Thị trường tài sản thực được mã hóa (token hóa) đã đạt hơn 60 tỷ USD, nhưng phần lớn giá trị này vẫn bị tập trung, giới hạn hoặc không hoạt động trên blockchain.
Báo cáo Real State of Tokenization in 2026 của BeInCrypto Intelligence, sử dụng dữ liệu thị trường từ RWA.xyz, đã theo dõi hơn 7,000 sản phẩm thuộc 12 nhóm tài sản khác nhau. Kết quả cho thấy chỉ có 62 tài sản chiếm tới 88% tổng giá trị thị trường, trong khi 5 sản phẩm lớn nhất đã chiếm gần một nửa tổng giá trị này.
Khác biệt về hoạt động của tài sản cũng đáng chú ý hơn nữa. Trong số 1,289 tài sản được token hóa với giá trị trên 100,000 USD, có tới 910 tài sản (tương đương 32.9 tỷ USD) không ghi nhận bất kỳ giao dịch chuyển nhượng nào trong tuần.
Trong khi đó, 97% thị trường vẫn chưa mở cửa cho nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Mỹ. BeInCrypto đã phỏng vấn các thành viên trong Hội đồng Chuyên gia của mình để tìm hiểu thêm về những phát hiện này và hiện trạng thị trường token hóa.
Archax: Tổ chức không nên bị giới hạn về lựa chọn blockchain
Graham Rodford, CEO kiêm đồng sáng lập Archax, cho biết sự phân mảnh của các blockchain đang làm cho việc áp dụng ở cấp tổ chức trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
“Vấn đề phân mảnh là thật sự và sẽ không biến mất sớm,” Rodford chia sẻ. “Bất kỳ nhà quản lý tài sản lớn nào mà chúng tôi trao đổi cũng đều trăn trở về câu hỏi vận hành: nên chọn blockchain nào, và nếu blockchain khác xuất hiện thì sao? Thực ra họ không nên phải đứng trước lựa chọn này.”
Rodford cho rằng các tổ chức cần một lớp được quản lý phía trên các mạng blockchain riêng lẻ. Lớp này sẽ đảm nhận việc phát hành, giao dịch, lưu ký và thanh toán, mà không “trói buộc” doanh nghiệp vào một blockchain cụ thể nào.
Ông cũng bác bỏ quan điểm cho rằng các blockchain công khai đều không được quản lý pháp lý.
“Điều quyết định tính an toàn về pháp lý không phải là blockchain đó, mà là cổng tham gia thị trường.”
Theo: Tài sản “ngủ đông” cho thấy thị trường chỉ mới xây dựng nửa vời
Iggy Ioppe, CIO của Theo, nhận định rằng 32.9 tỷ USD giá trị tài sản “ngủ đông” không có nghĩa là quá trình token hóa thất bại, mà nó cho thấy phần lớn thị trường mới chỉ dừng lại ở việc thể hiện tài sản trên blockchain.
“Việc chỉ mã hóa và để tài sản đó nằm yên tức là chỉ ‘diễn kịch token hóa’. Việc thực sự ý nghĩa là làm cho token có thể sử dụng được – như tài sản thế chấp, tích hợp vào DeFi, và thực hiện thanh toán thực tế.”
Báo cáo này cũng phân biệt giữa hai loại tài sản: Distributed assets (có thể di chuyển qua nhiều blockchain công khai) và Represented assets (chủ yếu dùng blockchain để lưu trữ thông tin).
Khoảng 27 tỷ USD giá trị “ngủ đông” đến từ các Represented assets. Đa phần nhóm này được tạo ra để lưu hồ sơ và thanh toán nội bộ giữa các tổ chức hơn là để giao dịch công khai ngoài thị trường.
Tuy nhiên, ông Ioppe cho rằng giai đoạn tiếp theo sẽ quyết định bởi khả năng di chuyển, tạo lợi nhuận, thanh toán linh hoạt và kết nối với toàn bộ hạ tầng tài chính của các tài sản đã được token hóa.
“Tài sản đã có trên blockchain, giai đoạn tới là biến chúng thành sản phẩm thực tế.”
Sygnum: Quy định có thể tạo ra những “ao làng” thanh khoản khu vực
Fabian Dori, CIO của ngân hàng Sygnum, cho rằng thị trường có nguy cơ bị cắt khúc thành các vùng riêng biệt do quy định và tiêu chuẩn tại từng khu vực khác nhau.
“Một ngân hàng tài sản được quản lý tốt có thể ngăn thị trường token hóa bị đóng băng thành những ‘ao làng’ thanh khoản khu vực, bằng cách xây dựng lớp kết nối tương thích các tiêu chuẩn quốc tế thay vì cố gắng áp đặt một loại token duy nhất trên tất cả các quốc gia.”
Báo cáo ghi nhận rằng các sản phẩm tuân thủ quy định của EU chỉ chiếm 3.3 tỷ USD, tức 6% thị trường chính.
Dori nhấn mạnh, nền tảng được quản lý phải kết nối các đơn vị phát hành và nhà đầu tư trên nhiều blockchain khác nhau, nhưng vẫn đảm bảo quy định pháp luật và chuẩn mực riêng của từng quốc gia.
WAODAO: Cần xây dựng mạng lưới thanh khoản cho tài sản token hóa
Aleksandr Cryptoved, nhà sáng lập WAODAO, nhận xét rằng báo cáo này chỉ ra sự khác biệt lớn giữa việc đưa tài sản lên blockchain và xây dựng một thị trường hoạt động thực sự xung quanh tài sản đó.
“Việc có tới 32.9 tỷ USD tài sản không được giao dịch hàng tuần cho thấy sự chênh lệch giữa việc chỉ tồn tại token hóa và hoạt động thực sự của thị trường token hóa.”
Ông đề xuất mô hình “biểu đồ thanh khoản”, nơi các tài sản token hóa kết nối lẫn nhau thông qua nhiều cặp giao dịch nhỏ thay vì phụ thuộc vào một thị trường cốt lõi với stablecoin.
“Theo tôi, lớp còn thiếu hiện nay chính là biểu đồ thanh khoản.”
Mô hình này có thể thúc đẩy hoạt động thị trường thông qua cân bằng danh mục, giao dịch chênh lệch, thế chấp tài sản và quản lý danh mục đầu tư của tổ chức.
Thử thách tiếp theo của token hóa là tính ứng dụng thực tế
Các chuyên gia không đồng ý về lý do tại sao giá trị được token hóa lại “bất động” đến vậy.
Rodford cho rằng nguyên nhân là do sự phân mảnh của blockchain. Ioppe lại nhận định thị trường đang dừng lại ở việc số hóa giá trị. Dori tập trung vào các rào cản pháp lý riêng lẻ, trong khi Cryptoved lập luận rằng tài sản token hóa cần có sự kết nối thanh khoản tốt hơn.
Dù xuất phát điểm khác nhau, nhưng tất cả đều đồng ý một điều: Việc phát hành thêm token sẽ không giải quyết được các vấn đề cốt lõi của thị trường.
Giai đoạn tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc liệu tài sản token hóa có thể di chuyển qua nhiều mạng lưới, đáp ứng các yêu cầu pháp lý, tiếp cận được nhà đầu tư nhỏ lẻ và thực sự hòa nhập vào các quy trình tài chính thực tế hay không.
Thị trường đã chứng minh được rằng tài sản có thể được ghi nhận trên blockchain. Tuy nhiên, vẫn chưa thể khẳng định phần lớn trong số đó có thể hoạt động như những thị trường sôi động thực sự.
Đọc toàn bộ báo cáo chuyên sâu của BeInCrypto tại đây.
