Các quan chức tư vấn cho “Hội đồng Hòa bình” của Donald Trump đang xem xét việc triển khai một stablecoin được bảo chứng bằng đô la Mỹ dành cho Gaza, theo báo cáo từ Financial Times. Hiện tại, đề xuất này vẫn chỉ đang ở giai đoạn thảo luận ban đầu.
Tuy nhiên, động thái này cho thấy có thể sẽ có sự chuyển hướng sang việc sử dụng crypto như một phần hạ tầng cốt lõi trong quá trình tái thiết kinh tế Gaza sau chiến tranh.
Biến Gaza thành một dự án crypto?
Theo thông tin từ Financial Times, stablecoin này sẽ được neo giá với đồng đô la Mỹ và dùng để hỗ trợ thanh toán điện tử, chứ không phải mục đích thay thế đồng tiền chính thức ở Gaza.
Việc quản lý stablecoin này sẽ do Hội đồng Hòa bình và chính quyền lâm thời dạng kỹ trị tại Gaza phối hợp thực hiện.
Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh hệ thống ngân hàng của Gaza đang bị tê liệt nghiêm trọng. Người dân đã gặp nhiều hạn chế trong việc rút tiền mặt kể từ năm 2023 do cây ATM bị phá hủy và hạn chế việc đưa tiền giấy vào khu vực này.
Do đó, việc thanh toán điện tử ngày càng phổ biến hơn, dù hạ tầng kết nối và tài chính ở đây vẫn rất yếu và chưa ổn định.
Ban hoà bình đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi tại Gaza
Hội đồng Hòa bình được xem là trung tâm trong kế hoạch 20 điểm cho Gaza của Trump, với Trump là người đứng đầu. Thành viên của hội đồng này bao gồm nhiều quan chức cấp cao Mỹ như Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff, cùng các nhân vật quốc tế như cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga.
Hội đồng giám sát chính quyền chuyển tiếp, lên kế hoạch tái thiết và phục hồi kinh tế cho Gaza. Ngoài ra, hội đồng còn phối hợp với một ủy ban kỹ trị người Palestine chịu trách nhiệm khôi phục các dịch vụ thiết yếu và điều hành công việc hành chính hằng ngày.
Bên cạnh đó, một lực lượng ổn định quốc tế dự kiến cũng sẽ đảm nhận vai trò an ninh và trật tự tại Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp này.
Trong bối cảnh đó, đề xuất về stablecoin cho thấy mong muốn xây dựng lại hệ thống tài chính ở Gaza mà không phụ thuộc vào hạ tầng ngân hàng truyền thống.
Hứa hẹn về tiếp cận tài chính, nhưng tiềm ẩn rủi ro đạo đức từ sự kiểm soát
Trên lý thuyết, stablecoin này có thể giúp nền kinh tế Gaza dần phục hồi trở lại. Việc sử dụng đồng đô la kỹ thuật số có thể hỗ trợ phát tiền viện trợ, trả lương cũng như đáp ứng giao dịch hằng ngày ngay cả khi ngân hàng không hoạt động. Điều này còn giúp tăng minh bạch và hạn chế tối đa tình trạng tham nhũng trong quá trình phân phối viện trợ.
Tuy nhiên, kế hoạch này cũng dấy lên nhiều lo ngại về mặt đạo đức và chính trị. Một đồng tiền số do các tổ chức quốc tế kiểm soát có thể trao quyền kiểm soát tài chính của Gaza vào tay các bên bên ngoài, mỗi giao dịch đều dễ dàng bị theo dõi.
Quyền truy cập nguồn tiền này cũng có thể bị hạn chế hoặc tước bỏ bất cứ lúc nào.
Bên cạnh đó, việc đưa vào một hệ thống thanh toán riêng biệt còn có thể khiến nền kinh tế Gaza bị tách biệt hơn với khu Bờ Tây. Hạ tầng hiện có còn hạn chế, chẳng hạn Gaza vẫn phải sử dụng mạng 2G khá chậm, có thể cản trở việc áp dụng stablecoin.
Hiện tại, đây chỉ mới là kế hoạch đề xuất.
Tuy nhiên, nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những nỗ lực đầu tiên nhằm tái thiết kinh tế ở vùng hậu xung đột bằng hạ tầng đồng đô la kỹ thuật số — một bước đi có thể làm thay đổi tương lai Gaza cũng như vai trò toàn cầu của stablecoin.
