Trong tháng 09/2026, tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa đã tăng gần 7%. Nhiều tài sản lớn lập đỉnh cao nhất trong nhiều tháng. Vậy chúng ta đã thực sự bước vào thị trường tăng giá (bull market) chưa? Và tài sản nào sẽ thắng lớn trong giai đoạn sắp tới?
Chu kỳ hiện tại đặc biệt quan trọng vì đã có rất nhiều sự kiện không có lợi cho thị trường. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, Thượng viện Mỹ lại không thể thông qua Luật CLARITY Act. Tuy nhiên, giá Bitcoin vẫn tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 01.
Các chuyên gia tại BloFin Research nhận định rằng bull market tiếp theo sẽ rất khác biệt. Theo họ, một nhóm token hay ứng dụng duy nhất sẽ không còn là điểm nhấn quyết định của chu kỳ này.
Thay vào đó, thị trường sẽ được định hình bởi 5 lớp phát triển riêng biệt.
Thị trường tăng giá tiếp theo sẽ không giữ tiền chỉ trong crypto
Mỗi đợt bull market trong lĩnh vực crypto trước đây đều được dẫn dắt bởi một câu chuyện nổi bật. Những câu chuyện này có thể là Bitcoin như tiền kỹ thuật số, hay sự phát triển của các nền tảng hợp đồng thông minh, DeFi, hay NFT.
Nhóm nghiên cứu BloFin chỉ ra rằng, ở các chu kỳ đó, phần lớn các hoạt động vẫn diễn ra trong nội bộ thị trường crypto. Dòng tiền mới chỉ quay vòng giữa các token, tạo ra các hình thức đầu cơ mới. Điều này vẫn đúng ngay cả khi công nghệ đằng sau xu hướng đó hướng tới ứng dụng rộng rãi hơn.
Tuy nhiên, hiện nay một xu hướng khác có thể đang dần hình thành. Nhiều lĩnh vực phát triển nhanh nhất của crypto lại đang cùng hướng đến một mục tiêu chung: biến crypto thành thị trường song song cho tài chính truyền thống.
- Stablecoin
- Tokenization
- RWA perps
- Prediction markets (thị trường dự đoán)
- Token value accrual (tích lũy giá trị cho token)
Những lĩnh vực này thường được nhắc tới như những mẩu chuyện khác nhau, nhưng BloFin Research lại coi chúng là các lớp xếp chồng lên nhau trong một hệ sinh thái thống nhất.
1. Stablecoin
Stablecoin đóng vai trò như lớp tiền mặt của hệ sinh thái. Theo BloFin Research, stablecoin đang mở rộng ứng dụng từ giao dịch crypto ra thanh toán thực tế ngoài đời.
Điều này thể hiện rõ qua dữ liệu sử dụng. Khối lượng thanh toán bằng stablecoin của Visa đã vượt ngưỡng 20 tỷ USD mỗi năm. Con số này cao gấp hơn 15 lần mức của một năm trước đó.
Bước tiếp theo có thể sẽ là các AI agent tự động thanh toán chi phí dữ liệu và sức mạnh tính toán bằng stablecoin. BlackRock cũng đã chỉ ra quan điểm này trong một báo cáo gần đây, và cho rằng stablecoin là ứng viên hàng đầu cho “tiền tệ tự nhiên của máy móc”.
2. Tokenization
Tokenization đem lại lớp tài sản cho hệ sinh thái bằng việc đưa quyền sở hữu tài sản thực lên blockchain. Theo BloFin Research, hiện tại hàng hóa (commodities) và cổ phiếu đang là hai loại tài sản tăng trưởng token hóa nhanh nhất.
Giá trị hàng hóa được token hóa đã đạt mức 5.55 tỷ USD vào cuối quý 1, chủ yếu dẫn đầu bởi vàng. Con số này tăng 289% kể từ đầu năm 2025.
Cổ phiếu token hóa còn tăng nhanh hơn nữa, tăng 390% chỉ trong năm nay và đạt 4.43 tỷ USD vào giữa tháng 09. Tuy nhiên, lượng cổ phiếu token hóa chỉ chiếm khoảng 0.0029% trên tổng thị trường cổ phiếu niêm yết toàn cầu trị giá 151,9 nghìn tỷ USD. Điều này cho thấy tiềm năng tăng trưởng còn rất lớn khi khả năng tiếp cận và ứng dụng on-chain ngày càng mở rộng.
3. RWA perps
RWA perps tạo nên lớp đòn bẩy cho hệ sinh thái. Đây là các hợp đồng giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ giao dịch đòn bẩy với các tài sản như cổ phiếu, hàng hóa hoặc chỉ số mà không cần thực sự sở hữu tài sản gốc.
Một hợp đồng RWA perps đa phần chỉ cần nguồn cung cấp giá đáng tin cậy, tính thanh khoản, tài sản thế chấp và hệ thống thanh lý. Trong khi đó, quá trình token hóa một tài sản đòi hỏi cấu trúc pháp lý, lưu ký và quy định về điều kiện nhà đầu tư.
Các nhà phân tích của BloFin Research cho rằng sự khác biệt này là lý do khiến sản phẩm phái sinh (synthetic exposure) thường phát triển nhanh hơn so với quyền sở hữu token hóa.
Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy khối lượng giao dịch RWA-perps đã tăng mạnh từ 122 tỷ USD trong quý 1 lên đến 2.2 nghìn tỷ USD trong quý 3. Hiện tại, open interest đã vượt mốc 15.3 tỷ USD.
4. Thị trường dự đoán
Thị trường dự đoán đóng vai trò là nguồn cung cấp thông tin quan trọng. Chúng chuyển hóa tin tức và kỳ vọng thành xác suất có sự bảo chứng bằng tiền đầu tư của các nhà giao dịch. Nhờ vậy, thị trường dự đoán đã trở thành một trong những lĩnh vực nổi bật nhất của crypto năm nay.
Dựa trên số liệu từ Dune dashboard, tổng khối lượng giao dịch on-chain ở các thị trường dự đoán trong tháng 09/2024 đạt khoảng 5.24 tỷ USD – cao gấp hơn 3 lần so với mức 1.56 tỷ USD vào tháng 09/2023.
Trước các cuộc họp của FOMC trong năm 2026, tỉ lệ cược trên Kalshi và Polymarket đã biến động dựa theo dữ liệu kinh tế mới công bố. Sau đó, các tỉ lệ này điều chỉnh dần theo chỉ số CME FedWatch mỗi khi ngày quyết định đến gần.
BloFin Research nhận định rằng các dữ liệu xác suất này ngày càng dễ dàng được máy tính đọc hiểu hơn, tạo điều kiện cho các tác nhân AI có thể sử dụng làm tín hiệu thị trường theo thời gian thực.
5. Giá trị tích lũy của token
Giá trị tích lũy là thử thách cuối cùng của thị trường tăng trưởng. Nói một cách đơn giản, giá trị tích lũy chính là cách mà thành công của một giao thức crypto được chuyển thành lợi ích cho những người nắm giữ token của dự án đó.
Các nhà phân tích cho rằng việc sử dụng dự án cần một cơ chế đáng tin cậy để chuyển đổi sang giá trị thực cho người nắm giữ token. Điều này có thể được thực hiện thông qua các hoạt động như mua lại, đốt token, chia phần thưởng hoặc tăng trưởng kho bạc dự án.
Ví dụ, nếu một sàn DEX đạt khối lượng giao dịch 10 tỷ USD và thu về 20 triệu USD phí thực, nhưng không có khoản nào trong đó liên quan đến token của dự án thì token đó sẽ có khả năng tích lũy giá trị rất thấp.
Mô hình phát hành token hiện nay đã mất dần sự tín nhiệm. Các nhà đầu tư truyền thống, những người chú trọng tới doanh thu và dòng tiền, cũng mong muốn có một mối liên kết đo lường được giữa giá trị token và hiệu suất dự án.
BloFin Research lấy ví dụ về ba giao thức DeFi lớn, mỗi giao thức sử dụng một cơ chế khác nhau để tích lũy giá trị: Hyperliquid đốt HYPE token mua được từ phí giao dịch, Uniswap liên kết phí giao thức với việc đốt UNI, còn Aave chuyển doanh thu về DAO để có thể dùng mua lại AAVE token.
Số tiền dùng để mua lại token trong năm nay cũng đạt mức cao kỷ lục. Theo dữ liệu từ Allium Labs, các dự án crypto đã mua lại tổng cộng 638 triệu USD token của chính mình tính tới cuối tháng 08/2024. Trong đó, Hyperliquid và Pump.fun chiếm gần 90% con số này.
Các lớp tăng trưởng hỗ trợ lẫn nhau như thế nào
Năm lớp này bổ trợ cho nhau rất chặt chẽ. Stablecoin vừa đóng vai trò tài sản thế chấp cho các hợp đồng perps, vừa là công cụ thanh toán cho tài sản chứng khoán số hóa. Cổ phiếu token hóa và hợp đồng perps RWA đều lấy giá từ thị trường truyền thống, nhưng hướng tới các nhu cầu khác nhau: token hóa giúp chuyển giao quyền sở hữu tài sản, còn perps lại mang tới cơ hội giao dịch đòn bẩy dựa trên biến động giá.
Dữ liệu từ thị trường perps và thị trường dự đoán tiếp tục trở thành tín hiệu cho nhà giao dịch, các mô hình hoặc tác nhân AI. Phí hoạt động tạo ra từ tất cả các lớp này cuối cùng sẽ trở về và tăng giá trị cho người nắm giữ token.
Tuy nhiên, vẫn còn hai thách thức lớn. Hạ tầng thanh toán cho các tác nhân AI đang được triển khai trước khi có đủ khối lượng giao dịch thực tế. Bên cạnh đó, tầm quan trọng của các hợp đồng perps cổ phiếu như một chỉ báo giá còn phụ thuộc rất nhiều vào thanh khoản, bởi nếu thị trường quá mỏng sẽ dễ bị làm nhiễu hoặc thao túng giá.
