Cơ quan tiền tệ Hong Kong (HKMA) đã công bố sách trắng về sự sẵn sàng với công nghệ lượng tử vào ngày 27/07/2026, đánh giá ngành ngân hàng đạt 2.3/10 điểm và đặt mục tiêu sẵn sàng hoàn toàn vào năm 2030.
Bitcoin (BTC) cũng đang đối mặt với rủi ro từ máy tính lượng tử nhưng lại không có cơ quan quản lý nào đưa ra hạn chót. Việc thay đổi của Bitcoin hoàn toàn phụ thuộc vào sự đồng thuận của toàn bộ cộng đồng, điều mà hiện vẫn còn nhiều tranh cãi.
Cơ quan quản lý có thể yêu cầu, còn Bitcoin phải được đồng thuận
Bảng Chỉ số Sẵn sàng lượng tử đầu tiên của HKMA cho thấy ngành ngân hàng đang ở giai đoạn bắt đầu. Khoảng một nửa số ngân hàng được khảo sát chưa có kế hoạch cụ thể cho mật mã hậu lượng tử (PQC). Thêm 32% ngân hàng vẫn chưa bắt đầu quá trình chuyển đổi.
Tuy vậy, cơ quan quản lý hoàn toàn có thể thúc đẩy tiến trình nhanh hơn. HKMA đã giới thiệu bộ công cụ PQC hợp tác cùng Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong, kèm theo các buổi hội thảo cho ngành. Mục tiêu là đạt điểm tối đa 10 vào năm 2030.
“HKMA sẽ tiếp tục hỗ trợ ngành ngân hàng chuyển đổi sang PQC, hướng tới mục tiêu toàn ngành đạt mức sẵn sàng tối đa (điểm QPI là 10) vào năm 2030 thông qua các chỉ dẫn thực tiễn, đào tạo và tăng cường hợp tác với ngành,” cơ quan này khẳng định.
Bitcoin không có cơ chế tương tự. Trong buổi trao đổi với hội đồng chuyên gia của BeInCrypto, giảng viên về máy tính lượng tử tại Oxford – Stefano Gogioso so sánh với Ethereum (ETH) – nơi ít nhất còn có một tổ chức định hướng lộ trình chuyển đổi sau lượng tử.
“Bitcoin có một cấu trúc quản trị hoàn toàn khác, về bản chất là không có cấu trúc quản trị nào cả,” ông nói.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia và nhà báo chia sẻ phân tích chuyên sâu
Đã có giải pháp cho lượng tử, nhưng chưa có sự đồng thuận
Hiện đã có một số đề xuất kỹ thuật. Các nhà phát triển đã tích hợp BIP-360 vào kho lưu trữ đề xuất của Bitcoin vào tháng 02/2024. BIP-360 đề xuất bổ sung dạng đầu ra Pay-to-Merkle-Root (P2MR) thông qua một đợt nâng cấp mềm. Cơ chế này hoạt động tương tự Pay-to-Taproot (P2TR) nhưng loại bỏ khả năng tiêu bằng đường dẫn khoá.
“Để minh bạch, đề xuất này nhắm đến việc giảm thiểu rủi ro tấn công lộ thông tin lâu dài đối với các đầu ra hỗ trợ tapscript và script trees. Một số loại đầu ra Bitcoin khác như P2SH vốn đã an toàn trước các tấn công này, nhưng taproot thì không. Taproot hiện là dạng đầu ra duy nhất đã kích hoạt có hỗ trợ tapscript và script trees,” theo nội dung đề xuất.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức nóng hổi
Một đề xuất nháp khác, BIP-361, đồng tác giả bởi đồng sáng lập Casa Jameson Lopp, dự kiến loại bỏ dần hai loại chữ ký cũ của Bitcoin: ECDSA và Schnorr, đồng thời về lâu dài, những coin không chuyển đổi sẽ rất khó được tiếp cận.
Điều này làm dấy lên quan ngại về 1.7 triệu BTC trong các địa chỉ pay-to-public-key đời đầu, phần lớn được cho là của Satoshi Nakamoto. Dù vậy, vấn đề lớn hơn vẫn còn đó: Toàn bộ cộng đồng phải đồng thuận về hướng đi tiếp theo.
CEO CryptoQuant – anh Ki Young Ju từng cảnh báo rằng sự đồng thuận, chứ không phải vấn đề liên quan đến mã nguồn, mới chính là rào cản lớn. Anh nhấn mạnh rằng cộng đồng Bitcoin hiếm khi đoàn kết về những thay đổi có thể chạm tới các nguyên lý cốt lõi của mạng lưới.
Như vậy, HKMA có tiêu chí và hạn chót để đánh giá các ngân hàng. Đối với Bitcoin, hiện chưa có thước đo sẵn sàng nào, cũng như không một ai có quyền đặt ra tiêu chí này.
