Nợ liên bang Mỹ đã vượt qua mốc 40 nghìn tỷ USD. Chính phủ vẫn đang thâm hụt ngân sách gần 6% GDP. Chi phí vay dài hạn duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, Bitcoin lại đang giao dịch gần 80,000 USD, thấp hơn khoảng 37% so với mức đỉnh thiết lập vào năm ngoái.
Điều này đặt ra một câu hỏi khó cho một trong những câu chuyện kinh điển về vĩ mô của Bitcoin. Nếu nợ ngày càng tăng và tiền pháp định suy yếu làm cho tài sản khan hiếm trở nên giá trị hơn, vậy tại sao Bitcoin lại sụt giảm phần lớn thời gian trong năm 2026?
Các chuyên gia phân tích tại BloFin cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc dòng tiền đầu cơ theo hướng suy yếu tiền tệ đang thay đổi. Báo cáo mới nhất của BloFin chỉ ra rằng làn sóng giao dịch này đã bước sang “giai đoạn thứ hai”. Giờ đây, các nhà đầu tư không chỉ quan sát việc in tiền, mà còn theo sát động thái của chính phủ nhằm kiểm soát chi phí vay nợ.
Giao dịch từng đứt gãy rồi lại hồi phục
Giao dịch theo hướng suy yếu tiền tệ dựa trên một ý tưởng rất đơn giản: Thâm hụt ngân sách lớn cuối cùng sẽ khiến chính sách tiền tệ phải nới lỏng, vì các chính phủ không thể để chi phí đi vay tăng mãi mãi.
Nhà đầu tư khi đó sẽ hướng tới các tài sản khan hiếm như vàng và Bitcoin.
Tuy nhiên, luận điểm này đã yếu đi vào đầu năm 2026. Bitcoin có lúc giảm xuống dưới 62,000 USD, đồng thời vàng và bạc cũng lao dốc mạnh so với đỉnh trước đó.
BloFin cho rằng việc này liên quan lớn tới việc ông Kevin Warsh được đề cử vào ghế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Thị trường nhận định ông Warsh sẽ không ưu tiên mở rộng bảng cân đối kế toán để hỗ trợ áp lực ngân sách.
Việc giao dịch này phụ thuộc rất nhiều vào kỳ vọng. Nhà đầu tư có thể nhận thấy thâm hụt lớn vẫn tồn tại, nhưng con đường dẫn đến chính sách tiền tệ nới lỏng đã trở nên không chắc chắn như trước.
Sau đó, thị trường trái phiếu phát tín hiệu nguy hiểm
Bức tranh thay đổi vào tháng 08. Ngày 18/08/2026, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2007.
Chỉ một ngày sau, Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ tăng ít nhất gấp đôi quy mô tối đa của hoạt động mua lại hỗ trợ thanh khoản đối với các trái phiếu kỳ hạn 10 đến 30 năm, từ 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD cho mỗi đợt mua.
Chỉ trong tháng 08 vừa qua, Bitcoin tăng khoảng 25%. Giá vàng cũng đi lên khoảng 15%.
Thời điểm diễn ra động thái này là yếu tố then chốt. Việc mở rộng mua lại trái phiếu ngay sau khi lợi suất trái phiếu dài hạn tăng vọt cho thấy nhà hoạch định chính sách có thể không còn muốn chịu đựng mức chi phí vay vốn cao hơn nữa.
Mua lại trái phiếu không phải là nới lỏng định lượng (QE)
Bộ Tài chính Mỹ không thể tự in tiền. Họ phải dùng tiền mặt sẵn có, thu thuế hoặc vay thêm để thực hiện việc mua lại trái phiếu. Vì vậy, cơ chế này hoàn toàn khác với chính sách nới lỏng định lượng của Fed.
Với QE, Fed tạo ra dự trữ mới để mua nợ của chính phủ. Mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính chủ yếu chỉ thay đổi cơ cấu nợ của chính phủ.
Dù vậy, BloFin lập luận rằng điều thị trường quan tâm hơn là định hướng chính sách, chứ không chỉ là tác động thanh khoản ngay lập tức. Cụ thể, báo cáo nhận định: “Mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính không phải là QE.”
Nếu nhà đầu tư tin rằng việc lợi suất trái phiếu dài hạn tăng sẽ liên tục kích hoạt các biện pháp can thiệp, họ có thể sẽ định giá lại mức trần lãi suất vay.
Đây chính là lúc “kìm hãm tài chính” xuất hiện trong câu chuyện này.
Bitcoin vẫn đang đối mặt với vấn đề lợi suất thực
Dữ liệu hiện tại lý giải vì sao làn sóng đầu cơ theo hướng suy yếu tiền tệ vẫn chưa thực sự hoàn thiện.
Nợ công của Mỹ hiện gần 101% GDP, thâm hụt năm 2026 ước tính gần 1.9 nghìn tỷ USD. Lượng cung tiền M2 cũng đã quay lại xu hướng tăng trưởng.
Nhưng lợi suất thực của trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm vẫn đang quanh mức 2.4%.
Đây là trở ngại lớn đối với Bitcoin. Nhà đầu tư vẫn có thể nhận được lãi suất thực hấp dẫn từ trái phiếu chính phủ, mà không cần chấp nhận rủi ro từ thị trường crypto.
Điều này cũng lý giải tại sao diễn biến giá Bitcoin trong năm 2026 vẫn rất giống với chu kỳ truyền thống trên thị trường crypto.
Bitcoin đạt đỉnh khoảng 534 ngày sau sự kiện halving vào tháng 04/2024, khá sát với các mức đỉnh của chu kỳ năm 2017 và 2021. Sau đó, giá Bitcoin giảm hơn một nửa trước khi phục hồi trở lại.
Chu kỳ bốn năm truyền thống vẫn đang phát huy tác dụng.
Thử thách tiếp theo: liệu chính sách có bắt đầu điều chỉnh?
Quan điểm của BloFin sẽ trở nên có cơ sở hơn nếu lợi suất thực giảm trong khi áp lực ngân sách vẫn lớn.
Điều này có thể xảy ra nếu chi phí vay dài hạn tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế, buộc các quyết định về chính sách phải trở nên quyết liệt hơn. Phiên bản mạnh hơn của kịch bản này chính là khi Fed trực tiếp can thiệp.
Lịch sử đã cho thấy một tiền lệ rõ ràng. Từ năm 1942 đến 1951, Fed đã áp trần lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn ở mức 2.5%, giúp chính phủ Mỹ huy động vốn tài trợ cho chiến tranh, trong khi lạm phát sau đó khiến lợi nhuận thực từ trái phiếu bị giảm rất mạnh.
Bitcoin không cần một kịch bản giống hệt như vậy để hưởng lợi. Điều cần thiết là các nhà đầu tư tin rằng các chính phủ sẽ ngày càng phải bảo vệ thị trường nợ khỏi chi phí vay vốn do chính họ gây ra.
Hiện tại, Bitcoin đang bị mắc kẹt giữa một chu kỳ truyền thống của thị trường crypto – giải thích cho sự yếu đi của nó trong năm 2026 – và bối cảnh tài chính ngày càng xấu đi, điều đang bắt đầu khiến tài sản khan hiếm như Bitcoin tăng giá trở lại.
Chiến lược phòng ngừa rủi ro tài sản đang mất giá không hề thất bại. Điều quan trọng hơn là liệu tháng 8 vừa qua có phải thời điểm mà nhà đầu tư không thể làm ngơ thêm được nữa hay không.
