SpaceX chuẩn bị định giá đợt IPO lớn nhất lịch sử vào tuần tới, với mức định giá gần 1.77 nghìn tỷ USD. Các tài liệu của chính SpaceX cho thấy công ty từng có lãi cho đến khi sáp nhập với xAI, khiến doanh nghiệp chuyển sang thua lỗ.
Chiến dịch giới thiệu đặc biệt nhấn mạnh vào trí tuệ nhân tạo, nhưng các báo cáo tài chính lại kể một câu chuyện phức tạp hơn về những gì nhà đầu tư thực sự nhận được.
Định giá dựa trên thị trường gần như chưa hình thành
Với giá 135 USD/cổ phiếu, đợt IPO định giá SpaceX vào khoảng 94 lần doanh thu dự kiến năm 2025 là 18.7 tỷ USD. Công ty nghiên cứu Morningstar cho rằng mức này gần gấp đôi giá trị thực tế.
Tài liệu chào bán của SpaceX đặt nền tảng cho kỳ vọng này dựa trên tổng thị trường mục tiêu (TAM) lên đến 28.5 nghìn tỷ USD. Trong đó riêng mảng AI đã chiếm 26.5 nghìn tỷ USD, bao gồm 22.7 nghìn tỷ USD từ các ứng dụng doanh nghiệp.
SpaceX mô tả cơ hội này bằng những từ ngữ rất mạnh mẽ.
“Chúng tôi tin rằng mình đã nhận ra TAM thực tế lớn nhất trong lịch sử loài người.”
Tuy nhiên, tài liệu không nói rõ SpaceX sẽ cạnh tranh với Google, OpenAI, và Microsoft như thế nào để chiếm lĩnh thị trường đó. Một số nhà phân tích cũng cho rằng SpaceX hiện xứng đáng mức giá thấp hơn nhiều so với lợi nhuận hiện tại.
Sáp nhập với xAI khiến lãi chuyển thành lỗ sâu
Năm 2024, trước thương vụ này, SpaceX lãi ròng 791 triệu USD. Nhưng sau khi hoàn tất sáp nhập toàn bộ bằng cổ phiếu với xAI vào tháng 02/2025, kết quả tài chính chuyển sang lỗ ròng 4.94 tỷ USD.
Sau đó, công ty báo lỗ thêm 4.28 tỷ USD chỉ riêng quý đầu tiên năm 2026. Tổng số lỗ lũy kế đã lên tới 41.3 tỷ USD, trong đó riêng mảng AI đã lỗ 6.36 tỷ USD từ hoạt động kinh doanh trong năm trước.
Khoản lợi nhuận từ dịch vụ phóng và Starlink đang hỗ trợ cho quá trình mở rộng mạnh mẽ này. Thỏa thuận hợp tác tính toán với Anthropic gần đây và hợp đồng với Google có thể giúp giảm áp lực tài chính, mặc dù cả hai bên đều có thể hủy hợp đồng chỉ sau thông báo 90 ngày.
Những người ủng hộ cho rằng Starlink tự thân vẫn có lãi cao và các hợp đồng tính toán này sẽ mang về thêm hàng chục tỷ USD doanh thu rõ ràng.
Họ cũng nhấn mạnh thành tích phá kỷ lục của tên lửa tái sử dụng như minh chứng cho việc Musk có thể hoàn thành những mục tiêu lớn.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin nóng mới nhất
Các con số ấn tượng che dấu xu hướng mềm mại hơn
Starlink dường như là phần vững chắc nhất của SpaceX. Số lượng thuê bao tăng hơn gấp đôi, đạt 10.3 triệu tính đến tháng 03/2026.
Tuy nhiên, doanh thu trên mỗi người dùng lại giảm khoảng 23%, từ 99 USD/tháng năm 2023 xuống còn 66 USD khi Starlink mở rộng sang các thị trường giá rẻ hơn.
Mô hình quản trị lại có điểm đáng chú ý. Musk nắm khoảng 42% cổ phần nhưng có đến 85.1% quyền biểu quyết, và SpaceX sẽ đăng ký theo chuẩn công ty kiểm soát khi niêm yết.
Bản IPO này cũng dành tới 30% cổ phiếu cho nhà đầu tư nhỏ lẻ, gấp khoảng ba lần các đợt IPO lớn khác. Cách làm này từng gây ra nhiều câu hỏi với nhà đầu tư nhỏ lẻ trước IPO về việc ai sẽ mua lại cổ phiếu từ các nhà đầu tư sớm.
Tất cả những thông tin này đều được công khai minh bạch. Rủi ro đều nằm trong các tài liệu đã nộp cùng với các quy định về lợi nhuận, vốn khiến xuất hiện đánh giá loại khỏi chỉ số S&P 500.
Câu hỏi lớn là liệu 1.77 nghìn tỷ USD có phải mức giá hợp lý cho một công ty vẫn còn đang chứng minh mảng kinh doanh chủ lực của mình hay không.
