Sổ cái dùng blockchain của SWIFT đã chính thức được triển khai sau giai đoạn thử nghiệm.
Hiện nay, mười bảy ngân hàng lớn đang chuẩn bị xử lý các giao dịch thực tế bằng tiền gửi được token hóa, dù hệ thống này vẫn dựa vào hạ tầng truyền thống của SWIFT để hoàn tất mỗi chuyển khoản.
Citi, HSBC, UBS và 14 ngân hàng khác tại sáu châu lục sẽ thực hiện các giao dịch thử nghiệm. Việc chuyển tiền bằng token giúp dòng tiền linh hoạt hơn, xử lý nhanh hơn, nhưng quá trình thanh toán cuối cùng vẫn sẽ đi qua hệ thống ngân hàng đại lý vốn có của SWIFT.
Các ngân hàng chuẩn bị thử nghiệm tiền gửi token hóa
Sổ cái chung này hoạt động như một lớp điều phối thay vì thay thế hoàn toàn việc thanh toán. Các ngân hàng sẽ phát hành tiền gửi được token hóa trên hệ thống riêng của mình. Sau đó, họ sử dụng hạ tầng SWIFT để chuyển tiền cho khách hàng liên tục 24/7, kể cả đêm khuya hay cuối tuần. Tuy nhiên, số tiền thực chỉ được coi là hoàn thành khi thông qua hệ thống truyền thống của SWIFT.
Lý do các ngân hàng thúc đẩy triển khai vì khối lượng thanh toán xuyên biên giới dự kiến sẽ tăng từ 194.6 nghìn tỷ USD trong năm 2024 lên 320 nghìn tỷ USD vào năm 2032, theo ước tính của J.P. Morgan. Điều này đồng nghĩa mạng lưới của SWIFT còn nhiều điểm để bảo vệ vị trí của mình. Các ngân hàng cũng muốn thử nghiệm công nghệ mới để không bị tụt hậu trước đối thủ.
HSBC và Standard Chartered cho biết lý do chính khiến khách hàng doanh nghiệp quan tâm đến giải pháp này là có thể kiểm soát dòng tiền nhanh hơn và giảm thiểu các vướng mắc khi đối chiếu thông tin giao dịch.
Thiết kế giới hạn quyền kiểm soát gây tranh cãi
SWIFT xây dựng sổ cái trên Linea, một mạng layer-2 của Ethereum do ConsenSys phát triển. Hệ thống này sử dụng mô hình tương thích EVM dựa trên Hyperledger Besu, nhưng việc truy cập hoàn toàn bị kiểm soát. Chỉ có liên minh các ngân hàng mới quyết định tổ chức nào được sử dụng hệ thống.
Cách tiếp cận khép kín này khiến nhiều người liên tưởng đến việc SWIFT từng chỉ trích các mạng công khai như XRP Ledger vì lo ngại vấn đề tin tưởng vào các validator. Tuy nhiên, SWIFT đã tránh tranh luận này bằng cách giữ toàn bộ quyền kiểm soát trong một nhóm ngân hàng, thay vì phân tán cho các validator độc lập như các hệ thống mở.
Giai đoạn lên ý tưởng sổ cái của SWIFT có sự góp mặt của hơn 30 ngân hàng, bao gồm cả JPMorgan và Deutsche Bank. Sau quá trình sàng lọc, hiện chỉ còn 17 ngân hàng tham gia thử nghiệm. BeInCrypto đã theo sát tiến trình phát triển của sổ cái này từ tháng 03/2024 cho đến hiện tại.
Quy mô vẫn còn nhỏ so với đối thủ stablecoin
SWIFT kết nối hơn 11,500 tổ chức tài chính toàn cầu, nên việc thử nghiệm với 17 ngân hàng chỉ là một phần rất nhỏ. Trong khi đó, các hệ thống stablecoin công khai hiện đã có thể chuyển tiền 24/7 mà không cần sự phối hợp phức tạp giữa các ngân hàng.
Hiện tại, Coinbase đã mở rộng phạm vi thanh toán stablecoin của mình thông qua Nium. MoneyGram cũng đã cho ra mắt stablecoin USD trên hệ thống Stellar. Cả hai giải pháp này đều đã đi vào hoạt động thực tế, trong khi sổ cái của SWIFT vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm kiểm soát.
Tại UAE, đồng stablecoin được bảo chứng bởi đồng dirham cũng đã có mặt trên sàn giao dịch trong tháng này. Ngày càng nhiều tổ chức tài chính xem trái phiếu và cổ phiếu token hóa là dòng sản phẩm mới tiềm năng, cho thấy các giải pháp đối thủ không hề chờ đợi lộ trình của SWIFT.
Mặc dù vậy, SWIFT vẫn sở hữu thế mạnh về uy tín và phạm vi phủ sóng toàn cầu mà các hệ thống đối thủ còn thiếu. Tuy nhiên, tác động thực tế của sổ cái này sẽ phụ thuộc vào việc 17 ngân hàng có thể nhanh chóng chuyển sang giao dịch thường xuyên hay không, chứ không đơn thuần là nhờ các thông báo mới.
