Hôm nay là ngày thứ 203 của cuộc chiến Iran. Đã có ít nhất năm quốc gia đang hạn chế tiêu thụ nhiên liệu hoặc thông báo hết xăng, tính đến ngày 19/09/2026. Giá dầu Brent giao dịch gần mức 110 USD trong tháng này, mức cao nhất kể từ mùa xuân năm nay.
Eo biển Hormuz hầu như bị phong tỏa kể từ khi Iran đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/02/2026. Trong tháng 09, việc lực lượng Houthi tiến sâu vào điểm thắt Bab al-Mandab cũng khiến tuyến đường vòng chính bị thu hẹp hơn nữa.
Trong tháng 09, cuộc khủng hoảng không chỉ còn là vấn đề dầu thô mà còn liên quan đến các sản phẩm dầu đã qua tinh chế. Giám đốc điều hành Vitol, ông Russell Hardy, cho biết tại Hội nghị Dầu khí châu Á – Thái Bình Dương rằng thị trường hiện thiếu khoảng 2 triệu thùng sản phẩm mỗi ngày từ Nga và thêm gần 2 triệu thùng nữa từ Trung Đông.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết lượng dầu tinh chế xuất khẩu từ vùng Vịnh vẫn chỉ đạt chưa tới một nửa so với hồi tháng 02/2026. Xuất khẩu dầu diesel của Nga đã giảm gần một nửa kể từ tháng 06/2026, theo IRU.
5 quốc gia đang hạn chế hoặc thông báo hết nhiên liệu
1. Pháp
Từ ngày 13 đến 15/09/2026, có khoảng 10% đến 12% các trạm xăng ở Pháp không còn ít nhất một loại nhiên liệu theo dữ liệu của chính phủ prix-carburant được Connexion trích dẫn. Riêng vùng Grand Est con số này lên tới 14%.
Giá xăng SP95-E5 đã lập kỷ lục mới, lên tới 2.17 euro/lít sau sáu tuần tăng liên tiếp. Giá dầu diesel hiện chỉ còn cách mức kỷ lục thiết lập hồi tháng 04 khoảng 1% nữa.
Tổng thống Emmanuel Macron ngày 18/09/2026 cho biết Pháp có thể sẽ sử dụng một phần dự trữ chiến lược và mong muốn tổ chức một cuộc họp G7 để tìm biện pháp phối hợp đối phó.
“Trong vài tuần tới, chúng tôi sẽ tổ chức cuộc họp G7 chuyên về vấn đề năng lượng, nhằm tăng cường hợp tác và tránh những căng thẳng không cần thiết giữa các nước G7 và các đối tác quan trọng, đồng thời xem xét các phương án giải phóng dự trữ chiến lược hoặc nới lỏng một số hạn chế, giống như chúng ta đã làm vài tháng trước đây”, ông Macron cho biết.
Pháp hiện có dự trữ dầu chiến lược đủ cho khoảng 118 ngày nhập khẩu ròng, tuy nhiên xăng tại trạm vẫn liên tục bị cạn. Điều này cho thấy nút thắt thực sự nằm ở khâu phân phối sản phẩm tinh chế chứ không phải là dầu thô nguồn đầu vào.
Lỗ hổng phân phối này hiện đã lan ra ngoài xã hội. Đơn cử như ngày 15/09/2026, ngư dân đã phong tỏa kho Fos-sur-Mer và đụng độ với cảnh sát.
2. Pakistan
Pakistan đã dỡ bỏ các biện pháp hạn chế nhiên liệu khẩn cấp vào ngày 20/06/2026, nhưng chỉ sau 89 ngày, nước này lại áp dụng lại toàn bộ lệnh cũ.
Bắt đầu từ ngày 17/09/2026, các cửa hàng và trung tâm thương mại trên toàn Pakistan phải đóng cửa trước 21h, các sảnh cưới tối đa 22h và nhà hàng giới hạn hoạt động đến 23h. Lệnh này của Chính phủ sẽ kéo dài trong ba tháng tới.
Thêm vào đó, các xe công vụ sẽ bị cắt giảm 50% định mức nhiên liệu, chỉ trừ các đội xe phục vụ an ninh.
Chính phủ cũng cấm mua sắm xe mới, nghiêm cấm đi công tác nước ngoài chính thức và yêu cầu cắt giảm 5% chi tiêu cho các khoản ngoài lương nhân viên trong ngân sách năm tài chính 2026-2027.
Rủi ro lớn nhất sẽ đến vào mùa đông. Pakistan phải kịp thời ký kết nhập khẩu dầu và khí đốt trước tháng 11/2026, khi nhu cầu toàn cầu tăng cao và các chuyến tàu phải vòng qua Hồng Hải mất thêm khoảng 10 ngày so với bình thường.
3. Bangladesh
Hơn 90% nhu cầu dầu mỏ của Bangladesh phải nhập khẩu. Ở Dhaka – thành phố gần 40 triệu dân, nhịp sống giờ đây bị chi phối bởi áp lực khí đốt. Người dân phải tính từng phút khi bếp lửa mới đủ mạnh để nổi lửa, cái quạt hoạt động được bao lâu, hay hàng người xếp hàng đợi xăng dài như thế nào.
Nhiều hộ gia đình buộc phải nấu ăn vào lúc 01:00 sáng, vì đây là thời điểm duy nhất trong ngày đường ống khí đốt có áp lực đủ mạnh để sử dụng, theo The Guardian phản ánh. Một nhân viên ngân hàng chia sẻ rằng cô chỉ ngủ khoảng 3 tiếng mỗi đêm trước khi bắt đầu làm việc một ngày mới.
“Tôi không mong điều gì quá lớn lao từ Chính phủ, tôi chỉ muốn bật bếp là có khí đốt, bật đèn là có điện, vặn vòi là có nước sạch – những thứ này đâu phải xa xỉ”, nữ nhân viên ngân hàng nói với The Guardian.
Chính phủ đã đáp lại bằng cách áp dụng biện pháp hạn chế tiêu thụ năng lượng. Tất cả các cửa hàng, chợ và trung tâm mua sắm đều phải đóng cửa trước 20h, sớm hơn trước một tiếng, và các bảng quảng cáo phát sáng sẽ tắt đèn từ 19h. Riêng bệnh viện, hiệu thuốc, cửa hàng thực phẩm và dịch vụ khẩn cấp được phép mở cửa bình thường.
Ngành công nghiệp cũng đang chịu ảnh hưởng tương tự. Các nhà máy may mặc – nguồn thu ngoại tệ chủ yếu của quốc gia – phải cắt giảm sản xuất và thậm chí đóng cửa tạm thời, một nhà máy ở Gazipur đã báo cáo có 4 đến 5 lần mất điện mỗi ngày.
4. Indonesia
Đến ngày 11/09, các hàng người xếp hàng tại các cây xăng Makassar kéo dài tới cả 1 km. Nhiều tài xế chạy xe công nghệ phải chờ tới 3 giờ đồng hồ và cho biết đây là lần khan hiếm xăng dầu tồi tệ nhất họ từng trải qua.
Giải pháp của chính quyền Nam Sulawesi là quy định hạn chế mua xăng từ ngày 12/09. Xe ô tô chỉ được đổ xăng vào ngày trùng số cuối biển số xe, xe cá nhân phải chứng minh mức nhiên liệu trên xe còn dưới 1 vạch, còn xe tải và xe buýt chỉ được tiếp nhiên liệu từ 18:00 tối đến 04:00 sáng.
Những quy định này vẫn không giúp tình hình dịu lại. Đến ngày 14/09, người dân đã xông vào văn phòng Pertamina Patra Niaga tại Makassar và xảy ra xô xát với lực lượng an ninh. Theo Kompas, đến tối cùng ngày vẫn còn hàng trăm người tụ tập bên ngoài.
Tuy nhiên, vào ngày 17/09, Bộ trưởng Năng lượng Bahlil Lahadalia thông báo tại Phủ Tổng thống rằng vấn đề khan hiếm ở Makassar đã được giải quyết và lượng dự trữ xăng dầu quốc gia đủ dùng cho 18 đến 20 ngày.
Ông cho biết nguyên nhân chính là do nhiều tài xế chuyển sang dùng xăng được trợ giá khi giá dầu thô vượt mốc 100 USD, theo Tempo. Bộ của ông hiện đang soạn thảo quy định để ngăn các hộ gia đình khá giả được mua xăng trợ giá.
Indonesia phải nhập khẩu khoảng 60% lượng xăng dầu tiêu thụ, và đồng rupiah đã mất giá 11% so với USD tính đến tháng 06. Vì vậy, mỗi thùng dầu nhập khẩu có giá cao hơn nhiều nếu quy đổi sang nội tệ, kể cả khi giá dầu Brent chưa biến động.
5. Nepal
Bộ trưởng phụ trách cung ứng ở Nepal đã từ chức vào ngày 10/09 khi xảy ra khủng hoảng thiếu gas nấu ăn. Cũng trong ngày này, sinh viên ở Kathmandu đã nấu cơm bằng củi ngay trước cổng trường để phản đối, theo ANI đưa tin.
Bên cạnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran, cuộc khủng hoảng càng thêm nghiêm trọng do sạt lở đất khiến quốc lộ Prithvi – tuyến đường tiếp tế chính vào Kathmandu – bị phong tỏa.
Các nhà máy chiết nạp gas ở thung lũng Kathmandu chỉ cung cấp được khoảng 5% trên tổng số 35,000 đến 40,000 bình mà thủ đô cần mỗi ngày, theo Liên đoàn các nhà phân phối gas Nepal trao đổi với Kathmandu Post. Một số hộ gia đình đã phải chịu cảnh không được nạp gas trong cả tháng.
Nhiều nhà hàng cho biết họ đang đứng trước nguy cơ phải đóng cửa, và theo Kathmandu Post, người dân Nepal đã bắt đầu giảm bớt lượng thực phẩm tiêu thụ. Nepal phải nhập khẩu toàn bộ xăng dầu qua Ấn Độ, đồng nghĩa với việc nước này đứng cuối một chuỗi cung ứng vốn dĩ đã căng thẳng.
90 ngày tới sẽ quyết định điều gì
Mùa sưởi ấm ở bán cầu Bắc sẽ bắt đầu trong vài tuần tới. Pakistan, Bangladesh và Indonesia sẽ cùng tranh mua những chuyến hàng phục vụ mùa đông giống như châu Âu.
Tổng thống Macron mong muốn G7 xả kho dự trữ trước khi trời lạnh, nhưng chưa rõ các nước còn lại có đồng ý hay không.
Năm quốc gia đã xuất hiện trong danh sách này. Liệu sẽ còn quốc gia nào nữa không? Hãy theo dõi BeInCrypto để cập nhật danh sách mới nhất.
