Trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt mặt các bộ óc xuất sắc nhất của con người trong lĩnh vực toán học, theo nhận định của Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole Investments. Ông gọi AI là “kẻ săn mồi đỉnh cao” mới, nhưng gần như không ai nhận ra điều đó.
Nhận định này xuất hiện sau một tháng AI đạt thành tích ngang bằng với các học sinh ưu tú tại kỳ thi toán khó nhất thế giới. Tuy nhiên, những hệ thống này vẫn còn gặp khó khăn với các công việc chuyên môn thông thường.
AI vừa vượt ngưỡng ở lĩnh vực toán học?
Ông Edwards, thành viên Hội đồng Chuyên gia Thị trường của BeInCrypto, đã nêu quan điểm trên X vào ngày 21/10.
“Đây là bước ngoặt mang tính tiến hóa. Tháng vừa rồi có lẽ là lần đầu tiên AI đã vượt qua trí thông minh xuất chúng nhất của con người trong một số lĩnh vực, như toán học. Trí tuệ con người giờ đây không còn là ‘kẻ dẫn đầu’ nữa.”
Tại Olympic Toán học Quốc tế (IMO) năm 2026, các mô hình AI của Huawei và Xiaohongshu đều đạt điểm tuyệt đối 42 trên 42.
Chỉ có 7 thí sinh trong tổng số 666 người tham dự mới làm được điều tương tự, theo kết quả chính thức của IMO.
Đầu tháng 10, OpenAI đã đưa cho một mô hình chưa phát hành khoảng 4,000 bài toán mở. Kết quả, AI đã trả về 722 bản thảo nghiên cứu được xếp thành 372 nhóm kết quả.
Stefano Gogioso, giảng viên Oxford và là thành viên Hội đồng Chuyên gia Công nghệ Tương lai & AI của BeInCrypto, nhận xét thẳng thắn.
“Sự chính xác toán học giờ đây đã trở nên miễn phí.”
Các nhà phát triển AI còn lạc quan hơn nữa. Giám đốc điều hành OpenAI, Sam Altman, từng nói vào tháng 07 rằng thế giới “giờ như thể đã bước vào thời kỳ kỳ dị”.
Trong khi đó, Elon Musk nói với The Economist rằng AI có thể vượt qua tổng trí tuệ của loài người vào khoảng năm 2031.
Ai là người bị ‘kẻ săn mồi’ cảm nhận đầu tiên?
Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo rằng những người trẻ mới bước vào thị trường lao động đang đối mặt với rủi ro lớn nhất.
Dữ liệu về nhân sự cũng ủng hộ ý kiến của bà. Theo nghiên cứu của Stanford, tỷ lệ việc làm với nhóm tuổi 22-25 trong các ngành dễ bị AI thay thế hiện thấp hơn 19% so với xu hướng dự kiến.
Một năm trước, con số này là 15%. Sự sụt giảm này chủ yếu do ít người được tuyển mới, chứ không phải hàng loạt sa thải.
Những thông báo cắt giảm nhân sự trở nên rõ ràng hơn. Theo báo cáo của Challenger, Gray & Christmas, doanh nghiệp Mỹ đã dẫn lý do AI cho 120,136 trường hợp cắt giảm việc làm dự kiến tính đến hết tháng 09, chiếm khoảng 21% tổng số lượt cắt giảm năm 2026.
Toán học của Bitcoin có phải là mục tiêu tiếp theo?
Các thông tin trên cũng gây lo ngại cho cộng đồng crypto. Nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation, Justin Drake cho rằng trí tuệ toán học siêu việt đã xuất hiện.
Ông khuyên những người nắm giữ số lượng lớn nên “đặt chế độ phòng thủ”, chuyển tài sản sang các địa chỉ chưa từng sử dụng trước đây.
Nỗi sợ là AI có thể phá vỡ bảo mật mật mã ví Bitcoin mà không cần siêu máy tính lượng tử. Mỗi địa chỉ từng chuyển tiền sẽ để lộ public key trên blockchain.
Dù vậy, nhà đồng sáng lập Ethereum là Vitalik Buterin lại khuyên không nên chuyển tiền vội vàng. Chuyên gia mật mã của Coinbase, Yehuda Lindell, cho rằng đây là cảnh báo thiếu bằng chứng rõ ràng.
Tại thời điểm viết bài, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy các thuật toán mật mã nền tảng đã bị phá vỡ.
AI ‘kẻ săn mồi đỉnh cao’ vẫn còn thiếu sót ở đâu?
Bản thân OpenAI cũng thừa nhận rằng không phải mọi chứng minh đều đã được kiểm tra độc lập. Gogioso cũng lưu ý nhiều bài toán được AI giải ra thực chất đã gần đến đáp án do con người tìm được.
Các công việc có thu nhập lại là thử thách lớn hơn nhiều. Remote Labor Index của Scale AI kiểm tra khả năng giải quyết các dự án tự do thực tế. Hiện, agent AI tốt nhất chỉ có thể làm việc đạt chất lượng chuyên nghiệp ở khoảng 21% nhiệm vụ.
Một năm trước, tỷ lệ này chỉ là 2.5% khi chỉ số này ra mắt. Cựu giám đốc khoa học AI của Meta, Yann LeCun, vẫn cho rằng AI ngang tầm con người phải còn nhiều năm nữa mới thành hiện thực.
Kết quả “nửa vời” này có thể lý giải cho sự im lặng như Edward mô tả. Hiện tại, AI chiếm ưu thế ở vài lĩnh vực chuyên biệt, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế ở nền kinh tế rộng lớn.
Nhà tiên phong AI Geoffrey Hinton từng nói hãy hỏi một con gà cảm giác sống ở phía dưới đỉnh của trí thông minh như thế nào. Với sinh viên tốt nghiệp và những ai trữ Bitcoin, câu hỏi ấy giờ đã không còn chỉ là giả thuyết nữa.
