Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp mặt tại Washington trong tuần này cho hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai của năm. Cuộc gặp diễn ra vào thời điểm Phố Wall bất ngờ chuyển sang tâm lý lạc quan.
Chuyến thăm nhằm củng cố thỏa thuận đình chiến thương mại vốn đang rất mong manh khi trí tuệ nhân tạo, thuế quan và lệnh trừng phạt Iran đang khiến chương trình nghị sự thêm phức tạp. Kết quả của cuộc gặp đang được các thị trường theo dõi sát sao để tìm thêm những dấu hiệu tích cực thúc đẩy đợt tăng trưởng đang diễn ra mạnh mẽ.
Thị trường phản ứng
Phố Wall tăng mạnh vào thứ Hai khi nhóm cổ phiếu liên quan tới AI dẫn đầu đà tăng trước thềm hội nghị thượng đỉnh.
Chỉ số S&P 500 tăng 1.5%, ghi nhận ngày giao dịch tốt nhất kể từ 04/08. Nasdaq Composite bật tăng 2.3%, đạt mức đóng cửa kỷ lục đầu tiên kể từ tháng 06.
Intel, Advanced Micro Devices và Qualcomm đều tăng phần trăm tới hai con số.
Giá dầu giảm hơn 4% và lợi suất trái phiếu chính phủ cũng giảm nhẹ. Căng thẳng ở Trung Đông từng khiến hai chỉ số này tăng mạnh trong các phiên trước đó.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vừa nâng lãi suất vào tuần trước, đây là lần đầu tiên sau ba năm. Nhiều chuyên gia cho rằng giá năng lượng liên tục ở mức cao là yếu tố chính thúc đẩy lạm phát.
Quan hệ Mỹ-Trung trước đây đã diễn biến ra sao?
Một thỏa thuận đình chiến kéo dài một năm được ký kết tại Busan, Hàn Quốc, sẽ hết hiệu lực vào 10/11, tức chỉ một tuần sau cuộc bầu cử ở Mỹ. Các chuyên gia dự đoán khả năng cao là hai bên sẽ kéo dài thỏa thuận thay vì đạt được đột phá lớn trong tuần này.
Mức thuế quan giữa hai bên vẫn cao dù đã có động thái xoa dịu căng thẳng hồi năm ngoái.
Thuế suất thực tế của Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc vẫn ở mức gần 23%. Đây là một trong những mức thuế cao nhất áp đặt lên đối tác thương mại lớn, theo mô hình Penn Wharton Budget Model.
Theo thỏa thuận tại Busan, Trung Quốc đã nhất trí tạm ngừng kiểm soát xuất khẩu khoáng sản đất hiếm và tăng mua nông sản Mỹ. Đổi lại, Washington cũng giảm bớt một số loại thuế cho Trung Quốc.
Bộ trưởng Ngân khố Mỹ, ông Scott Bessent, phát biểu hôm thứ Hai rằng thỏa thuận đình chiến này nhiều khả năng sẽ duy trì. Ông cũng nhấn mạnh hai nước đã đạt tiến triển trong việc đề xuất cắt giảm thuế hai chiều đối với các mặt hàng không quan trọng.
Trí tuệ nhân tạo nổi lên là điểm nóng nhất trong các cuộc đàm phán lần này. Ông Trump đưa ra quan điểm cần thúc đẩy mạnh mẽ phát triển hạ tầng AI không giới hạn. Ông chia sẻ trên Truth Social rằng Mỹ đang dẫn đầu cuộc đua về trí tuệ nhân tạo.
“AI ai thắng, sẽ làm chủ cuộc chơi! Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc và các nước khác, và sẽ tiếp tục như vậy.”
Trump, Truth Social
Ông Bessent cho biết đôi bên cũng đã trao đổi về việc thiết lập một kênh thông báo các sự cố liên quan đến AI.
Những điều cần chú ý
Lệnh trừng phạt Iran là một vấn đề nổi bật trong cuộc đàm phán này. Mỹ đã nhắm vào các tổ chức tài chính hỗ trợ Iran, điều này khiến Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Iran – được đặt dưới kính hiển vi.
Ông Bessent xác nhận hai chính phủ đã bàn bạc về chương trình trừng phạt trong cuối tuần vừa qua. Tuy nhiên, hiện chưa có động thái nào trực tiếp hướng tới Bắc Kinh được công bố.
Các chuyên gia phân tích tại Bank of America Global Research nhận định việc gia hạn đình chiến thêm một năm là kịch bản khả dĩ nhất. Họ cũng cho biết Trung Quốc có thể sẽ mua thêm một số máy bay Boeing của Mỹ.
Khả năng Mỹ nhượng bộ sâu về vấn đề tiếp cận chip bán dẫn hay nới lỏng xuất khẩu công nghệ gần như không xảy ra, các chuyên gia cho biết thêm.
Với việc thỏa thuận đình chiến sẽ hết hạn chỉ ngay sau cuộc bầu cử Mỹ, kết quả của tuần này có ý nghĩa rất lớn. Nó sẽ ảnh hưởng tới xu hướng thị trường từ nay đến cuối năm đối với các cổ phiếu liên quan đến AI và giá năng lượng.
