Lợi suất trái phiếu chính phủ ở các nền kinh tế lớn đồng loạt tăng mạnh lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ qua tuần này, khiến nhiều chuyên gia so sánh với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
Lợi suất trái phiếu 10 năm của Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 3% kể từ năm 1996, trong khi trái phiếu Kho bạc Mỹ và trái phiếu châu Âu cũng đồng loạt phá vỡ các kỷ lục quan trọng của riêng mình.
Quá trình định giá lại trên toàn cầu xuất hiện ở tất cả các thị trường lớn
Động thái của Nhật Bản thực sự gây chú ý mạnh mẽ. Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm (JGB) lên 3%, trái phiếu 5 năm đạt kỷ lục 2.26%, trái phiếu 2 năm chạm đỉnh 31 năm quanh mức 1.80%, và trái phiếu 20 năm tăng lên 3.885% – những mức chưa từng thấy từ năm 1996.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng tăng mạnh. Lãi suất kỳ hạn 10 năm lên khoảng 4.79% – 4.81%, mức cao nhất kể từ tháng 01/2025, còn lãi suất kỳ hạn 2 năm lên mức cao nhất 19 tháng: 4.38%.
Các thị trường ở châu Âu cũng chứng kiến diễn biến tương tự. Lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm tăng lên gần 3.36%, cao nhất trong 15 năm; trái phiếu Pháp lên mức 4.22%, còn trái phiếu Anh chạm ngưỡng chưa từng thấy từ năm 2008. Theo Bloomberg, chỉ số theo dõi lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu đạt 3.72%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2008.
Theo dõi chúng tôi trên X để không bỏ lỡ các tin tức nóng hổi mỗi ngày.
Giá trái phiếu giảm khi lợi suất tăng, đồng nghĩa các nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu cũ chịu khoản lỗ thực tế. Căng thẳng leo thang ở Trung Đông đẩy giá dầu Brent vượt 95 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại lạm phát ngay vào lúc nhà đầu tư đang phải đối mặt với lượng phát hành trái phiếu chính phủ ồ ạt và khả năng lãi suất tiếp tục tăng.
Tại sao thay đổi của Nhật Bản lại ảnh hưởng đến toàn cầu
Biến động ở Nhật Bản có tác động vượt ra khỏi phạm vi nội địa. Từ lâu, lợi suất cực thấp ở đây đã tạo điều kiện cho chiến lược yen carry trade: vay vốn rẻ bằng đồng yên để đầu tư vào các tài sản sinh lời cao hơn ở nước ngoài.
Khi lợi suất trái phiếu trong nước tăng lên, động lực “carry trade” giảm dần, kéo dòng vốn của Nhật trở lại quê nhà. Điều này có thể làm giảm thanh khoản tại những thị trường trước đây từng tận hưởng nguồn vốn giá rẻ từ Nhật Bản.
Các chuyên gia đánh giá đây là quá trình định giá lại dần dần, chứ không phải bán tháo đột ngột, tuy nhiên xu hướng chuyển dịch là khá rõ ràng.
Gánh nặng nợ của Nhật Bản đã vượt 200% GDP, cộng với chính sách tài khóa mở rộng của Thủ tướng Takaichi càng khiến nhà đầu tư lo lắng hơn.
Lợi suất tăng ảnh hưởng như thế nào đến cổ phiếu, Bitcoin và vàng
Lợi suất trái phiếu tăng đồng nghĩa với điều kiện tài chính thắt chặt hơn. Các cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt là nhóm công nghệ – nơi giá cổ phiếu phụ thuộc nhiều vào dòng tiền trong tương lai, sẽ chịu áp lực lớn do tỷ lệ chiết khấu tăng lên.
Bitcoin lại ở thế “lửng lơ”. Dù thường được xem là tài sản rủi ro, Bitcoin giao dịch quanh 77,437 USD vào ngày 02/09/2026 theo dữ liệu từ BeInCrypto, giảm khoảng 0.2% trong bối cảnh xung đột Iran bùng phát trở lại cùng với diễn biến tiêu cực ở thị trường trái phiếu và cổ phiếu.
Một số nhà đầu tư vẫn xem Bitcoin là kênh trú ẩn thay thế, giữa bối cảnh hệ thống tiền pháp định chịu nhiều áp lực về nợ và lạm phát. Dù vậy, mức độ phổ biến của Bitcoin vẫn còn khiêm tốn – chỉ khoảng 5% dân số thế giới sở hữu Bitcoin, tương đương tỷ lệ nắm giữ vàng hoặc cổ phiếu S&P 500.
Vàng cũng gặp phải không ít khó khăn khi chi phí cơ hội tăng lên, dù các vấn đề về tài khóa vẫn hỗ trợ kim loại quý này trong dài hạn.
Khác với năm 2008 – khi khủng hoảng đến từ những cú sốc tín dụng và ngân hàng, áp lực hiện nay chủ yếu bắt nguồn từ các bài toán về tài khóa và chi phí năng lượng. Đây không phải là lời khuyên đầu tư.
Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các chuyên gia chia sẻ quan điểm chuyên sâu về thị trường.
