Làn sóng robot hình người tại Trung Quốc vừa tạo nên một “cơn sốt” IPO lệch nhất trong thời gian gần đây.
Unitree Robotics, hãng robot có trụ sở tại Hàng Châu nổi tiếng với các robot nhảy múa và trình diễn võ thuật, đã chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn Thượng Hải với mức giá 150.8 tệ (22.35 USD) mỗi cổ phiếu. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ đã gửi đơn mua hợp lệ cho tổng cộng 53.64 tỷ cổ phiếu. Tuy nhiên, chỉ có 9.707 triệu cổ phiếu được phân bổ dành cho nhà đầu tư trực tuyến, khiến xác suất trúng chỉ đạt 0.0181%.
Trung bình, cứ 5,525 người đăng ký thì chỉ có 1 người may mắn mua được cổ phiếu.
Ý nghĩa thực sự của “Embodied AI”
Unitree cùng các đối thủ đang được các quan chức và nhà đầu tư Trung Quốc xếp vào nhóm embodied AI – trí tuệ nhân tạo (AI) mang một hình hài vật lý, có thể cảm nhận và di chuyển trong thế giới thực, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng phần mềm như chatbot hoặc trên các trung tâm dữ liệu.
Đây được coi là cầu nối giữa các mô hình ngôn ngữ lớn với những cỗ máy có thể đi lại trong nhà máy hoặc nâng – chuyển vật nặng. Chính quyền Bắc Kinh đã xác định lĩnh vực này là ưu tiên quốc gia, và từ đó kéo theo nguồn vốn đầu tư đổ vào ngày càng lớn.
Riêng quý II, tổng vốn đầu tư cho ngành này đã đạt 47.09 tỷ tệ (6.95 tỷ USD), cao gấp đôi quý trước và hơn sáu lần so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu từ Xiniu – đơn vị theo dõi ngành công nghiệp.
Unitree thậm chí không còn dẫn đầu thị trường
Điều thú vị là, công ty gây “bão” IPO lại không phải là đơn vị dẫn đầu mảng thị trường mà họ chuẩn bị tận dụng. AgiBot (Thượng Hải) đã xuất xưởng khoảng 8,400 robot hình người trong 6 tháng đầu năm 2026, chiếm 44% thị phần toàn cầu, theo hãng nghiên cứu Smart Analytics Global.
Unitree đã bán được khoảng 5,900 robot (tương đương 31% thị phần), tụt xuống vị trí thứ hai dù số lượng bán tăng tới 170% so với năm trước. Sự tăng trưởng của AgiBot đến từ việc mở rộng sang nhiều dòng sản phẩm như robot hai chân kích thước lớn, robot nhỏ gọn và robot dạng bánh xe, trong khi Unitree vẫn tập trung chủ yếu vào mẫu chủ lực G1 dành cho giáo dục và nghiên cứu.
AgiBot chưa công bố các số liệu tài chính, còn Unitree đã báo cáo doanh thu 1.7 tỷ tệ và lợi nhuận ròng điều chỉnh khoảng 591 triệu tệ trong năm ngoái – một con số lãi hiếm hoi trong lĩnh vực thường dựa nhiều vào vốn đầu tư mạo hiểm.
Mỹ đang theo dõi từ phía sau
Không chỉ hai công ty trên, X Square Robot, Galbot và EngineAI cũng đã nộp hồ sơ IPO bảo mật tại Hồng Kông, cùng AgiBot tạo nên “hàng chờ” cho hơn 100 công ty robot hình người của Trung Quốc.
Các nhà sản xuất Trung Quốc đã cung cấp hơn 97% tổng số robot hình người xuất xưởng toàn cầu trong nửa đầu năm 2026. Trước thực tế này, Washington đã phản ứng bằng cách áp đặt hạn chế nhập khẩu nhằm ngăn dòng robot giá rẻ từ Trung Quốc vào Mỹ, đây là động thái phòng thủ giống với những gì từng xảy ra ở các mảng công nghệ khác.
Trước đó trong tháng này, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip của Mỹ nhằm làm chậm ngành AI Trung Quốc lại vô tình giúp nhà sản xuất chip nhớ trong nước là CXMT tăng tới 466% trong ngày giao dịch đầu tiên trên sàn Thượng Hải.
Nhưng câu hỏi lớn hơn với các nhà đầu tư là liệu số lượng bán ra có thực sự chuyển thành robot hoạt động thực tiễn hay chỉ là hàng tồn kho trình diễn.
Unitree đã có khoản lợi nhuận kiểm toán minh bạch để chứng minh quy mô của mình, trong khi AgiBot – đơn vị dẫn đầu về lượng bán ra – lại chưa công bố bất cứ số liệu cụ thể nào. Sự khác biệt về minh bạch này – chứ không phải ai IPO trước – mới là yếu tố quyết định để các nhà đầu tư cân nhắc trước khi rót vốn vào cuộc đua robot hình người đang rất đông đúc ở Trung Quốc.
