Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa ký ban hành một luật quản lý crypto mới, tạo ra khung pháp lý cho việc giao dịch tài sản số được cấp phép. Theo đó, từ ngày 01/09/2026, bitcoin (BTC) và các tài sản số khác được phép sử dụng cho thương mại xuyên biên giới.
Đây là lần đầu tiên Nga có một khung pháp lý toàn diện để quản lý các đồng tiền kỹ thuật số. Trước đây, các hoạt động liên quan đến crypto tại Nga chủ yếu nằm trong vùng “xám”, thiếu sự giám sát rõ ràng của cơ quan quản lý.
Cách luật quản lý crypto mới tại Nga hoạt động
Theo TASS, các sàn giao dịch, môi giới và nền tảng lưu ký crypto ở Nga bắt buộc phải đăng ký với Ngân hàng Trung ương Nga (Bank of Russia). Để được đăng ký, các nền tảng này phải có vốn tối thiểu 15 triệu rúp. Ngoài ra, họ phải là thành viên của một tổ chức tự quản trong lĩnh vực tài chính. Ngân hàng Trung ương Nga sẽ áp dụng lộ trình đăng ký đầy đủ cho đến ngày 01/07/2027, cho phép các nền tảng hiện có thời gian để hoàn tất các yêu cầu mới.
Yêu cầu này được đưa ra sau khi dự luật về crypto quy mô rộng được thông qua hồi tháng 07. Hạ viện Nga (State Duma) đã hoàn tất các phiên bỏ phiếu quan trọng vào ngày thông qua dự luật.
Luật mới cũng quy định thế nào là “giao dịch tích cực”. Cụ thể, cá nhân hoặc tổ chức thực hiện từ hai giao dịch trở lên mỗi tháng với tổng giá trị từ 3.5 triệu rúp sẽ được xếp vào nhóm giao dịch tích cực. Quy định này giúp tách biệt các nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp được cấp phép với những người bán nhỏ lẻ, giao dịch không thường xuyên.
Chỉ một số đồng crypto nhất định được phép giao dịch công khai theo quy định mới này. Để đủ điều kiện, tài sản phải có vốn hóa thị trường trung bình trên 5 ngàn tỷ rúp và khối lượng giao dịch hàng ngày vượt 1 ngàn tỷ rúp trong hai năm liên tiếp. Hiện tại, chỉ bitcoin, Ethereum (ETH) và stablecoin USDT là đáp ứng các tiêu chí đó.
Anatoly Aksakov, Chủ tịch Ủy ban Thị trường Tài chính của Duma, đã lên tiếng bảo vệ các quy định cấp phép trước khi luật được ký.
“Việc sử dụng ồ ạt ví ẩn danh và giao dịch crypto không minh bạch đi ngược lại ý tưởng về một thị trường hợp pháp,” — Aksakov cho biết.
Bộ luật này mở rộng từ những quy định trước đó cho phép doanh nghiệp sử dụng thanh toán ngoại thương bằng crypto từ ngày 01/07. Như vậy, quy định mới chuyển hướng sang quản lý có cấp phép lâu dài thay vì là giải pháp tạm thời như trước kia.
Giới hạn đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ và lệnh cấm thanh toán trong nước
Nhà đầu tư nhỏ lẻ bị áp dụng các điều kiện nghiêm ngặt hơn so với tổ chức chuyên nghiệp. Những người chưa vượt qua kỳ kiểm tra kiến thức bắt buộc sẽ bị giới hạn số tiền mua crypto hàng năm. Mỗi nhà đầu tư chỉ được phép mua tối đa 300,000 rúp/năm (khoảng 3,690 USD) thông qua mỗi trung gian được cấp phép. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ này chiếm khoảng 98% tổng số nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Nga.
Việc thanh toán bằng crypto cho hàng hóa và dịch vụ trong nước vẫn bị cấm. Các nhà quản lý cho rằng biện pháp này nhằm bảo vệ sự ổn định của đồng rúp. Nếu crypto được sử dụng rộng rãi, họ lo ngại nhu cầu đối với tiền quốc gia sẽ giảm đi.
Việc Nga thúc đẩy trao đổi crypto hợp pháp cũng là phản ứng trước sức ép từ lệnh trừng phạt. Các gói trừng phạt của Liên minh Châu Âu (EU) ngày càng hạn chế Nga tiếp cận với tài chính quốc tế.
Các chuyên gia tại Nga vẫn còn bất đồng về cách ngành crypto trong nước nên phản ứng ra sao. Trong khi đó, một số lệnh trừng phạt mới từ EU khiến người dùng Nga tiếp cận dịch vụ crypto ngày càng khó hơn. Trước đó, EU đã cấm nhiều dịch vụ crypto dành cho Nga.
Luật mới biến các nền tảng crypto cấp phép của nhà nước thành kênh giao dịch được kiểm soát. Điều này tạo ra lối đi cho giao thương quốc tế mà các lệnh trừng phạt phương Tây hạn chế.
Khi so với Mỹ, cách tiếp cận của Nga khá khác biệt. Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật CLARITY về cấu trúc thị trường cho các sàn crypto tại Mỹ với tỷ lệ phiếu 15-9 vào tháng 05. Tuy nhiên, dự luật này còn phải chờ thông qua tại Thượng viện, điều chỉnh với phiên bản Hạ viện và đợi tổng thống ký, cùng nhiều trở ngại trước khi có hiệu lực còn vướng mắc. Ngược lại, luật quản lý crypto của Nga đã được ký và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/09 tới đây.
