Mark Zuckerberg đã trình bày tầm nhìn về “siêu trí tuệ” của Meta vào thứ Hai. Ông cho rằng công nghệ này nên tiếp cận tất cả mọi người, thay vì chỉ giới hạn trong tay một nhóm nhỏ các công ty hoặc chính phủ.
Nhà sáng lập Meta xem mô hình mã nguồn mở là “lớp bảo vệ” quan trọng. Zuckerberg cũng hứa sẽ cung cấp miễn phí hoặc chỉ với chi phí rất thấp một trợ lý AI cá nhân cho mỗi người dùng.
Tại sao kế hoạch siêu trí tuệ của Meta dựa trên mã nguồn mở
Ông nhấn mạnh rằng nếu quyền lực tập trung vào một vài tổ chức, kết quả sẽ chỉ phục vụ cho số ít. Vì vậy, Meta muốn phân phối công nghệ này rộng rãi đến nhiều người thay vì để nó nằm trong tay các tập đoàn lớn hoặc chính phủ.
Mã nguồn mở đóng vai trò rất lớn trong tầm nhìn này. Zuckerberg cho rằng công nghệ mã nguồn mở có thể giúp ngăn chặn việc tập trung quyền lực, đồng thời nâng cao tính bảo mật. Theo quan điểm của ông, càng nhiều người kiểm tra thì càng dễ phát hiện các lỗ hổng hơn.
“Mã nguồn mở là động lực tích cực và quan trọng, giúp mọi người có thêm sức mạnh và chống lại sự tập trung quyền lực.”
Mark Zuckerberg, Nhà sáng lập kiêm CEO Meta, trích từ bức thư công bố chính thức
Cùng ngày, Meta cũng đã hiện thực hóa lời hứa bằng cách mở mã nguồn cho Muse Glimmer – một mô hình AI có 30 tỷ tham số, được tối ưu hóa cho các tác vụ của trợ lý cá nhân. Điều khoản Apache 2.0 được áp dụng và các file này được đăng tải trên Hugging Face.
Yêu cầu về phần cứng để chạy mô hình này khá vừa phải. Khi đã được nén (quantized), nó chỉ cần dưới 20 GB và có thể hoạt động trên một card đồ họa thông thường dành cho người dùng cá nhân. Zuckerberg cũng hứa sẽ mở mã nguồn của Muse Spark 1.2 trong thời gian tới, sau khi Meta ra mắt API trả phí đầu tiên cho Muse Spark vào tháng trước.
Lời hứa dành cho người dùng cá nhân cũng đi kèm với quan điểm này. Zuckerberg đã cam kết rằng mỗi người sẽ có một trợ lý AI hiểu rõ bản thân và nhu cầu của mình.
“Mỗi người sẽ sở hữu một trợ lý cá nhân cực kỳ thông minh, hiểu bạn, hiểu mục tiêu cũng như mọi điều bạn quan tâm.”
Sau đó sẽ là các công cụ sáng tạo và một “gia sư” với kiến thức ngang tầm tiến sĩ. Các dịch vụ này sẽ có mức phí miễn phí hoặc rất thấp, tính theo mô hình đấu giá để đảm bảo ai cũng có thể dùng.
Sáng tạo, chứ không phải chỉ là tự động hóa công việc, là yếu tố chủ đạo trong kế hoạch siêu trí tuệ của Meta. Zuckerberg phản bác quan điểm cho rằng AI sẽ thay thế con người nhanh hơn tốc độ con người được học hỏi, nâng cấp. Theo ông, trong tương lai, chỉ với một nhóm nhỏ cộng sự và sự hỗ trợ của các trợ lý AI, mọi người có thể vận hành những công ty lớn.
OpenAI cũng từng có kết luận tương tự vào tháng 04/2024, khi họ cảnh báo về nguy cơ tập trung quyền lực trong lĩnh vực siêu trí tuệ. Cả hai đều nhìn nhận mối nguy này, nhưng lại khác biệt về việc ai nên nắm quyền kiểm soát công nghệ.
Crypto từng nghe lời hứa về phân quyền từ trước
Siêu trí tuệ của Meta xuất hiện trong một thị trường mà lời cam kết này vốn đã tồn tại. Các dự án crypto trong nhiều năm qua vẫn đề xuất giải pháp mạng AI phân quyền để giảm sự chi phối của các tập đoàn lớn, và hiện nay, các nhà quản lý tài sản cũng rất quan tâm đến lĩnh vực này.
Grayscale từng nhấn mạnh điều này vào tháng 06/2024. Họ chọn Bittensor (TAO) – một mạng lưới trả thưởng cho các đóng góp máy học – là kênh tiếp cận ưu tiên. Vì vậy, các nhà đầu tư token đang coi Meta là đối thủ cạnh tranh thay vì một đồng minh.
Chi phí là điểm khiến mọi chuyện phức tạp hơn. Meta cho biết họ dự kiến sẽ chi ra khoảng 125 tỷ USD đến 145 tỷ USD vốn đầu tư vào năm 2026, trong khi các khoản đầu tư cho AI đã làm giảm biên lợi nhuận quý 2. Công ty cũng đang tham gia một dự án trung tâm dữ liệu tại Texas trị giá 14 tỷ USD.
Không nhiều công ty khác có thể cạnh tranh với ngân sách khổng lồ như vậy. Trên thực tế, các mô hình AI mở vẫn do những tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng máy tính phát triển và phát hành. Các nhà phê bình về chủ nghĩa AI quốc gia cũng đang lo ngại về kịch bản các nhà nước kiểm soát toàn bộ công nghệ.
Zuckerberg cho biết hội đồng độc lập của Meta sẽ là bên phê duyệt các tiêu chí an toàn khi công bố mô hình mới. Ông cũng mong muốn chính phủ kiểm tra các giai đoạn huấn luyện dữ liệu trung gian. Cuối cùng, liệu các nhà nghiên cứu bên ngoài có được trao quyền truy cập hay không sẽ quyết định giá trị thực của cam kết siêu trí tuệ đến từ Meta.
