Siêu du thuyền Nord trị giá 500 triệu USD, được cho là có liên quan đến tỷ phú Nga đang bị trừng phạt Alexey Mordashov, đã đi qua eo biển Hormuz vào cuối tuần qua. Việc di chuyển này đang khiến dư luận đặt câu hỏi về hiệu quả thực thi lệnh trừng phạt của phương Tây.
Siêu du thuyền dài 142 mét, do Lürssen chế tạo, đã di chuyển công khai từ Dubai đến Muscat trong khoảng thời gian từ ngày 24/04 đến 26/04/2024. Con tàu này đã phát tín hiệu vị trí qua hệ thống nhận dạng tự động (AIS) trong khi các tàu thương mại khác bị kẹt lại ở hai đầu điểm nghẽn.
Lệnh trừng phạt chỉ trên giấy, ngoài biển vẫn vô hiệu
Mordashov đã bị Mỹ, Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh áp đặt lệnh trừng phạt từ năm 2022 do có mối quan hệ thân thiết với Vladimir Putin.
Lý do là ông này sở hữu khoảng 77% cổ phần tại Severstal, tập đoàn sản xuất thép lớn nhất Nga. Các lệnh trừng phạt cũng nhắm vào lợi ích của ông ta tại ngân hàng Rossiya và các kênh truyền thông theo định hướng nhà nước.
Bản thân chiếc du thuyền này chưa từng bị tịch thu. Các hồ sơ công khai không ghi tên Mordashov là chủ sở hữu. Thay vào đó, giấy tờ hàng hải xác định Nord thuộc về một công ty Nga do vợ ông, bà Marina Mordashova, quản lý. Cấu trúc sở hữu này được xem là lá chắn giúp tránh bị đóng băng tài sản ở phương Tây.
Reuters đưa tin rằng Nord rời bến tại một bến du thuyền ở Dubai vào khoảng 14:00 GMT ngày 24/04/2024. Du thuyền băng qua Hormuz vào sáng hôm sau và tới Muscat vào sáng chủ nhật. Dữ liệu từ MarineTraffic đã theo dõi hành trình này theo thời gian thực.
Đi qua Hormuz theo lối riêng
Lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz đã giảm mạnh kể từ khi Mỹ áp đặt phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran từ ngày 13/04/2024.
Số lượng tàu di chuyển hàng ngày đã giảm từ khoảng 140 chiếc xuống chỉ còn vài tàu mỗi ngày. Hiện có hàng trăm tàu dầu đang phải chờ ở hai đầu eo biển này.
Theo báo The Independent, Iran đã ưu ái cho các tàu liên quan đến Nga đi qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận hợp tác năm 2025.
Khi di chuyển tới Oman, Nord đã đi theo hành lang an toàn do Iran chỉ định, nằm ở phía nam đảo Larak. Lộ trình này giúp siêu du thuyền tránh bị Hoa Kỳ chú ý vì không vào cảng Iran.
Trường hợp này cho thấy cách các tài sản của Nga bị trừng phạt vẫn có thể “lách luật” nhờ vào cơ cấu sở hữu phức tạp và sự ưu ái của các quốc gia đồng minh.
Trong khi đó, các hạn chế hàng hải ở vịnh Ba Tư và các khu vực lân cận vẫn tiếp tục được thắt chặt hơn.
