên kém hấp dẫn hơn. EIP-4844 đã được triển khai vào tháng 03/2024, khiến phí blob giảm về mức gần như 1 wei trong phần lớn thời gian năm 2024 và 2025.
Doanh thu phí giao dịch hàng quý của Ethereum đã giảm khoảng 95% so với đỉnh vào quý 4/2021 là 4.3 tỷ USD.
Arbitrum quảng bá biên lợi nhuận trên các giải pháp L2 đạt từ 90% đến 98%. Base thậm chí chiếm tới gần 70% lợi nhuận từ rollup vào giữa năm 2025.
Mỗi dự án L2 lớn đều phát hành token riêng, khiến dòng vốn trong hệ sinh thái bị phân mảnh.
Reid so sánh với mô hình tích hợp của Solana ở lớp L1, nơi phí giao dịch được quy trực tiếp cho đồng coin gốc, không phân tán như Ethereum.
Câu hỏi còn lại là liệu Ethereum Foundation có thay đổi nhịp độ ra mắt sản phẩm hay không. Diễn biến của tỷ lệ ETH/BTC từ nay đến cuối chu kỳ sẽ cho thấy rõ câu trả lời.
